LIVE UPDATES
Bota

Organizatori i sulmit të 11 shtatorit do të pranojë fajësinë, analiza e BBC: Pse SHBA po përpiqet ta ndalojë atë?

Në një seancë që fillon të premten në mëngjes, Mohamedi është planifikuar të pranojë fajin për rolin e tij në sulmet e 11 shtatorit 2001, kur rrëmbyesit kapën aeroplanët e pasagjerëve dhe i rrëzuan në Qendrën Tregtare Botërore në Nju Jork dhe Pentagon jashtë Uashingtonit. Një tjetër aeroplan u rrëzua në një fushë në Pensilvani pasi pasagjerët u kundërpërgjigjën.

9 Janar 2025, 18:58 Nga N.F
Organizatori i sulmit të 11 shtatorit do të pranojë
SHBA

GUANTANAMO- Organizatori i akuzuar i sulmeve të 11 shtatorit të vitit 2001 është planifikuar të pranojë fajin të premten, më shumë se 23 vjet pasi bota u trondit nga vrasja e pothuajse 3,000 njerëzve në SHBA. Khalid Sheikh Mohammed, i referuar shpesh si KSM, do të dorëzojë pranimin e fajësisë në një gjykatë lufte në bazën detare të Gjirit të Guantanamos në Kubën juglindore, ku ai është mbajtur në një burg ushtarak për gati dy dekada shkruan BBC.

Mohammedi është i burgosuri më famëkeq i Guantanamos dhe një nga të fundit të mbajtur në bazë. Por mund të ketë vonesa të mëtejshme pasi qeveria e SHBA argumentoi se lejimi i pranimit të fajësisë do të shkaktonte dëm "të pariparueshëm" si për atë ashtu edhe për publikun. Një ditë para se kjo deklaratë e tij të jepet, ka konfuzion mes familjeve, zyrtarëve dhe ekipeve ligjore në bazë, ndërsa presin të shohin se çfarë do të ndodhë më pas.

Çfarë është planifikuar të ndodhë këtë javë?

Në një seancë që fillon të premten në mëngjes, Mohamedi është planifikuar të pranojë fajin për rolin e tij në sulmet e 11 shtatorit 2001, kur rrëmbyesit kapën aeroplanët e pasagjerëve dhe i rrëzuan në Qendrën Tregtare Botërore në Nju Jork dhe Pentagon jashtë Uashingtonit. Një tjetër aeroplan u rrëzua në një fushë në Pensilvani pasi pasagjerët u kundërpërgjigjën.

Mohammedi është akuzuar për vepra, duke përfshirë komplotin dhe vrasjen, me 2,976 viktima të listuara në fletën e akuzës. Ai ka thënë më parë se kishte planifikuar "operacionin e 11 shtatorit nga A-to-Z" - duke konceptuar idenë e trajnimit të pilotëve për të fluturuar aeroplanët komercialë në ndërtesa dhe t'ia çonte ato plane Osama bin Ladenit, udhëheqësit të grupit militant islamik al- Kaeda, në mesin e viteve 1990. Nëse vazhdon, seanca e së premtes është planifikuar të zhvillohet në një sallë gjyqi në bazë, ku familjarët e të vrarëve dhe shtypi do të ulen në një galeri shikimi pas xhamit të trashë.

Pse po ndodh kjo 23 vjet pas 11 shtatorit?

Seancat paragjyqësore, të mbajtura në një gjykatë ushtarake në bazën detare, kanë vazhduar për më shumë se një dekadë, të ndërlikuara nga pyetjet nëse tortura me të cilën u përballën Mohammedi dhe të pandehurit e tjerë gjatë kohës që ishin në paraburgim në SHBA, i njollos provat.

Pas arrestimit të tij në Pakistan në vitin 2003, Mohammed kaloi tre vjet në burgjet sekrete të CIA-s të njohura si "vendet e zeza", ku ai iu nënshtrua mbytjes së simuluar, ose "waterboarding", 183 herë, midis të ashtuquajturave "teknika të avancuara të marrjes në pyetje" që përfshinin privimi i gjumit dhe lakuriqësia e detyruar.

Karen Greenberg, autore e "Vendi më pak i keq: Si Guantanamo u bë burgu më famëkeq në botë", thotë se përdorimi i torturës e ka bërë praktikisht të pamundur sjelljen e këtyre rasteve në gjyq në një mënyrë që nderon sundimin e ligjit dhe jurisprudencën amerikane.

"Me sa duket është e pamundur të paraqiten prova në këto raste pa përdorimin e provave që rrjedhin nga tortura. Për më tepër, fakti që këta individë u torturuan i shton një nivel tjetër kompleksiteti prokurorisë," thotë ajo.

Çështja bie gjithashtu nën komisionet ushtarake, të cilat veprojnë sipas rregullave të ndryshme nga sistemi tradicional i drejtësisë penale në SHBA dhe ngadalësojnë procesin. Një marrëveshje për pranimin e fajësisë u arrit verën e kaluar, pas rreth dy vitesh negociatash.

Çfarë përfshin marrëveshja e pranimit të fajësisë?

Detajet e plota të marrëveshjeve të arritura me Mohammedin dhe dy nga të pandehurit e tij nuk janë bërë publike. Dihet në marrëveshje se ai nuk do të përballet me një gjyq me vdekje. Në një seancë gjyqësore të mërkurën, ekipi i tij ligjor konfirmoi se ai kishte pranuar të pranonte fajësinë për të gjitha akuzat. Mohammedi nuk iu drejtua personalisht gjykatës, por u angazhua me ekipin e tij teksa ata ndoqën marrëveshjen, duke bërë korrigjime dhe ndryshime të vogla në formulime me prokurorinë dhe gjyqtarin.

Nëse deklarata e tij pranohen nga gjykata, hapat e ardhshëm do të ishin caktimi i një jurie ushtarake, e njohur si panel, për të dëgjuar provat në një seancë dëgjimore. Në gjykatë të mërkurën, kjo u cilësua nga avokatët si një formë e gjykimit publik, ku të mbijetuarve dhe familjarëve të të vrarëve do t'u jepej mundësia të jepnin deklarata. Por edhe nëse deklaratat vazhdojnë, duhen shumë muaj para se këto procedura të fillojnë dhe një dënim të jepet përfundimisht.

Pse qeveria e SHBA po përpiqet të bllokojë pranimin e fajësisë?


Sekretari i Mbrojtjes i SHBA Lloyd Austin emëroi zyrtarin e lartë që nënshkroi marrëveshjen. Por ai ishte duke udhëtuar në kohën kur ishte nënshkruar dhe thuhet se u kap në befasi, sipas New York Times. Ditë më vonë, ai u përpoq ta revokonte atë, duke thënë në një memo: "Përgjegjësia për një vendim të tillë duhet të jetë tek unë si autoriteti epror".

Megjithatë, një gjykatës ushtarak dhe një panel ushtarak i apelit vendosën se marrëveshja ishte e vlefshme dhe se zoti Austin kishte vepruar shumë vonë. Në një përpjekje tjetër për të bllokuar marrëveshjen, qeveria këtë javë i kërkoi një gjykate federale të apelit të ndërhynte.

Në një dosje ligjore, ai tha se Mohammed dhe dy burrat e tjerë u akuzuan për "kryerjen e aktit më të rëndë kriminal në tokën amerikane në historinë moderne" dhe se zbatimi i marrëveshjeve do të "privonte qeverinë dhe popullin amerikan nga një gjykim publik për fajësia e të paditurve dhe mundësia e dënimit me vdekje, pavarësisht se Sekretari i Mbrojtjes i ka tërhequr ligjërisht ato marrëveshje”.

Pas shpalljes së marrëveshjes verën e kaluar, senatori republikan Mitch McConnell, atëherë lideri i partisë në dhomë, lëshoi ​​një deklaratë duke e përshkruar atë si "një abdikim revoltues të përgjegjësisë së qeverisë për të mbrojtur Amerikën dhe për të ofruar drejtësi".


Çfarë kanë thënë familjarët e viktimave?


Disa familje të të vrarëve në sulmet e kanë kritikuar gjithashtu marrëveshjen, duke thënë se ajo është shumë e butë ose i mungon transparenca. Duke folur për programin "Today" të BBC verën e kaluar, Terry Strada, burri i të cilit Tom u vra në sulme, e përshkroi marrëveshjen si "duke u dhënë të burgosurve në Gjirin e Guantanamos atë që ata duan". Strada, kryetarja kombëtare e grupit të fushatës 9/11 Families United, tha: "Kjo është një fitore për Khalid Sheikh Mohammed dhe dy të tjerët, është një fitore për ta".

Familje të tjera i shohin marrëveshjet si një rrugë drejt dënimeve në procedurat komplekse dhe të gjata dhe u zhgënjyen nga ndërhyrja e fundit e qeverisë. Stephan Gerhardt, vëllai më i vogël i të cilit Ralph u vra në sulme, kishte fluturuar në Gjirin e Guantanamos për të parë se Mohamed pranohej fajtor.

"Cili është qëllimi përfundimtar për administratën Biden? Pra, ata marrin qëndrimin dhe kjo zvarritet në administratën tjetër. Për çfarë qëllimi? Mendoni për familjet. Pse po e zgjatni këtë sagë?" tha ai.

Gerhardt i tha BBC-së se marrëveshjet nuk ishin "një fitore" për familjet, por se ishte "koha për të gjetur një mënyrë për ta mbyllur këtë, për të dënuar këta burra".


Pse po ndodhin procedurat në Guantanamo?

Muhamedi është mbajtur në një burg ushtarak në Gjirin e Guantanamos që nga viti 2006. Burgu u hap 23 vjet më parë - më 11 janar 2002 - gjatë "luftës kundër terrorit" që pasoi sulmet e 11 shtatorit, si një vend për të mbajtur të dyshuarit për terrorizëm dhe "luftëtarët e paligjshëm të armikut".

Shumica e atyre që mbaheshin këtu nuk u akuzuan kurrë dhe burgu ushtarak është përballur me kritika nga grupet e të drejtave dhe Kombet e Bashkuara për trajtimin e të burgosurve. Shumica tani janë riatdhesuar ose zhvendosur në vende të tjera. Burgu aktualisht mban 15 - numri më i vogël në çdo moment të historisë së tij. Të gjithë, përveç gjashtë prej tyre, janë akuzuar ose dënuar për krime lufte./ BBC

11 shtator 2001 khalid sheikh mohammed

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet