LIVE UPDATES
Bota

SHBA dhe Kina nënshkruajnë marrëveshjen e ndryshuar për bashkëpunim shkencor dhe teknologjik

Marrëveshja, e nënshkruar për herë të parë më 1979 nga Presidenti amerikan Jimmy Carter dhe udhëheqësi kinez Deng Xiaoping, synon të lehtësojë bashkëpunimin në fusha të tilla si bujqësia, energjia, hapësira, shëndeti, mjedisi, inxhinieria dhe shkëmbimet arsimore dhe shkencore.

13 Dhjetor 2024, 20:37 Nga E. D
SHBA dhe Kina nënshkruajnë marrëveshjen e ndryshuar për
foto ilustruese

SHBA- Shtetet e Bashkuara dhe Kina nënshkruan të premten një protokoll për të ndryshuar Marrëveshjen dypalëshe mbi Shkencën dhe Teknologjinë dhe për ta zgjatur atë për pesë vjet, njoftoi Departamenti i Shtetit.

Marrëveshja, e nënshkruar për herë të parë më 1979 nga Presidenti amerikan Jimmy Carter dhe udhëheqësi kinez Deng Xiaoping, synon të lehtësojë bashkëpunimin në fusha të tilla si bujqësia, energjia, hapësira, shëndeti, mjedisi, inxhinieria dhe shkëmbimet arsimore dhe shkencore.

Marrëveshja e ndryshuar, për të cilën zyrtarët amerikanë thanë se përjashton “teknologjitë kritike ose në zhvillim”, hyri në fuqi në mënyrë prapavepruese nga 27 gushti për një mandat pesë-vjeçar dhe u nënshkrua në Pekin nga përfaqësues të të dy vendeve. Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit u tha gazetarëve se marrëveshja e re ngushton fushëveprimin e marrëveshjes së mëparshme dhe vë “masa mbrojtëse” për të siguruar “reciprocitet dhe transparencë”.

Zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kinës, Mao Ning u tha gazetarëve në shkurt se natyra e shkëmbimeve dhe bashkëpunimit shkencor dhe teknologjik midis dy vendeve është e favorshme dhe me “përfitim reciprok”.

Bashkëpunimi shkencor dhe teknologjik Uashington-Pekin është përballur me kritika dhe ka ngritur shqetësime për sigurinë përgjatë viteve. Kritikët thonë se marrëveshja mund të forcojë aftësitë ushtarake të Pekinit.

Që nga fillimi, marrëveshja është ripërtërirë përafërsisht çdo pesë vjet. Në gusht të vitit 2023 ajo u zgjat për gjashtë muaj dhe u pasua nga një tjetër në shkurt të këtij viti. Vazhdimi i përkohshëm u bë me qëllim për të ruajtur marrëveshjen ndërsa Shtetet e Bashkuara negocionin ndryshimin e saj. Vazhdimet afatshkurtëra ndodhën gjithashtu mes shqyrtimit të saj nga disa ligjvënës, të cilët argumentuan se Kina e kishte shfrytëzuar më parë marrëveshjen për të çuar përpara objektivat ushtarake kundër Amerikës.

Në qershor të vitit 2023, ligjvënësja republikane Elise Stefanik, e cila është emëruar nga Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump për ambasadore në OKB, si dhe ligjvënës të tjerë, i shkruan Sekretarit të Shtetit Antony Blinken duke i kërkuar, që të mos e vazhdojë marrëveshjen, pas skadimit më 27 gusht të vitit të kaluar. Ata përmendën shqetësimet rreth projekteve të përbashkëta kërkimore midis Departamentit amerikan të Bujqësisë dhe entiteteve kineze, duke përfshirë teknologjitë me përdorim të dyfishtë, si ato të përdorura për të analizuar imazhet e bëra nga dronët për menaxhimin e ujitjes.

Marrëveshja mundëson hulumtime bazë

Marrëveshja e ndryshuar përqëndrohet në hulumtime në fusha të tilla si moti, oqeanografia dhe gjeologjia. Sipas Departamentit të Shtetit, ajo ndihmon agjencitë shkencore amerikane në lidhje me paralajmërimet për cunami, të dhënat mbi gripin, monitorimin e cilësisë së ajrit, bujqësinë dhe trajtimin e kafshëve që bartin sëmundje.

Një tjetër zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit tha se korniza e ndryshuar e marrëveshjes u mundëson agjencive të tilla si Administrata Kombëtare e Oqeanit dhe Atmosferës dhe departamentet e Energjisë dhe Bujqësisë të propozojnë bashkëpunim dhe të krijojnë marrëveshje për shkëmbimin e të dhënave dhe projekte të përbashkëta kërkimore me homologët e tyre kinezë.

Departamenti i Shtetit shqyrton bashkëpunimet e propozuara, të cilat gjithashtu i nënshtrohen një procesi më të gjerë shqyrtimi ndërinstitucional të udhëhequr nga Shtëpia e Bardhë. Pasi të verifikohen, propozimet mund të zbatohen.

Nëse njëra palë dështon t'u përmbahet kushteve të dakorduara, aktivizohet një mekanizëm për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve. Për më tepër, një klauzolë lejon anulimin e projekteve të propozuara.

Marrëveshja e ndryshuar “përfshin mbrojtjen e pronësisë intelektuale dhe vendos pengesa të reja për agjencitë zbatuese për të mbrojtur sigurinë e studiuesve të tyre”, sipas një deklarate të Departamentit të Shtetit.

Shqetësimet mbi sigurinë


Megjithatë, shqetësimet vazhdojnë në lidhje me ligjet e rrepta kineze mbi privatësinë dhe mbledhjen e të dhënave, të cilat krijojnë rreziqe ligjore për studiuesit amerikanë që trajtojnë të dhënat kineze. Ende nuk është sqaruar se çfarë mbrojtje ofron marrëveshja e re për studiuesit amerikanë që mund të përdorin ose transferojnë të dhëna kineze jashtë Kinës.

Kritikët në Kongres, përfshirë senatorin republikan Marco Rubio, i emëruari i Presidentit të zgjedhur Trump për Sekretar të Shtetit, kanë qenë kundërshtarë të hapur të vazhdimit të bashkëpunimit shkencor dhe teknologjik SHBA-Kinë.

Në fillim të këtij viti, Senatori Rubio bëri thirrje për masa më të forta për të mbrojtur sigurinë e kërkimeve shkencore të Shteteve të Bashkuara. Ai prezantoi gjithashtu një projekt-ligj për të theksuar rreziqet që vijnë nga bashkëpunimet problematike kërkimore me entitetet e lidhura me Kinën.
SHBA.VOA

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet