LIVE UPDATES
Bota

Si funksionon kredia për Ukrainën? Nga vijnë paratë dhe pse Gjermania është humbësja

Gjermania synonte të përdorte rezervat e ngrira ruse ndërsa në fund, ishte ajo që u tërhoq, duke lejuar një zgjidhje për të mbështetur financiarisht Ukrainën deri në vitin 2026.

19 Dhjetor 2025, 22:40 Nga M.L

Si funksionon kredia për Ukrainën? Nga vijnë paratë dhe pse

Evropa ka miratuar një kredi prej 90 miliardë eurosh, në fakt përmes eurobonove për Kievin, i cili përndryshe do të ishte privuar plotësisht nga burimet që nga marsi. Gjermania synonte të përdorte rezervat e ngrira ruse ndërsa në fund, ishte ajo që u tërhoq, duke lejuar një zgjidhje për të mbështetur financiarisht Ukrainën deri në vitin 2026.

Italia dhe Franca, në thelb duke mbajtur anën e Belgjikës, mbetën kundër përdorimit të rezervave të ngrira të Rusisë. Gjermania, nga ana tjetër, tërhoqi kundërshtimin e saj ndaj idesë së një borxhi të përbashkët evropian prej 90 miliardë eurosh, të garantuar nga buxheti evropian, i cili do t’i “huazohej” Ukrainës.

Kuptimi është se Ukraina do të paguajë vetëm nëse Rusia pranon të paguajë dëmshpërblime për dëmet, vrasjet e civilëve dhe shkatërrimin e shkaktuar nga lufta.

Nëse Rusia nuk arrin të paguajë dëmshpërblimet (gjë që ka shumë të ngjarë), Ukraina nuk do të duhet t’ia paguajë Bashkimit Evropian dhe borxhi i përbashkët evropian do të mbulohet nga hapësira e lënë në buxhetin e Brukselit.

Fondet që do të ndahen, 90 miliardë euro, janë të mjaftueshme për të zhbllokuar ngërçin financiar të qeverisë së Kievit, e cila do t’i ketë shteruar plotësisht burimet e saj deri në mars.

Megjithatë, ato nuk janë të mjaftueshme për t’i dhënë Ukrainës dukshmërinë dyvjeçare që do të kishte lejuar lirimi i rezervave ruse prej 140 deri në 210 miliardë eurosh.

Vetëm kostoja e operacioneve ushtarake për Kievin tejkalon shumë 50 miliardë euro në vit, dhe kësaj i shtohen edhe shpenzimet civile.

Pra, tani Ukraina do të ketë burime, por një nga objektivat e operacionit mungon: t’i dërgojë një sinjal Kremlinit se Kievi mund të riarmatoset dhe të rezistojë për një kohë të gjatë, të paktën dy vjet të tjerë; kjo mund të kishte gjeneruar frenim dhe të kishte ngritur dyshime të mëtejshme midis elitave të Moskës në lidhje me qëndrueshmërinë e planit të luftës të Vladimir Putinit.

Çfarë janë rezervat e ngrira ruse?

Banka Qendrore Ruse, si shumë banka qendrore në tregjet në zhvillim, me kalimin e viteve ka ricikluar tepricat e saj nga eksportet e naftës, gazit dhe burimeve të tjera natyrore në monedha rezervë (të njëjtat me të cilat Rusia është paguar për eksportet e saj). Kjo ka bërë që Moska të investojë qindra miliarda në euro dhe dollarë, dhe në një masë më të vogël, në jen japonez dhe paund britanik, përmes obligacioneve qeveritare të lëshuara nga vendet që i lëshojnë këto monedha. Këto para mbaheshin kryesisht në banka të mëdha tregtare në të njëjtat vende (në rastin e investimeve në euro, kryesisht në Austri, Francë dhe Gjermani).

Pas valës së parë të sanksioneve të shkaktuara nga aneksimi i Krimesë në vitin 2014, Moska e kishte ulur ndjeshëm pjesën e rezervave të saj në dollarë të mbajtura në Shtetet e Bashkuara në rreth 10 miliardë dollarë. Në vitin 2022, në fillim të agresionit të plotë kundër Ukrainës, aksionet e mbajtura në Bashkimin Evropian vlenin rreth 210 miliardë euro, dhe ato në Japoni (në jen) dhe Britaninë e Madhe (në paund) ishin rreth 20 miliardë dollarë secila.

Në atë moment, vendet e G7 dhe Bashkimi Evropian morën një vendim, në të cilin Italia luajti një rol kyç, falë rolit të kryeministrit të atëhershëm Mario Draghi: ato ngrinë rezervat sovrane të Rusisë; këto mbetën pronë e Bankës Qendrore të Moskës, por ajo nuk kishte më qasje në to. Qëllimi ishte të zvogëloheshin burimet në dispozicion të Rusisë për të vazhduar luftën.

Çfarë është Euroclear dhe çfarë lidhje ka me lojën e rezervave?

Euroclear është një platformë financiare evropiane me seli në Bruksel (një nga aksionarët kryesorë të së cilës është banka qendrore kineze, përmes një mjeti financiar të vendosur në Ishujt Virgjër Britanikë). Ajo kryen një funksion më pak të dukshëm, por jetësor: menaxhon depozitat dhe pagesat, d.m.th., flukset e pagesave dhe dorëzimet, në tregun evropian të obligacioneve. Në thelb, kur një obligacion maturohet, debitori transferon likuiditetin te kreditori përmes Euroclear.

Është një treg i madh, me vlerë 400 trilionë euro vit. Dhe kur obligacionet evropiane në pronësi të Rusisë maturoheshin, vendet debitore paguan rimbursimin te Euroclear, siç ndodh gjithmonë në raste të tilla. Por Euroclear nuk ishte në gjendje të transferonte të ardhurat në Rusi pikërisht sepse ato rezerva janë “të ngrira”. Prandaj, ato mbetën të depozituara në platformë, duke arritur aktualisht në 185 miliardë euro. Rreth 20 miliardë euro të tjera rezerva ruse, në obligacione evropiane që nuk janë maturuar ende, mbahen në bankat kryesore franceze.

A ka alternativa ndaj përdorimit të rezervave ruse?

Ato ekzistojnë, por deri mbrëmë janë përballur me armiqësi nga Gjermania dhe vendet nordike ndaj krijimit të formave të reja të fondeve të përbashkëta evropiane. Në fund të fundit, ideja e një eurobondi për të financuar Ukrainën, e cila gjithmonë nuk u prit mirë në Gjermani, mbeti e vetmja në tryezë pasi plani për të përdorur rezervat e ngrira dështoi.

Emetimi i borxhit të përbashkët evropian është i kufizuar në 90 miliardë euro (krahasuar me fondin prej 800 miliardë eurosh të krijuar për Fondin e Rimëkëmbjes), sepse këto janë të vetmet rezerva të papërdorura në buxhetin e Brukselit që mund të garantojnë operacionin. Kancelari gjerman Friedrich Merz meriton merita për demonstrimin e më shumë fleksibilitetit dhe ndoshta edhe një ndjenjë më të madhe përgjegjësie sesa homologët e tij italianë dhe francezë, Giorgia Meloni dhe Emmanuel Macron. Në fund të fundit, ishte Merz ai që pranoi sakrificën politike të një zgjedhjeje që padyshim do të jetë jopopullore në vendin e tij, me qëllim mbështetjen e Ukrainës.

Do të kishte qenë gjithashtu e mundur të përdoreshin fondet e mbetura nga kreditë e Fondit të Rimëkëmbjes që qeveritë nuk i kërkuan (94 miliardë euro) ose burimet e Mekanizmit Evropian të Stabilitetit (ESM), të cilat mund të arrinin disa qindra miliardë euro. Por këto dy opsione nuk u diskutuan kurrë.

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet