LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët ngren alearmin! Parashikojnë humbje alarmante të akullnajave deri në vitin 2100, vlerësime të kobshme edhe për Alpet

Ata përdorën tre modele globale të akullnajave dhe katër skenarë të ngrohjes globale 1.5 gradë Celsius, 2 gradë Celsius, 2.7 gradë Celsius dhe 4 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale deri në vitin 2100.

15 Dhjetor 2025, 20:33 Nga E.d
Shkencëtarët ngren alearmin! Parashikojnë humbje alarmante
Foto ilustruse

Numri i akullnajave që zhduken çdo vit në mbarë botën do të rritet ndjeshëm deri në vitin 2100, sipas një studimi modelimi të botuar në revistën Nature Climate Change. Studiuesit të udhëhequr nga ETH Zurich, analizuan më shumë se 200,000 akullnaja nga një bazë të dhënash e kontureve të akullnajave të vëzhguara nga satelitët. Ata përdorën tre modele globale të akullnajave dhe katër skenarë të ngrohjes globale 1.5 gradë Celsius, 2 gradë Celsius, 2.7 gradë Celsius dhe 4 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale deri në vitin 2100.

Mediat e huaja shkruajnë se rënia e akullnajave varet nga niveli i rritjes së temperaturës. Autorët e studimit vërejnë se kufizimi i rritjes së temperaturës në 1.5 gradë Celsius, siç është qëllimi i Marrëveshjes së Parisit, mund të dyfishojë numrin e akullnajave të mbetura deri në vitin 2100 krahasuar me një skenar të një rritjeje të temperaturës prej 2.7 gradë Celsius. Në skenarin e një rritjeje prej 4 gradë Celsius të temperaturës globale, u vlerësua se do të mbeteshin vetëm rreth 18,000 akullnaja. Në të kundërt, në skenarin prej 1.5 gradë Celsius, do të kishte rreth 100,000.

Ata gjithashtu zbulojnë se me një rritje të temperaturës prej 1.5 gradë Celsius, zhdukja e akullnajave do të arrinte kulmin në vitin 2041 në rreth 2,000 akullnaja në vit. Me një rritje të temperaturës prej 4 gradë Celsius, kjo kulm do të ndodhë më vonë, në vitin 2055, për shkak të humbjes më të madhe dhe më të fortë të sipërfaqes dhe vëllimit të akullnajave dhe mund të arrijë në 4,000 akullnaja në vit.

Vlerësime për Alpet

Zonat që kanë shumë akullnaja të vogla në lartësi më të ulëta ose pranë ekuatorit, siç janë Alpet, Kaukazi, Malet Shkëmbore dhe pjesë të Andeve dhe vargmaleve afrikane të vendosura në gjerësi të ulëta gjeografike, janë veçanërisht të prekshme dhe më shumë se gjysma e akullnajave pritet të zhduken brenda dhjetë deri në 20 viteve të ardhshme.

Për Alpet, vlerësimet janë të zymta: nëse politikat aktuale klimatike e çojnë botën në një rritje të temperaturës prej 2.7 gradë Celsius, vetëm rreth 110 akullnaja do të mbeten në Evropën qendrore deri në vitin 2100, vetëm 3% e totalit aktual. Me një rritje të temperaturës prej 4 gradë Celsius, ky numër do të binte në rreth 20 (vetëm 1%). Edhe në skenarin optimist të një rritjeje të temperaturës prej 1.5 gradë Celsius, vetëm 12% e akullnajave do të mbeten deri në vitin 2100 (rreth 430).

Alpet vlerësohet se do të arrijnë shkallën e tyre kulmore të humbjes që në vitet 2033 deri në 2041. Kjo vazhdon një trend që studiuesit e kanë identifikuar tashmë në të kaluarën dhe nuk tregon shenja ngadalësimi: ata zbuluan së fundmi se midis viteve 1973 dhe 2016, më shumë se 1,000 akullnaja u zhdukën vetëm në Zvicër!

Në të kundërt, rajonet me akullnaja më të mëdha, përfshirë Groenlandën dhe Antarktidën, parashikohet të përjetojnë humbjen kulmore të akullnajave më vonë gjatë shekullit. Studiuesit theksojnë se humbja e akullnajave do të ketë ndikime në ekosisteme, burime ujore dhe trashëgimi kulturore, si dhe pasoja ekonomike./Dosja.al

akullnaja eth zurich 2100

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera