LIVE UPDATES
Bota

SHBA-ja dhe Irani me plane të ndryshme për paqe, teksa luftimet vazhdojnë

Pas paralajmërime për një refuzim nga ana e Teheranit, Shtëpia e Bardhë tha se presidenti amerikan, Donald Trump, do të goasë Iranin edhe më fortë, nëse Republika Islamike nuk pranon se janë "mposhtur ushtarakisht".

25 Mars 2026, 19:32 Nga D.S

SHBA-ja dhe Irani me plane të ndryshme për paqe, teksa luftimet

Irani duket se ka refuzuar një plan amerikan me 15 pika për t’i dhënë fund luftës që është përhapur në Gjirin Persik dhe ka tronditur tregjet globale të energjisë.

Pas paralajmërime për një refuzim nga ana e Teheranit, Shtëpia e Bardhë tha se presidenti amerikan, Donald Trump, do të goasë Iranin edhe më fortë, nëse Republika Islamike nuk pranon se janë "mposhtur ushtarakisht".

"Presidenti Trump nuk bën blof dhe ai është i përgatitur që Irani të përballet me ferr. Irani nuk duhet të bëjë sërish llogaritje të gabuara. Nëse Irani nuk e pranon realitetin aktual, nëse nuk e kuptojnë se janë mposhtur ushtarakisht, presidenti Trump do të sigurohet që ata të goditen më fort se kurrë më parë", tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.

Detajet e planit amerikan nuk janë bërë publike, por besohet gjerësisht se ai është në shumë aspekte i ngjashëm me propozimet e paraqitura para se të niste konflikti aktual me sulmet ajrore izraelite dhe amerikane më 28 shkurt.

Në përgjigjen e Iranit, të transmetuar përmes televizionit shtetëror më 25 mars, thuhet se kushtet e Shteteve të Bashkuara janë të tepruara dhe se Teherani do t’i japë fund luftës aktuale kur ta zgjedhë vetë dhe vetëm nëse plotësohen kushtet e tij.

Besohet se elemente të reja në këtë plan përfshijnë kërkesa nga të dyja palët lidhur me Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyç detare për furnizimet globale me naftë, gaz dhe mallra të tjera, të cilën Irani aktualisht po e bllokon.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë se bisedimet po ecin mirë, ndërsa zyrtarë iranianë kanë deklaruar se nuk po zhvillohet asnjë negociatë. Pakistani, i cili ka lidhje të forta me të dyja vendet, ka ofruar të presë takime.

Kërkesa më e rëndësishme e Shteteve të Bashkuara është ajo që Trump e ka përsëritur vazhdimisht. Ai ka thënë gjithashtu se Irani është pajtuar me të.

“Ata duan të arrijnë marrëveshje”, u tha ai gazetarëve gjatë një aktiviteti në Zyrën Ovale më 24 mars. “Kanë rënë dakord se nuk do të kenë kurrë armë bërthamore”.

SHBA-ja dhe aleatët e saj, përfshirë Izraelin dhe fuqitë kryesore evropiane, prej vitesh kanë qenë të shqetësuara për mundësinë që Irani të zhvillojë armë bërthamore. Irani gjithmonë e ka mohuar një synim të tillë.

Edhe nëse kjo do të ishte e vërtetë, Irani tashmë është nën udhëheqje të re dhe ka qenë objekt i sulmeve intensive amerikane dhe izraelite, që kanë nxitur dy luftëra, e para në qershor të vitit të kaluar. Synimet e udhëheqësit suprem, Mojtaba Khamenei, i cili ende nuk është shfaqur publikisht që kur emërimi i tij u bë publik më 8 mars, mbeten të paqarta.

Po ashtu, nuk është krejtësisht e qartë se deri në ç’masë ai apo aktorë të tjerë po marrin vendimet në Teheran, apo se sa janë në gjendje zyrtarët e lartë iranianë të komunikojnë me njëri-tjetrin mes sulmeve të vazhdueshme ajrore që kanë vrarë shumë figura të larta.

“Problemi është se kjo qeveri është e fragmentuar. Ka elementë të qeverisë që janë fanatikë, si Garda Revolucionare [Islamike], të cilët mund të përpiqen të vrasin zyrtarët që duan të negociojnë paqen”, tha për Radion Evropa e Lirë Frederick Fleitz, nënkryetar i Institutit Amerika e Para.

Plani me 15 pika, sipas raportimeve, përfshin një armëpushim njëmujor, teksa po punohet për detajet. Po ashtu, ai përfshin edhe kërkesa të tjera amerikane, si çmontimi i objekteve bërthamore iraniane, dorëzimi i rezervave të uraniumit të pasuruar Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Bërthamore (IAEA), si dhe pajtimi që Irani të mos pasurojë uranium në të ardhmen.

Pika të tjera raportohet se parashohin kufizime mbi kapacitetet raketore të Iranit dhe ndërprerjen e mbështetjes iraniane për forcat aleate rajonale, si Hezbollahu, që Uashingtoni e konsideron organizatë terroriste.

Ndërsa shumë prej këtyre kanë qenë kërkesa amerikane edhe para luftës, disa të tjera, si rihapja e Ngushticës së Hormuzit dhe ndalja e sulmeve iraniane ndaj infrastrukturës energjetike në rajon, lidhen drejtpërdrejt me veprimet e Iranit gjatë luftës që nga 28 shkurti.

Në këmbim, Iranit do t’i hiqeshin sanksionet dhe do të merrte ndihmë amerikane për një program civil të energjisë bërthamore.

“Parametrat e raportuar të propozimit amerikan nuk janë pa ambicie: lehtësim sanksionesh në këmbim të lëshimeve të mëdha iraniane”, tha për REL-in Naysan Rafati, analist i lartë për Iranin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.

“Por, nëse e kaluara shërben si udhërrëfyes, zbatueshmëria e tij do të varej nga gatishmëria e Republikës Islamike për t’u tërhequr, nën presion, nga çështje që prej kohësh i ka konsideruar vija të kuqe. Në frontin bërthamor, për shembull, Teherani ka vazhduar të këmbëngulë në të drejtën për pasurimin e uraniumit… Po ashtu, ka refuzuar idenë e negociimit për programin e tij raketor”, shtoi ai.

Zyrtarët iranianë jo vetëm që kanë thënë se nuk po zhvillohen bisedime, por edhe janë tallur deklaratat amerikane për këtë çështje. Zëdhënësi i ushtrisë, Ebrahim Zolfaqari, tha se administrata Trump po “negocion me vetveten”.

“Askush si ne nuk do të bëjë marrëveshje me ju. Jo tani. Asnjëherë”, tha ai më 25 mars.

Ndërkohë, disa nga kërkesat e Teheranit bien ndesh me qëndrimet amerikane.

Shembuj të tillë përfshijnë njohjen e kontrollit apo autoritetit të Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit, së bashku me të drejtën për të vendosur tarifa kalimi, si dhe të drejtën për një program raketor pa kufizime.

Kërkesat iraniane kalojnë qartë vijat e kuqe të SHBA-së, pasi kërkojnë që Uashingtoni të mbyllë bazat e veta ushtarake në Gjirin Persik, të paguajë dëmshpërblime lufte dhe të garantojë se nuk do ta sulmojë më Iranin.

“Të paktën për tani, premtimi për lehtësim ekonomik dhe kostoja e sulmeve të vazhdueshme nuk duket se do ta shtyjnë Iranin drejt kompromisit në shkallën që kërkon Uashingtoni”, tha Rafati. “Regjimi në tërësi ende nuk e sheh pozitën e vet në luftë si aq të dëshpëruar sa të pranojë kushtet amerikane”.

Edhe Fleitz kishte një vlerësim të ngjashëm.

“Mendoj se sfida më e madhe është ta bindësh regjimin iranian të pranojë çfarëdo. Besoj se ende jemi në procesin e përpjekjes për t’i bindur që të pranojnë realisht të negociojnë. Mendoj se kemi bërë përparim me disa sinjale fillestare, por na duhet të kemi një përfaqësues iranian, të ulet me SHBA-në ose me një ndërmjetës dhe të fillojë bisedimet”, tha ai.

Këto shkëmbime qëndrimesh po ndodhin në një kohë kur të dyja palët nisën sulme ajrore më 25 mars.

Agjencia gjysmëzyrtare iraniane SNN News raportoi se një zonë banimi në Teheran u godit, ndërsa ekipet e shpëtimit po kërkonin në rrënoja.

Kuvajti dhe Arabia Saudite thanë se kishin penguar sulme me dronë, ndërsa Garda Revolucionare Islamike e Iranit tha se kishte kryer sulme të reja kundër Izraelit dhe bazave amerikane në Kuvajt, Jordani dhe Bahrejn./REL

iran shba

Sondazh

Poll

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit