LIVE UPDATES
Bota

'REL': A mund të gjejë media ruse shtëpi të re në Serbi?

Serbia është vend kandidat për anëtarësim në BE, mirëpo këtij vendi nuk i diktohen vendimet e marra në Bruksel.

22 Korrik 2022, 08:43 Nga A.B

'REL': A mund të gjejë media ruse shtëpi të re

Para dhe pas nisjes së luftës në Ukrainë, Rusia ka qenë aktive edhe në luftën e vazhdueshme të informacionit, duke u varur nga mediat si Sputnik dhe RT, për të përhapur ato që njihen si dezinformata dhe propagandë pro-Kremlinit.

Për këtë arsye RT është ndaluar brenda territorit të Bashkimit Evropian dhe kompanitë teknologjike kanë marrë hapa të ngjashëm për të ndalur hapin e Moskës teksa përhap qëndrimin për “operacionin e saj special” në Ukrainë si dhe për çështje tjera të ndjeshme për audiencën globale.

Serbia është vend kandidat për anëtarësim në BE, mirëpo këtij vendi nuk i diktohen vendimet e marra në Bruksel.

Tani, ky vend i Ballkanit me shtatë milionë banorë, për kohë të gjatë shënjestër e fushatave dezinformuese dhe me lidhje historike me Moskën, mund të shqyrtojë mundësinë nëse do t’ia mundësojë RT-së transmetimin nga Beogradi.

Nëse RT nis punën nga Serbia, kjo media mund të ketë menjëherë audiencë që e pranon.

Sondazhet e fundit që janë kryer nga organizatat joqeveritare në Serbi kanë gjetur se dy të tretat e respodentëve kanë thënë se janë më të afërt me anën ruse, sa i përket konfliktit aktual në Ukrainë.

Rregullatorët shtetërorë të mediave në Serbi kanë thënë se RT ende nuk ka bërë kërkesë zyrtare.

Në rast të shtrirjes në Serbi, RT duhet të bëjë kërkesë te këta operatorë në mënyrë që të pajisjet me licencë.

Mirëpo raportimet për një plan të tillë veçse janë duke qarkulluar në mediat serbe së fundi dhe të njëjtat janë duke u parë me mjaft seriozitet.

Një zëdhënës i bllokut evropian, i ka thënë Shërbimit të Ballkanit të Radios Evropa e Lirë se Beogradi duhet të mendojë dy herë nëse do të thellojë lidhjet me transmetuesin e financuar nga Kremlini.

“Pa i komentuar synimet, më lejoni t’ju rikujtoj se BE-ja ka vendosur kufizime në transmetim dhe reklamim kundër RT-së, në kuadër të sanksioneve që janë përgjigje ndaj agresionit rus në Ukrainë. RT është pjesë e propagandës ruse dhe instrument dezinformimi. Nga Serbia, si vend kandidat, pritet që të veprojë në përputhje me politikën e BE-së për punë të jashtme dhe siguri dhe të respektojë vendimet”, ka thënë zëdhënësi i BE-së, Peter Stano.

Beogradi veçse është nikoqir i Sputnikut, medium rus që ka edhe faqen në gjuhën serbe, për të cilin në raportet e Shteteve të Bashkuara është thënë se “shpërfaq realitet alternativ për audiencën serbe dhe atë sllave”.

Shtrirja e RT-së në Beograd do t’i mundësonte administratës së presidentit rus, Vladimir Putin, që të shpërndajë qëndrimin e tij në më shumë shtëpi sesa me Sputnikun, meqë RT ka edhe transmetime televizive.

Një gjë e tillë mund të shihet si hap i madh i Kremlinit, jo vetëm në Serbi, por edhe në pjesën tjetër të Ballkanit, ka thënë analisti serb, Boshko Jakshiq, duke përmendur edhe entitetin serb që përbën gjysmën e Bosnjë e Hercegovinës.

“Moska ka dëshirë që të vazhdojë përhapjen e propagandës, sidomos në Serbi dhe Republikën Sërpska të Bosnjë e Hercegovinës, të cilat i konsideron si baza të interesit. Këtë forcim të prezencës mediale Rusia mund ta konsiderojë si sukses të radhës”, ka thënë Jakshiq për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë.

Gazi natyror, armët dhe përkrahja politike e bëjnë Beogradin të varur nga Moska.

Serbia ka dënuar pushtimin rus në Ukrainë në takimet e Kombeve të Bashkuara, mirëpo nuk ka vendosur sanksione.

Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, është ankuar se Serbia po përballet me “ankthe” për shkak të mundësisë që të zgjedhë njërën anë.

Vuçiq, ish ultra-nacionalist, i cili ka marrë pushtetin duke e prezantuar veten si reformist, është zotuar se do të drejtojë Serbinë kah Bashkimi Evropian.

Megjithatë ai ka mbrojtur të drejtën e RT-së për të transmetuar në BE, duke përmendur si arsyetim lirinë e shprehjes.

Pavarësisht kësaj, organizata ndërkombëtare, Freedom House, ka gjetur se në Beograd mediat e pavarura vazhdojnë të përballen me preson të konsiderueshëm.

E lansuar më 2005 si Russia Today, RT është media shtetërore e Rusisë, e cila është zgjeruar në vazhdimësi.

Aktualisht ka kanale në disa gjuhë përfshirë ato: angleze, franceze, spanjolle dhe atë arabe.

Pavarësisht operimit në platforma të ndryshme përreth botës, RT është përballur me goditje të mëdha muajve të fundit, pasi kompani të mëdha të teknologjisë kanë bllokuar kanalet e saj për shkak të sulmit të paprovokuar të Rusisë në Ukrainë.

Bashkimi Evropian ka pezulluar transmetimin e disa mediave të mbështetura nga Rusia, përfshirë RT-së, më 1 mars.

Blloku evropian ka sanksionuar edhe Margarita Simonyan, kryeredaktore e kanalit të RT-së në gjuhën angleze.

“Sputnik dhe Russia Today janë nën kontroll të drejtpërdrejtë apo jo të drejtpërdrejtë të autoriteteve të Federatës Ruse dhe janë instrumente të rëndësishme për të rritur mbështetjen për agresionin ushtarak kundër Ukrainës, si dhe për destabilizim të shteteve fqinje”, ka thënë shefi i diplomacisë së BE-së, Josep Borrell më 2 mars.

Kompania gjigante Meta ka bllokuar këto media në platformat e saj, Facebook dhe Instagram.

Kompanitë tjera u kanë pamundësuar atyre reklamimin dhe përfitimet që mund të kenë prej tyre.

Në Shtetet e Bashkuara, RT America ka ndalur punën dhe stafi është zhvendosur në muajin mars.

Pavarësisht reputacionit dhe problemeve, Olivera Zekiq, presidente e Autoritetit Rregullues për Mediat Elektronike, ka thënë se RT do të ketë trajtim të barabartë në Serbi, nëse aplikon për licencë transmetimi.

Zekiq ka thënë se ndalesa që i ka bërë BE-ja RT-së, nuk do të ketë ndikim në vendimin e autoriteteve serbe.

“Nuk ka ndonjë problem nëse Russia Today aplikon pasi Autoriteti është i fokusuar në respektim të lirisë së shprehjes. Duhet pasur parasysh se informacioni për ardhjen e saj është vetëm në baza thashethemesh”, ka thënë Zekiq për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë.

Sipas Jashkiqit, vendimi nëse RT do të sigurojë licencë do të varet nga Vuçiqi.

Ai ka shtuar se lideri serb mund të vendosë që të kënaqë Kremlinin, pas "dëmit që është shkaktuar në marrëdhënie”, duke pasur parasysh se Serbia ka votuar në të mirë të një rezolute në OKB që dënonte pushtimin rus në Ukrainë.

Megjithatë, Jakshiq ka thënë se edhe ky vendim mund të ketë koston e vet.

“Në kohën kur Perëndimi kërkon që t’iu bashkohemi sanksioneve kundër Moskës, Serbia do ta qëllojë vetveten nëse e miraton licencën për Russia Today”, ka shtuar Jakshiq.

Edhe pa RT-në, mediat në Serbi kanë përkrahur Putinin dhe vendimin e tij për luftë në Ukrainë.

Tabloidi më i madh në Serbi, Informer, ka printuar disa artikuj duke lavdëruar Putinin.

Dy ditë para 24 shkurtit, kur ka nisur lufta e Rusisë në Ukrainë, ky tabloid ka publikuar një artikull me titull, Ukraina ka sulmuar Rusinë.

“Organet e propagandës pro-qeveritare të Serbisë kanë krijuar kultin e personalitetit të Putinit, që madje tejkalon atë që ata kanë ndërtuar për Vuçiqin", ka thënë Dinko Gruhonjiq, profesor i gazetarisë në Universitetin e Novi Sadit, në një prononcim për agjencinë e lajmeve AFP gjatë këtij muaji.

Teksa pushtimi rus vazhdon, dhe raportimet për mizoritë e dyshuara ruse shtohen, qasja e mediave serbe ndaj luftës ka nisur “të zbutet”, sipas organizatës joqeveritare CRTA, me bazë në Beograd, e cila bën thirrje për transparencë edhe reforma demokratike në Serbi.

“Ndonëse mbështetja e hapur për Rusinë është vërejtur prej nisjes së luftës, mediat vazhdojnë të raportojnë në favor të Rusisë dhe kundër Perëndimit”, ka thënë CRTA në raportin e saj të 6 korrikut.

CRTA ka gjetur se edhe publiku në Serbi ka qenë në anën e Rusisë.

Dy të tretat e të anketuarve kanë thënë se janë më të afërt me Rusinë, sipas hulumtimit të CRTA-së, të publikuar më 15 qershor.

Tri të katërtat e respodentëve kanë thënë se besojnë që Kremlini është detyruar të nisë luftën “për shkak të synimeve të NATO-s për t’u zgjeruar”.

Në të njëjtën sondazh është sugjeruar se 40 për qind e popullsisë mendon që Serbia duhet të heqë dorë nga synimi për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe të rrisë lidhjet me Moskën.

“Opinioni publik formësohet në ambiente mediale dhe dominohet nga televizionet dhe gazetat që kanë politika editoriale pro-qeveritare dhe pro-ruse”, ka thënë Vujo Iliq, hulumtues dhe një prej hartuesve të raportit.

“Rusia prezantohet në mediat pro-qeveritare si aleate politike dhe ushtarake, mbrojtëse e interesave serbe në Kosovë dhe Bosnjë, dhe si mbështetëse ekonomike, shembull përmes ofrimit të gazit me çmim të arsyeshëm”, ka thënë Iliq, profesor i shkencave politike në Universitetin e Beogradit, në disa përgjigje me shkrim për Radion Evropa e Lirë.

Serbia dhe Rusia kanë lidhje historike, kryesisht përmes Kishës Ortodokse.

Lidhjet e tyre janë forcuar edhe më shumë kur Rusia ka kundërshtuar bombardimet e NATO-s në ish-Jugosllavi (tani Serbi) më 1999, dhe ka refuzuar vendimin e Kosovës për të shpallur pavarësinë më 2008, qëndrim të cilin vazhdon ta mbajë edhe sot.

Përpjekjet ruse për dezinformim kanë rrënjë të thella në Serbi.

Prej kur ka nisur punën më 2015, Sputnik shpërndan dezinformata kundër BE-së dhe NATO-s në Ballkanin Perëndimor, përmes bazës rajonale në Beograd.

“Narrativat më të shpeshta të Sputnikut në Serbi janë se BE-ja dhe NATO-ja janë të dobëta, hegjemonike dhe agresive”, ka thënë analistja serbe, Jellena Jevtiq më 2021.

Këto gjetje janë përkrahur nga hulumtuesit në Universitetin Tufts, me bazë në SHBA, të cilët kanë thënë se Sputnik Serbia “shpesh publikon artikuj që synojnë të krijojnë realitet alternativ për audiencat serbe dhe sllave. Ky realitet njëkohësisht zmadhon perceptimet mbi kërcënimin për grupet e pakicave serbe në Ballkanin Perëndimor dhe e shpërfaq Rusinë si aleate jetike të vëllezërve të saj sllavë”./REL

serbi media ruse

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria