LIVE UPDATES
Bota

REL: “Pikënisja s’është e njëjtë” - Gratë nga pakicat etnike sfidojnë botën e biznesit

Angazhimi iu shpërblye Albanës në vitin 2021, kur mori përkrahje nga Fondacioni Jahjaga - një organizatë joqeveritare me seli në Prishtinë - për ta hapur biznesin e saj, Elava.

27 Mars 2024, 18:47 Nga h.k
REL: “Pikënisja s’është e njëjtë” -
Foto ilustruese

KOSOVË-Në fshatin Klinafc të Klinës - pjesa perëndimore e Kosovës - adresë e shumë grave të komunitetit egjiptian ishte bërë tani 33-vjeçarja Albana Rahishtaj.

Ne s’dimë të flasim. Duam të punojmë, por nuk kemi shkollë të kryer”, kujton Albana t’i kenë thënë shumë gra gjatë vitit 2021, në mbledhje të ndryshme që kishin zhvilluar në tentim për të gjetur punë.

Albana kishte kohë që punonte. Herë në pastrim të shtëpive e herë në dyqane të ndryshme. Ajo thotë se motivin për të arritur diçka në jetën e saj, e ka pasur gjithmonë.

Unë jam marrë me aktivitete, kam shkuar nëpër fondacione, kam marrë vesh qysh po bëhet puna për punësimin e të rinjve tonë [të komunitetit egjiptian]. E kam përfunduar shkollimin, thjesht kam qenë e gjindshme”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.

Angazhimi iu shpërblye Albanës në vitin 2021, kur mori përkrahje nga Fondacioni Jahjaga - një organizatë joqeveritare me seli në Prishtinë - për ta hapur biznesin e saj, Elava.

Bashkë me tetë gra të tjera të komunitetit egjiptian, Albana mori pajisjet që iu dhuruan dhe nisi të kërkonte kliente për biznesin e saj të ri, që merrej me pastrim të shtëpive.

Paragjykimet që mund t’i kenë pasur të tjerët, nuk i bënin përshtypje, pasi që thotë se ishte shumë e sigurt në qëllimin e saj.

“Unë e ndiej veten edhe paksa krenare. Kam qenë një shtytje e madhe për komunitetin tonë. Jam punësuar, e kam pasur lirinë të dal e të punoj”, thotë Albana.

Por, jo të gjitha gratë e komuniteteve etnike minoritare në Kosovë e kanë pasur fatin e saj.

Sipas një raporti të Institutit për Studime të Avancuara Gap në Prishtinë, të publikuar në shkurt të këtij viti, sfidat për bizneset në pronësi të grave që vijnë nga komunitetet etnike minoritare në Kosovë, janë të shumëllojshme.

Shumica e atyre që janë përmendur në këtë raport, kanë të bëjnë me sfidat financiare, si: vështirësitë deri në arritjen e marrëveshjeve me shitës të mëdhenj, mungesa e trajnimeve për marketing digjital, problemet në blerjen e pajisjeve, etj.

Sipas Ernera Dushicës, hulumtuese në Institutin Gap, një prej arsyeve pse biznese si Elava nuk ndiejnë shumë paragjykime, është se operojnë brenda një tregu që perceptohet në shoqëri si më i përshtatshëm për gratë.

Si sektorë të tillë ajo veçon, ndër të tjerë, gastronominë, pastrimin dhe lulishtet.

Për më tepër, ajo thotë se gratë nuk janë shumë të vetëdijshme për paragjykimet që i përjetojnë, sa janë për sfidat financiare.

“Kur i kemi pyetur se a vëreni dallime në bazë të gjinisë, ato kanë thënë fillimisht ‘jo’. Por, kur i kemi pyetur për lidhjen e kontratave me blerës me shumicë, na kanë thënë ‘jo, unë duhet ta marr burrin me vete’ sepse shumë burra u thonë që nuk bëjnë biznes me gra”, thotë Dushica për REL-in.

Sipas të dhënave të fundit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) nga tremujori i parë i vitit 2023, mbi 51 për qind e burrave dhe rreth 18 për qind e grave në Kosovë janë të punësuar.

Po i njëjti raport tregon se edhe trendi i vetëpunësimit, përmes krijimit të bizneseve, është më i theksuar në mesin e burrave.

Dushica thotë se gratë janë më shumë të angazhuara në tregun joformal të punës në Kosovë dhe, për këtë arsye, kanë edhe problem në marrjen e kredive, të cilat do t’i ndihmonin në rritjen e biznesit.

“Mungesa e pasurisë formale dhe pronësisë së tokës përbën një pengesë për qasje në kredi. Gratë zotërojnë vetëm 15 për qind të pronave në Kosovë. Pikënisja s’është e njëjtë, se grave, për ta marrë një kredi për biznes, u duhet ta sigurojnë disi atë”, thotë ajo.

Sipas të dhënave të Institutit Gap, rreth 18 për qind e bizneseve të regjistruara në Kosovë, janë në pronësi të grave.

Shifra bie në pak mbi pesë për qind kur merren parasysh vetëm bizneset e udhëhequra nga gratë e komuniteteve etnike minoritare.

Një ndër faktorët që ndikon në përqindjen e ulët të kredive të marra nga gratë, është mungesa e pasurisë që kanë në emër të tyre, për ta siguruar marrjen e kredisë në bankat komerciale, sipas Dushicës.

Albana, si drejtuese e kompanisë Elava në Klinë, thotë se po të mos i ishin dhuruar pajisjet, për të do të ishte e vështirë të hapte biznes.

“Kur kam pastruar vetë, nuk i kam pasur pajisjet e mia. Por, ende jam e re dhe kam qejf t’i arrij disa gjëra që nuk kam arritur t’i bëj më herët”, thotë Albana.

Kjo 33-vjeçare e pranon se është përballur me sfida të ndryshme gjatë fillimit të biznesit të saj, por thekson se dyshimet e të tjerëve nuk ia kishin mposhtur asnjëherë motivin për të punuar.

“Çdo sukses mund të arrihet, vetëm të mos dorëzohesh. Çdo ëndërr mund të preket, edhe qielli me dorë, nëse është sipas qejfit dhe vullnetit të vet”, thotë ajo./REL 

klina kosova

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet