LIVE UPDATES
Bota

Pse po luftojnë Tajlanda dhe Kamboxhia në kufi?

Luftimet shpërthyen përgjatë kufirit.Të paktën 48 persona u vranë dhe mijëra të tjerë u zhvendosën pas pesë ditësh luftime.

9 Dhjetor 2025, 11:39 Nga D.S
Pse po luftojnë Tajlanda dhe Kamboxhia në kufi?
Foto Ilustruese

TAJLANDË- Tensionet midis Tajlandës dhe Kamboxhias kanë shpërthyer përsëri përgjatë kufirit, duke prishur një armëpushim të brishtë të mbështetur nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump. Të paktën tre ushtarë tajlandezë dhe shtatë civilë kamboxhianë janë vrarë që nga e hëna, me të dyja palët që akuzojnë njëra-tjetrën për fillimin e dhunës. Të paktën 48 persona u vranë dhe mijëra të tjerë u zhvendosën pas pesë ditësh luftimesh.

Trump ndërhyri më pas dhe me ndihmën e Malajzisë, negocioi një armëpushim. Presidenti amerikan më vonë mbikëqyri nënshkrimin e asaj që ai e quajti "marrëveshja e paqes e Kuala Lumpur" në tetor. Tajlanda refuzoi ta quante atë kështu, në vend të kësaj duke iu referuar asaj si "Deklaratë e Përbashkët nga kryeministrat e Tajlandës dhe Kamboxhias mbi rezultatet e takimit të tyre në Kuala Lumpur". Vetëm dy javë më vonë, Tajlanda e pezulloi marrëveshjen.

Çfarë fshihet pas tensioneve?

Debati midis Tajlandës dhe Kamboxhias daton më shumë se një shekull më parë, kur kufijtë e dy kombeve u hartuan pas pushtimit francez të Kamboxhias. Gjërat zyrtarisht u acaruan në vitin 2008, kur Kamboxhia u përpoq të regjistronte një tempull të shekullit të 11-të të vendosur në zonën e kontestuar si një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s - një veprim që u prit me protesta të ashpra nga Tajlanda.

Gjatë viteve ka pasur përleshje sporadike por tensionet e fundit u përshkallëzuan në maj pasi një ushtar kamboxhian u vra në një përleshje. Në prag të luftës së parë në korrik, të dy vendet kishin vendosur kufizime kufitare ndaj njëra-tjetrës. Kamboxhia ndaloi importet e frutave dhe perimeve nga Tajlanda, si dhe ndaloi importimin e energjisë dhe shërbimeve të internetit.

Pse janë ndezur përsëri?

Të hënën, ushtria tajlandeze tha se trupat e saj i ishin përgjigjur zjarrit kamboxhian në provincën Ubon Ratchathani të Tajlandës, i cili, sipas saj, kishte vrarë një ushtar. Ministria e mbrojtjes e Phnom Penh shtoi se kishte nisur sulme ajrore mbi objektivat ushtarake përgjatë kufirit të diskutueshëm dhe tha se ishin forcat tajlandeze që sulmuan të parat, në provincën Preah Vihear të Kamboxhias. Kamboxhia gjithashtu këmbënguli se nuk u hakmor.

Të nesërmen, ushtria e Tajlandës akuzoi Kamboxhian për përdorimin e sistemeve të raketave me shumë lëshime, dronë që hedhin bomba dhe dronë kamikaze kundër ushtarëve tajlandezë, me disa raketa që thuhet se goditën zona civile. Më vonë konfirmoi se kishte kryer më shumë sulme ajrore. Kamboxhia ka akuzuar gjithashtu Tajlandën për të qëlluar pa dallim në zonat civile në provincën e saj kufitare Pursat.

Çfarë ndodhi saktësisht në korrik?

Më 24 korrik Këshilli i Sigurisë Kombëtare i Tajlandës (NSC), deklaroi se menjëherë pas orës 07:30, ushtria e Kamboxhias vendosi dronë për të mbikëqyrur trupat tajlandeze pranë kufirit. Pak më vonë, u tha se personeli ushtarak kamboxhian që mbante granata me raketa u mblodh pranë kufirit. Ushtarët në anën tajlandeze u përpoqën të negocionin por nuk patën sukses. Nga ana tjetër ,ushtarët kamboxhianë hapën zjarr rreth orës 08:20, duke e detyruar palën tajlandeze të hakmerrej, pohoi zëdhënësi i NSC-së.

Tajlanda akuzoi Kamboxhian për vendosjen e armëve të rënda, duke përfshirë raketahedhës BM-21 dhe artileri, duke shkaktuar dëme në shtëpi ,objekte publike,spital dhe një pikë karburanti përgjatë anës tajlandeze të kufirit.
Socheata akuzoi më tej Tajlandën për vendosjen e trupave të tepërta, përdorimin e armëve të rënda dhe kryerjen e sulmeve ajrore në territorin kamboxhian.

Po çfarë mund të thuhet për “marrëveshjen e paqes” të Trump?

Tajlanda e kishte pezulluar marrëveshjen në nëntor, me kryeministrin tajlandez Anutin Charnvirakul që tha se kërcënimi i sigurisë... në fakt nuk është zvogëluar. Në atë kohë, Kamboxhia tha se mbetej e përkushtuar ndaj kushteve të marrëveshjes. Pasi luftimet shpërthyen përsëri në dhjetor, ministri i jashtëm i Bangkokut, Sihasak Phuangketkeoë, i tha BBC-së se armëpushimi “nuk po funksiononte” – duke shtuar se “topi është në fushën e Kamboxhias”.Megjithatë, ish-kryeministri i Kamboxhias, Hun Sen, tha se ata iu kundërpërgjigjën zjarrit vetëm vonë të hënën, në mënyrë që të "respektonin armëpushimin".

Sipas mediave të huaja ,raportohet se Trump u ka bërë thirrje të dyja palëve që ta respektojnë marrëveshjen sipas kushteve të marrëveshjes së nënshkruar në tetor. Të dy vendet ranë dakord të tërheqin armët e tyre të rënda nga rajoni i diskutueshëm dhe të krijojnë një ekip vëzhguesish të përkohshëm për ta monitoruar atë.
Edhe pse ka pasur shkëmbime serioze zjarri në të kaluarën, ato u qetësuan relativisht shpejt.

A është e sigurt të udhëtosh për në Tajlandë dhe Kamboxhia?

Për ata që udhëtojnë për në Tajlandë, Ministria e Jashtme Britanike aktualisht këshillon që të mos kryhen të gjitha udhëtimet, përveç atyre thelbësore, në zonat kufitare brenda 50 km nga i gjithë kufiri me Kamboxhian. Ndërsa për ata në Kamboxhia, këshillohet që të mos udhëtojnë në zonat kufitare brenda një rrezeje prej 50 km nga i gjithë kufiri me Tajlandën, përveç atyre që janë thelbësore./Dosja.al

tajlanda dhe kamboxhia marrëveshja e paqes e kuala lumpur tajlanda kamboxhia

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet