LIVE UPDATES
Bota

Nord-Stream një vit pas sulmit, shumë spekulime e pak fakte

Një vit më parë u shkatërrua një pjesë e rëndësishme e infrastrukturës energjetike evropiane Nord-Stream. Të dhënat të çojnë në Ukrainë. Por ka dhe spekulime të tjera.

26 Shtator 2023, 21:00 Nga r.ll
Nord-Stream një vit pas sulmit, shumë spekulime e pak fakte
foto ilustruese

Ishte ora dy e mëngjesit të datës 26 shtator 2022, kur stacionet sizmike në Danimarkë, Suedi dhe Gjermani regjistruan një tërmet të dobët. Në të njëjtën kohë, operatorët e Nord-Stream regjistruan një rënie të papritur të presionit në tubacionin e gazit prej 1.200 kilometrash që lidh Rusinë dhe Gjermaninë.

Me zbardhjen e dritës së agimit, mbi Detin Baltik u panë fluska të mëdha metani që ngriheshin në sipërfaqe të ujit nga një thellësi prej tetëdhjetë metrash pranë ishullit danez të Bornholm. Pasuan të dhëna të tjera shokuese. Shumë shpejt bëhet e qartë se tre nga katër linjat e gazsjellësit Nord-Stream janë hedhur në erë. Elementi qendror i infrastrukturës energjetike gjermane dhe evropiane u shkatërrua.

Në këtë mënyrë, lufta e Ukrainës, e cila kishte filluar para shtatë muajsh, më në fund arriti deri tek rezervuarët gjermanë të gazit.

Reagimet e ashpra

Më pas faktet i lanë vendin spekulimeve, hamendësive dhe dyshimeve. Menjëherë pas sulmit, shumë vazhduan të drejtonin gishtin drejt Moskës. Një këshilltar i presidentit ukrainas, Mihailo Podolyak, shkroi në Twitter: "Rrjedhja e gazit në shkallë të gjerë në Nord-Stream 1 nuk është gjë tjetër veçse një sulm terrorist i planifikuar nga Rusia dhe një akt agresioni kundër BE-së”.

Deklaratat zyrtare ishin të ashpra: "Çdo ndërprerje e qëllimshme e infrastrukturës aktive evropiane të energjisë është e papranueshme dhe do të çojë në reagimin më të fortë të mundshëm," shkroi presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen në Twitter, pasi foli me kryeministren daneze Mette Frederiksen një ditë pas sulmit.

Por, as një vit pas shpërthimeve, ende nuk dihet zyrtarisht se kush qëndron pas sulmit në tubacionet e gazit. Hetimet po vazhdojnë në Gjermani, Suedi dhe Danimarkë, por shumë pak rezultate bëhen publike. Prandaj i kushtohet vëmendje e madhe informacioneve të publikuara nga gazetarët investigativë.

Gjurmët të çojnë në Ukrainë

Pasojat e sulmit në Nord StreamFotografi: Danish Defense Ministry/Xinhua/picture alliance
Në mars 2023, një ekip hetues gjerman shkaktoi një bujë reagimesh, me kërkimet e veta ku dolën të dhëna që tregonin për përzierjen e Ukrainës në këto sulme. Rolin qendror e luan varka me vela 15 metra e gjatë "Andromeda". Sipas hulumtimit të shërbimit publik ARD dhe të përjavshmes "Die Zeit”, pesë burra dhe një grua u nisën më 6 shtator 2022 me këtë varkë me vela nga porti i Varneminde në Detin Baltik. Kjo ka ndodhur tre javë para sulmit. Sipas Zyrës Federale të Policisë Kriminale në Gjermani, në anije u gjetën gjurmë eksplozivi – i njëjti që u gjet në fund të Detit Baltik.

Në fillim të qershorit, një raport u shfaq në "Washington Post" që mbështeste këtë version. Sipas tij, shërbimet sekrete evropiane dhe amerikane u paralajmëruan në qershor 2022 për planet e komandove ukrainase për të sulmuar tubacionet e gazit Nord-Stream. Të dhënat e inteligjencës janë të detajuara, aty përmenden konkretisht gjashtë persona, zhytës, një jaht... Sipas gazetës nga Uashingtoni, komanda është drejtpërdrejt në varësi të oficerit më të lartë ukrainas, gjeneralit Valery Zaluzhny. Dyshohet se presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky nuk ishte i informuar për këto plane.

Pas një kërkimi të gjerë në fund të gushtit, një ekip hulumtues prej mbi 20 personash nga revista gjermane "Spiegel" dhe televizioni ZDF arritën gjithashtu në përfundimin se "të dhënat çojnë në një drejtim - në Ukrainë". Gazetari Wolf Widmann-Schmidt ishte pjesë e këtij ekipi. Ai thotë për DW se "hetuesit nuk kanë gjetur asgjë që mund të dëshmonte se Rusia mund të qëndronte pas këtij sulmi, e edhe më pak që SHBA-të mund të qëndronin pas sulmit. Nuk ka asnjë provë për këtë”.

Në shkurt, gazetari i njohur amerikan Sizemore Hersh, në raportin e tij që u përhap shpejt, dyshoi se SHBA qëndronin pas shpërthimit të tubacionit. Por kishte mospërputhje në rrëfimin e tij. Dhe mbi të gjitha: reporteri amerikan e bazoi raportin e tij në vetëm një burim, anonim.

Motivet e Moskës dhe Uashingtonit

Hersh përmendi deklaratat e presidentit amerikan Joseph Biden gjatë vizitës inauguruese të kancelarit Olaf Scholz, në fillim të shkurtit 2022, para sulmit rus në Ukrainë. Pas takimit me Scholzin, Biden u tha gazetarëve: "Nëse Rusia sulmon Ukrainën, Nord-Stream 2 nuk do të ekzistojë më. Ne do t'i japim fund atij”.

Deklarata të ngjashme kanë bërë edhe politikanë të tjerë të lartë amerikanë, si Victoria Nuland apo Anthony Blinken.

Partneriteti energjetik gjermano-rus ka qenë sigurisht një gjemb në sy për SHBA-në për një kohë të gjatë – shumë kohë përpara luftës në Ukrainë. Ishte problem edhe për Ukrainën, por edhe për disa vende të tjera evropiane. Uashingtoni ka kohë që përpiqet të pengojë ndërtimin e Nord-Stream 2 dhe në një masë të madhe e ka penguar me sanksionet e tij.

Por edhe Rusia mund të ketë një motiv për të shkatërruar tubacionin e gazit. Përkatësisht, gjatë verës së vitit 2022, kompania ruse Gazprom ndaloi transportin e gazit përmes Nord-Stream 1 dhe në këtë mënyrë shkeli kontratën për dërgesat e garantuara. Kjo hapi derën për kërkesat e mundshme për kompensim të dëmeve nga partnerët perëndimorë. Pas shkatërrimit të gazsjellësit, Gazprom tani mund të thirret në "shkaqe madhore", që do të thotë se kërkesat për kompensim janë të pavlefshme.

Krim i luftës sipas të drejtës ndërkombëtare

Sulmi në Nord-Stream është një akt i paligjshëm edhe në kontekstin e një konflikti ushtarak sipas ligjit ndërkombëtar të luftës, shpjegon për DW eksperti i të drejtës ndërkombëtare Stefan Talmon nga Boni. "Tubacionet e gazit Nord-Stream janë një projekt infrastrukturor civil. Sipas Statutit të Romës të Gjykatës Ndërkombëtare Penale, shkatërrimi i infrastrukturës civile nuk është vetëm një shkelje e ligjit ndërkombëtar, por është edhe një krim lufte”.

Megjithatë, është e pasigurt nëse do të zhvillohet ndonjë lloj gjyqi. Kancelari gjerman Olaf Scholz (SPD) është në favor të fillimit të një çështjeje gjyqësore në Gjermani lidhur me sulmet në Nord-Stream. Ministrja e Brendshme Nansi Faeser (SPD) shpreson se prokurori federal do të gjejë prova të mjaftueshme për të ngritur aktakuzë.

Por, duke qenë se indikacionet tregojnë se forcat ukrainase mund të jenë përgjegjëse për këtë, gazetari investigativ me bazë në Berlin, Widmann-Schmidt thotë se i duket se përfaqësuesit e autoriteteve në Gjermani duan ta shmangin këtë temë. "Ata nuk mund të hedhin poshtë një krim kaq të rëndë, por nuk mund të ndalojnë së mbështeturi as Ukrainën në luftën kundër Rusisë. Kështu që të gjithë këtu në Berlin e shmangin këtë pyetje sa më shumë që të jetë e mundur."

Ndërkohë, Prokuroria Publike Suedeze ka njoftuar se do të përfundojë hetimet deri në fund të vitit. Ne i presim rezultatet me padurim./DW

nord-stream

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet