LIVE UPDATES
Bota

Pse Turqia po e pengon futjen e Suedisë në NATO?

Pas Turqisë, është edhe Hungaria me këtë qëndrim.

5 Prill 2023, 08:26 Nga A.B

Pse Turqia po e pengon futjen e Suedisë në NATO?

Përderisa Finlanda u bë shteti i 31-të i aleancës së NATO-s, e udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, rrugëtimi i Suedisë për anëtarësim në NATO vazhdon të jetë i bllokuar nga Turqia dhe Hungaria.

Analistët nuk e kanë pritur këtë qëndrim të Turqisë ndaj Suedisë para zgjedhjeve të 14 majit, madje edhe pas zgjedhjeve nuk dihet se çfarë do të ndikonte që presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan, të ndryshonte qëndrim.

Pas Turqisë, është edhe Hungaria me këtë qëndrim.

Pushtimi rus i Ukrainës në shkurt të vitit 2022, bindi Suedinë dhe Finlandën që ta përfundojnë epokën e mosangazhimit ushtarak.

Të dyja vendet e shohin NATO-n dhe të gjithë mekanizmat mbrojtës, si mënyra më e mirë për të fuqizuar sigurinë e tyre.

Shumica e shteteve anëtare të NATO-s e kanë ratifikuar shumë shpejt kërkesën e tyre për aplikim, me argumentin se Finlanda ndan një kufi prej 1300 kilometrash me Rusinë, dhe se Suedia do të forconte dukshëm aleancën në Baltik.

Pas takimeve dhe bisedimeve të shumta, Parlamenti turk dha aprovimin që shteti finlandez të jetë shteti i 31-të anëtar i aleancës.

Mirëpo, qëndrimi i Turqisë për Suedinë mbetet i njëjtë, duke u shprehur se Stokholmi nuk e ka trajtuar sigurinë e Ankarasë me seriozitet, si dhe nuk ka kryer pjesën e saj të ujdisë, të realizuar në Madrid vitin e kaluar, ku u përmendën nga pala turke edhe shumë çështje të tjera që Suedia duhet të adresojë.

Ndërsa, Hungaria është duke ndjekur hapat e Turqisë në vonesën e ratifikimit, i cili duhet të jetë i njëzëshëm.

Ndër vite, Suedia e ka akuzuar dhe kritikuar Turqinë për abuzim dhe shkelje të të drejtave themelore të njeriut dhe standardeve demokratike të jetesës, gjë që ka irrituar politikanët në Ankara.

Ndërsa, në anën tjetër, Turqia pretendon se Suedia është duke strehuar anëtarë të grupeve që autoritetet turke i konsiderojnë terroriste. Në këmbim të anëtarësimit të Suedisë në NATO, Qeveria turke ka kërkuar ekstradimin - apo dorëzimin e personave të kërkuar.

Deri më tani, Suedia e ka mohuar këtë akuzë dhe Gjykatat e Suedisë kanë bllokuar disa dëbime.

Turqia ka shprehur kundërshtimin ndaj tubimeve në Stokholm në javët e fundit ku u dogj libri i Kur’an-it, si dhe varja me kokë poshtë e një fotografie të Erdoganit.

Ankaraja thotë se këto janë krime të urrejtjes, ndërsa Suedia thotë se ato mbrohen nga ligjet për lirinë e fjalës.

Më 14 maj, Turqia do të mbajë zgjedhje, me ç’rast Erdogani do të përballet me sprovën e tij më të madhe politike në 20 vjetët e tij në detyrë. Fokusi i votuesve mund të shmanget nga një krizë në shpenzimet e jetesës për shkak të çështjes së NATO-s.

Një fitore e opozitës do të rriste shanset e Suedisë për një anëtarësim të shpejtë në NATO.

Sipas Hungarisë, Suedia ka pasur një qëndrim armiqësor ndaj Budapestit prej vitesh. Ajo është e zemëruar për kritikat suedeze ndaj kryeministrit Viktor Orban mbi erozionin e perceptuar të shtetit ligjor. Një erozion i tillë mohohet nga Orbani.

Hungaria, ndryshe nga Turqia, nuk ka një listë kërkesash, por pretendon se problemet duhet të zgjidhen përpara se të konfirmojë anëtarësimin e Suedisë në NATO.

Rruga e Suedisë mund të jetë më e qartë pas përfundimit të zgjedhjeve. Megjithatë, aprovimi nuk është i garantuar.

Suedia thotë se ka zbatuar marrëveshjen e Madridit - duke përfshirë ligje më të ashpra kundër terrorizmit - dhe se disa nga kërkesat e tjera të Ankarasë janë të pamundura për t'u përmbushur.

Turqia ka pasur përplasje të mëparshme me aleatët e NATO-s dhe është tërhequr.

"Duke parë këto incidente të mëparshme, ato u zgjidhën pas presionit nga aleatët, negociatave dhe disa lëshime nga aleatët. Pritshmëria ime është që e njëjta gjë mund të arrihet këtu", tha Paul Levin, drejtor në Institutin për Studimet Turke në Universitetin e Stokholmit.

Një ndryshim mund të ndodhë pas zgjedhjeve, ose Erdogan mund të kërkojë më shumë prova nga Suedia se ajo i ka marrë seriozisht shqetësimet për sigurinë e Ankarasë.

Në atë situatë, shtoi Levin, "po flasim për disa muaj të tjerë pas verës". Megjithatë, parashikimi është i vështirë.

A është e rrezikuar siguria e Suedisë nga vonesa e anëtarësimit në NATO?

Suedia pretendon se që nga aplikimi i saj për t'u anëtarësuar në NATO, situata e saj e sigurisë është përmirësuar. Nga vende si Shtetet e Bashkuara, Britania dhe Gjermania, Suedia ka marrë garanci për ndihmë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, ka thënë se do të ishte e paimagjinueshme që aleanca të mos mbështeste Suedinë nëse ajo kërcënohej.

Suedia tashmë punon ngushtë me NATO-n dhe përpjekjet për integrim po përmirësohen. Flota e fuqishme ajrore dhe nëndetëse e Suedisë, e cila është përshtatur me mjedisin e Detit Baltik, janë avantazhe për NATO-n në këtë zonë./REL

turqia finlanda

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet