LIVE UPDATES
Bota

Si funksionon kredia për Ukrainën? Nga vijnë paratë dhe pse Gjermania është humbësja

Gjermania synonte të përdorte rezervat e ngrira ruse ndërsa në fund, ishte ajo që u tërhoq, duke lejuar një zgjidhje për të mbështetur financiarisht Ukrainën deri në vitin 2026.

19 Dhjetor 2025, 22:40 Nga M.L

Si funksionon kredia për Ukrainën? Nga vijnë paratë dhe pse

Evropa ka miratuar një kredi prej 90 miliardë eurosh, në fakt përmes eurobonove për Kievin, i cili përndryshe do të ishte privuar plotësisht nga burimet që nga marsi. Gjermania synonte të përdorte rezervat e ngrira ruse ndërsa në fund, ishte ajo që u tërhoq, duke lejuar një zgjidhje për të mbështetur financiarisht Ukrainën deri në vitin 2026.

Italia dhe Franca, në thelb duke mbajtur anën e Belgjikës, mbetën kundër përdorimit të rezervave të ngrira të Rusisë. Gjermania, nga ana tjetër, tërhoqi kundërshtimin e saj ndaj idesë së një borxhi të përbashkët evropian prej 90 miliardë eurosh, të garantuar nga buxheti evropian, i cili do t’i “huazohej” Ukrainës.

Kuptimi është se Ukraina do të paguajë vetëm nëse Rusia pranon të paguajë dëmshpërblime për dëmet, vrasjet e civilëve dhe shkatërrimin e shkaktuar nga lufta.

Nëse Rusia nuk arrin të paguajë dëmshpërblimet (gjë që ka shumë të ngjarë), Ukraina nuk do të duhet t’ia paguajë Bashkimit Evropian dhe borxhi i përbashkët evropian do të mbulohet nga hapësira e lënë në buxhetin e Brukselit.

Fondet që do të ndahen, 90 miliardë euro, janë të mjaftueshme për të zhbllokuar ngërçin financiar të qeverisë së Kievit, e cila do t’i ketë shteruar plotësisht burimet e saj deri në mars.

Megjithatë, ato nuk janë të mjaftueshme për t’i dhënë Ukrainës dukshmërinë dyvjeçare që do të kishte lejuar lirimi i rezervave ruse prej 140 deri në 210 miliardë eurosh.

Vetëm kostoja e operacioneve ushtarake për Kievin tejkalon shumë 50 miliardë euro në vit, dhe kësaj i shtohen edhe shpenzimet civile.

Pra, tani Ukraina do të ketë burime, por një nga objektivat e operacionit mungon: t’i dërgojë një sinjal Kremlinit se Kievi mund të riarmatoset dhe të rezistojë për një kohë të gjatë, të paktën dy vjet të tjerë; kjo mund të kishte gjeneruar frenim dhe të kishte ngritur dyshime të mëtejshme midis elitave të Moskës në lidhje me qëndrueshmërinë e planit të luftës të Vladimir Putinit.

Çfarë janë rezervat e ngrira ruse?

Banka Qendrore Ruse, si shumë banka qendrore në tregjet në zhvillim, me kalimin e viteve ka ricikluar tepricat e saj nga eksportet e naftës, gazit dhe burimeve të tjera natyrore në monedha rezervë (të njëjtat me të cilat Rusia është paguar për eksportet e saj). Kjo ka bërë që Moska të investojë qindra miliarda në euro dhe dollarë, dhe në një masë më të vogël, në jen japonez dhe paund britanik, përmes obligacioneve qeveritare të lëshuara nga vendet që i lëshojnë këto monedha. Këto para mbaheshin kryesisht në banka të mëdha tregtare në të njëjtat vende (në rastin e investimeve në euro, kryesisht në Austri, Francë dhe Gjermani).

Pas valës së parë të sanksioneve të shkaktuara nga aneksimi i Krimesë në vitin 2014, Moska e kishte ulur ndjeshëm pjesën e rezervave të saj në dollarë të mbajtura në Shtetet e Bashkuara në rreth 10 miliardë dollarë. Në vitin 2022, në fillim të agresionit të plotë kundër Ukrainës, aksionet e mbajtura në Bashkimin Evropian vlenin rreth 210 miliardë euro, dhe ato në Japoni (në jen) dhe Britaninë e Madhe (në paund) ishin rreth 20 miliardë dollarë secila.

Në atë moment, vendet e G7 dhe Bashkimi Evropian morën një vendim, në të cilin Italia luajti një rol kyç, falë rolit të kryeministrit të atëhershëm Mario Draghi: ato ngrinë rezervat sovrane të Rusisë; këto mbetën pronë e Bankës Qendrore të Moskës, por ajo nuk kishte më qasje në to. Qëllimi ishte të zvogëloheshin burimet në dispozicion të Rusisë për të vazhduar luftën.

Çfarë është Euroclear dhe çfarë lidhje ka me lojën e rezervave?

Euroclear është një platformë financiare evropiane me seli në Bruksel (një nga aksionarët kryesorë të së cilës është banka qendrore kineze, përmes një mjeti financiar të vendosur në Ishujt Virgjër Britanikë). Ajo kryen një funksion më pak të dukshëm, por jetësor: menaxhon depozitat dhe pagesat, d.m.th., flukset e pagesave dhe dorëzimet, në tregun evropian të obligacioneve. Në thelb, kur një obligacion maturohet, debitori transferon likuiditetin te kreditori përmes Euroclear.

Është një treg i madh, me vlerë 400 trilionë euro vit. Dhe kur obligacionet evropiane në pronësi të Rusisë maturoheshin, vendet debitore paguan rimbursimin te Euroclear, siç ndodh gjithmonë në raste të tilla. Por Euroclear nuk ishte në gjendje të transferonte të ardhurat në Rusi pikërisht sepse ato rezerva janë “të ngrira”. Prandaj, ato mbetën të depozituara në platformë, duke arritur aktualisht në 185 miliardë euro. Rreth 20 miliardë euro të tjera rezerva ruse, në obligacione evropiane që nuk janë maturuar ende, mbahen në bankat kryesore franceze.

A ka alternativa ndaj përdorimit të rezervave ruse?

Ato ekzistojnë, por deri mbrëmë janë përballur me armiqësi nga Gjermania dhe vendet nordike ndaj krijimit të formave të reja të fondeve të përbashkëta evropiane. Në fund të fundit, ideja e një eurobondi për të financuar Ukrainën, e cila gjithmonë nuk u prit mirë në Gjermani, mbeti e vetmja në tryezë pasi plani për të përdorur rezervat e ngrira dështoi.

Emetimi i borxhit të përbashkët evropian është i kufizuar në 90 miliardë euro (krahasuar me fondin prej 800 miliardë eurosh të krijuar për Fondin e Rimëkëmbjes), sepse këto janë të vetmet rezerva të papërdorura në buxhetin e Brukselit që mund të garantojnë operacionin. Kancelari gjerman Friedrich Merz meriton merita për demonstrimin e më shumë fleksibilitetit dhe ndoshta edhe një ndjenjë më të madhe përgjegjësie sesa homologët e tij italianë dhe francezë, Giorgia Meloni dhe Emmanuel Macron. Në fund të fundit, ishte Merz ai që pranoi sakrificën politike të një zgjedhjeje që padyshim do të jetë jopopullore në vendin e tij, me qëllim mbështetjen e Ukrainës.

Do të kishte qenë gjithashtu e mundur të përdoreshin fondet e mbetura nga kreditë e Fondit të Rimëkëmbjes që qeveritë nuk i kërkuan (94 miliardë euro) ose burimet e Mekanizmit Evropian të Stabilitetit (ESM), të cilat mund të arrinin disa qindra miliardë euro. Por këto dy opsione nuk u diskutuan kurrë.

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë