LIVE UPDATES
Bota

Pezullimi i programeve të USAID-it, a do të përpiqet Kina të mbushë boshllëkun e krijuar?

USAID-i kishte një buxhet vjetor prej më shumë se 40 miliardë dollarësh dhe ofronte ndihma anembanë botës, duke përfshirë një program që kishte të bënte me Kinën dhe që është bërë objekt kritikash nga Shtëpia e Bardhë.

7 Shkurt 2025, 21:03 Nga r.ll
Pezullimi i programeve të USAID-it, a do të përpiqet Kina të
foto ilustruese

SHBA- Agjencia amerikane e ndihmave për botën e jashtme (USAID), programet e së cilës janë pezulluar nga administrata Trump, është kritikuar prej kohësh nga Pekini. Ndërsa projektet e USAID-it marrin fund, a do të ndërhyjë Pekini në përpjekje për të krijuar ndikim? Disa analistë thonë se pavarësisht që Kina do të dëshironte të mbushte boshllëkun e krijuar, problemet e saj ekonomike mund ta kufizojnë ta bëjë një gjë të tillë.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i cili tani ushtron detyrën e administratorit të USAID-it, tha se do të rikthehen vetëm programet që janë në përputhje me politikat e qeverisë së re.

“Fjala është për paratë e taksapaguesve dhe ne jemi të detyruar t’i ofrojmë garanci popullit amerikan se çdo dollar që po shpenzojmë jashtë vendit çon përpara interesin tonë kombëtar”, u tha ai gazetarëve ndërsa vizitoi El Salvadorin në fillim të javës.

USAID-i kishte një buxhet vjetor prej më shumë se 40 miliardë dollarësh dhe ofronte ndihma anembanë botës, duke përfshirë një program që kishte të bënte me Kinën dhe që është bërë objekt kritikash nga Shtëpia e Bardhë.

Në një dokument mbi “humbjet e parave dhe abuzimin” nga USAID-i të publikuar me 3 shkurt, Shtëpia e Bardhë tha se agjencia kishte dhënë miliona dollarë për ‘EcoHealth Alliance’, një organizatë amerikane që punon për mbrojtjen kundër sëmundjeve infektive. Organizata është akuzuar se ka punuar me Institutin e Virologjisë në Wuhan të Kinës në studimet mbi koronavirusin që kishte shkaktuar pandeminë COVID-19. Si ‘EcoHealth Alliance’ ashtu edhe qeveria kineze i kanë hedhur poshtë këto akuza.

Agjencia e ka shfrytëzuar financimin si strategji për ndikim

Vitet e fundit, USAID-i e ka përshtatur gjithnjë e më shumë financimin e tij për programet e lidhura me Kinën si një strategji për të frenuar zgjerimin global të Kinës përmes ndihmës dhe investimeve.

Arkivi i faqes së internetit tashmë të mbyllur të USAID-it tregon se agjencia mburrej se “Fondi i saj Kundër Ndikimit Kinez” ishte një nga “arritjet kryesore” të saj. Fondi “do të avancojë qëllimet e sigurisë kombëtare” për të “siguruar partnerë më elastikë që janë në gjendje të përballojnë trysninë nga Kina dhe aktorë të tjerë keqdashës”.

Michael Schiffer, ish-ndihmës administrator i USAID-it për Azinë, i tha një Komisioni të Kongresit në vitin 2023 se agjencia kishte mbështetur për më shumë se një dekadë mbledhjen e të dhënave për investimet e huaja të Kinës. Informacioni ishte mbledhur përmes ‘AidData’, një grup studiuesish në Kolegjin ‘William dhe Mary’ në shtetin e Virxhinias në Shtetet e Bashkuara.

Ndalimi i financimit ka krijuar vështirësi financiare për të paktën një projekt të tillë të financuar nga USAID-i. Brian Eyler, studiues në Qendrën Stimson në Uashington, shkroi në rrjetin social ‘Facebook’ se projekti i tij, ‘Mekong Dams Monitor’, ka vështirësi për të vazhduar funksionimin për shkak të ndalimit të financimit.

“Ne jemi urdhëruar të ndalojmë punën për 90 ditë në pritje të shqyrtimit të mëtejshëm. Kjo do të thotë se programi ynë i Azisë Juglindore mund të mos jetë në gjendje të vazhdojë punën”, shkroi ai.

Projekti i zotit Eyler filloi nga Departamenti i Shtetit gjatë administratës së parë Trump për të studiuar se si digat e ndërtuara nga Kina dhe vendet e tjera në lumin Mekong në Azinë juglindore kanë ndikuar negativisht në komunitete. Sipas asaj që zoti Eyler shkroi, projekti kishte financim si nga Departamenti i Shtetit ashtu edhe nga USAID-i.

Media shtetërore kineze e kishte akuzuar projektin për njollosje të Kinës.

Zëri i Amerikës, shërbimi në gjuhën mandarin, kontaktoi qendrën ‘Stimson’ për më shumë detaje, por nuk mori përgjigje.

Të mërkurën, Sekretari Rubio tha se administrata Trump është në procesin e identifikimit të programeve që janë të përjashtuara nga ndalimi i financimit.

“Kjo nuk ka të bëjë me dhënien fund të ndihmave për botën e jashtme. Ka të bëjë me strukturimin e saj në një mënyrë që çon përpara interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara”, tha Sekretari Rubio gjatë udhëtimit të tij disaditor në Amerikën Latine.

Kritikët e USAID-it

USAID-i gjithashtu ka qenë objektiv i zemërimit të Pekinit. Ministria e Jashtme e Kinës publikoi një raport vitin e kaluar duke akuzuar programet e USAID-it për korrupsion dhe që u japin përparësi interesave të Shteteve të Bashkuara.

Pezullimi i programeve të USAID-it është pritur mirë në faqet e internetit në Kinë, ku mbizotërojnë ndjenjat kundër Shteteve të Bashkuara. Shumë përdorues vlerësuan zotin Elon Musk, miliarderin dhe kreun e Departamentit të Efikasitetit të Qeverisë amerikane, për pezullimin e programeve të agjencisë.

Zoti Musk në një postim në rrjetin social X e ka cilësuar USAID-in si “një organizatë kriminale” dhe se është koha “që ajo të vdesë”.

Kritikët e pezullimit të aktiviteteve të USAID-it shqetësohen se Pekini do ta shohë këtë si një mundësi për të mbushur boshllëkun e krijuar.

“Kina ka shpenzuar triliona dollarë në shumë vende, sepse është e interesuar t'i tërheqë ato në sferën e saj të ndikimit”, shkroi senatori demokrat Chris Coons në gazetën ‘The Washington Post’.

Steven Balla, profesor i shkencave politike dhe çështjeve ndërkombëtare në Universitetin ‘George Washington’ në Uashington i tha shërbimit të Zërit të Amerikës në gjuhën mandarin, se ai pajtohet me vlerësimin. Megjithatë, ai tha se plani i Kinës për të zgjeruar ndihmat për botën e jashtme ka të ngjarë të pengohet nga problemet e saj të brendshme të vazhdueshme.

“Fjala është për papunësinë e të rinjve; për krizën e pasurive të paluajtshme e kështu me radhë”, tha ai. “Kjo mund ta bëjë të vështirë për administratën e Presidentit Xi që të zgjerohet në mënyrë agresive në pjesë të reja të botës, pas tërheqjes së Shteteve të Bashkuara”.

Disa aktivistë shqetësohen se edhe nëse Kina përpiqet të mbushë boshllëkun, zona të caktuara ku dikur kishte programe të ndihmës amerikane nuk do të sigurojnë të njëjtin lloj financimi apo, ndoshta nuk do të kenë ndihma fare.

Një ish-avokate që merrej me çështje mjedisore në Kinë, e cila tani jeton në Shtetet e Bashkuara, i tha Zërit të Amerikës se krahasuar me programet e ndihmës amerikane, ndihma e Kinës është më shumë e kushtëzuar dhe kërkon përfitimet monetare për Kinën. Ajo dëshiron të mbetet anonime sepse i frikësohet sulmeve apo kërcënimeve nga Pekini.

Një raport i vitit 2021 i publikuar nga Kina tregon se mes viteve 2013 dhe 2018, Kina kishte shpenzuar 376 miliardë dollarë për ndihma për botën e jashtme. Prej këtyre ndihmave, 45% shkuan në Afrikë në fusha të tilla si bujqësia, ndihma mjekësore, furnizimi me ushqim, kontrolli i sëmundjeve dhe ndryshimet mjedisore.

Ish-avokatja kineze mbi mjedisin tha se nëse i lihet tërësisht Kinës për të ofruar ndihmë, fusha të tilla si të drejtat e grave dhe menaxhimi i burimeve natyrore do të humbasin një pjesë të madhe të financimit, sepse Kina nuk është e interesuar të përmirësojë qeverisjen vendore.

“Sigurisht që do të ketë një ndikim shumë të rëndë te populli afrikan”, tha ajo, “gjë që nuk do të shihet brenda një ose dy ditësh”./VOA

usaid kina

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera