LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët paralajmërojnë: Gripi i shpendëve H5N1 po përhapet ngadalë

Shumë prej tyre kanë monitoruar nëntipin e ri të gripit të shpendëve H5N1 tek zogjtë shtegtarë që nga viti 2020.

1 Korrik 2024, 21:10 Nga E. D

 

Shkencëtarët paralajmërojnë: Gripi i shpendëve H5N1 po
foto ilustruese

SHBA- Shkencëtarët që gjurmojnë përhapjen e gripit të shpendëve janë gjithnjë e më të shqetësuar se mungesa e vëmendjes nga autoritetet mund t’i gjejë papritur sërish prapa një pandemie të re. Shumë prej tyre kanë monitoruar nëntipin e ri të gripit të shpendëve H5N1 tek zogjtë shtegtarë që nga viti 2020. Por përhapja e virusit në 129 tufa në 12 shtete të SHBA-së ka dhënë një sinjal të ri se viusi mund të jetë i transmetueshëm nga shpendët tek njerëzit. Kjo pasi, përveç shpendëve, i njëjti virus është gjetur edhe në gjitarët e tjerë, nga alpaka një lloj deveje e vogël deri te macet e shtëpisë.

“Duket pothuajse si një pandemi që po shpaloset me lëvizje të ngadaltë. Për momentin, kërcënimi është shumë i ulët… por kjo mund të ndryshojë në një sekondë," tha Scott Hensley, një profesor i mikrobiologjisë në Universitetin e Pensilvanisë.

Sa më herët të bëhet paralajmërimi i një kërcimi te njerëzit, aq më shpejt zyrtarët globalë të shëndetësisë mund të ndërmarrin hapa për të mbrojtur njerëzit duke nisur zhvillimin e vaksinave, testimin në shkallë të gjerë dhe masat e kontrollit. Autoritetet që mbikëqyrin lopët qumështore në SHBA janë përqendruar në testimin e tufave përpara se ato të kalojnë kufijtë shtetërorë. Megjithatë testimi i njerëzve të ekspozuar ndaj bagëtive të sëmura është i pakët, thanë për Reuters zyrtarët qeveritarë të shëndetësisë dhe ekspertët e gripit pandemik.

“Duhet të zbulohen se cilat ferma janë prekur, sa nga lopët janë pozitive, sa mirë përhapet virusi, sa kohë qëndrojnë këto lopë infektive, rrugën e saktë të transmetimit”, tha virologu holandez i gripit Ron Fouchier i Qendrës Mjekësore Erasmus në Roterdam.

Ndërsa Dr. Jeanne Marrazzo, drejtoreshë e Institutit Kombëtar të Alergjive dhe Sëmundjeve Infektive të SHBA-së, tha se mbikëqyrja e njerëzve është shumë, shumë e kufizuar. Gjithashtu departamenti Amerikan i Bujqësisë tha se është më proaktiv në testimin e lopëve, por nuk bën publike se cilat ferma janë prekur. Disa ekspertë thanë se qasjet e ndryshme nga agjencitë e shëndetit të kafshëve dhe njerëzve mund të pengojnë një përgjigje më të shpejtë. Disa pandemi, përfshirë COVID-19, mbërrijnë me pak paralajmërim.

Në pandeminë e fundit të gripit, të shkaktuar nga H1N1 në 2009, virusi dhe paraardhësit e tij ishin përhapur fillimisht midis kafshëve për disa vite, por më shumë mbikëqyrje do t’i kishte ndihmuar autoritetet shëndetësore të përgatiteshin. Ndërkohë tre persona në SHBA kanë rezultuar pozitivë me gripin e shpendëve H5N1 që nga fundi i marsit pas kontaktit me lopët e prekura, duke përjetuar simptoma të lehta. Një person në Meksikë u infektua me një lloj të veçantë H5 që nuk ishte parë më parë te njerëzit dhe pa pasur asnjë ekspozim ndaj kafshëve.

Raste të tjera u raportuan në Indi, Kinë dhe Australi, të shkaktuara nga lloje të ndryshme. Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se rreziku i H5N1 për njerëzit është i ulët, sepse nuk ka dëshmi të transmetimit nga kafshët tek njerëzit. Disa barna janë të disponueshme, duke përfshirë sasi të kufizuara të vaksinës ekzistuese H5N1 dhe medikamente antivirale si Tamiflu. Ka mekanizma për të nisur prodhimin në shkallë më të gjerë të testeve, trajtimeve dhe vaksinave, nëse është e nevojshme, tha kreu i Agjencisë së Kombeve të Bashkuara për gripin, Wenqing Zhang.

Disa vende po ndërmarrin hapa për të mbrojtur njerëzit kundër H5N1. Shtetet e Bashkuara dhe Evropa po sigurojnë doza të vaksinës së gripit para pandemisë që mund të përdoret për grupet me rrezik të lartë, duke përfshirë punonjësit e fermave apo laboratorëve. Finlanda pritet të bëhet vendi i parë që do të vaksinojë punëtorët e fermave të gëzofit dhe shpendëve, si dhe punonjësit e shëndetit të kafshëve.

Meqenëse shumica e vaksinave të gripit bëhen duke përdorur virusin e rritur në vezë, mund të duhen deri në 5 muaj për të prodhuar vaksina pandemike. SHBA është në bisedime me Moderna për të përdorur teknologjinë e tyre më të shpejtë mRNA për vaksinat e gripit pandemik. Të gjithë ekspertët pranuan nevojën për të balancuar veprimin e shpejtë për të shmangur një kërcënim ndaj reagimit të nxituar.

"Ne duam të bëjmë një shënim të kujdesshëm," tha Wendy Barclay, një virologe në Kolegjin Universitar të Londrës që hulumton gripin e shpendëve për Agjencinë e Sigurisë Shëndetësore në Mbretërinë e Bashkuar, pa thënë se bota do të përfundojë.

shba fripi i shpendeve h5n1

Sondazh

Poll
Bota 1 Korrik 2024, 17:41 E. D

Hungaria merr kryesimin e BE-së

Victor Orban HUNGARI- Hungaria, nga e hëna, mori drejtimin për 6 muajt e ardhshëm të Presidencës së Bashkimit Evropian. Prej ...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet