LIVE UPDATES
Bota

Një vend në krizë: ku po shkon Iraku?

Dy kampet shiite nuk arrijnë të bien dakord për një kryeministër të përbashkët. Ato protestojnë me ulje para Parlamentit – dhe kështu zgjasin ngërçin politik të vendit. A po përkeqësohet konflikti?

22 Gusht 2022, 09:51 Nga A.B

Një vend në krizë: ku po shkon Iraku?

Ai qe planifikuar të zhvillohej të shtunën, por udhëheqësi shiit Moktada al-Sadr anuloi një tubim të madh – të paktën për një periudhë të pacaktuar. Frika e tij nga dhuna është shumë e madhe, “gjaku i irakianëve është më i çmuar se çdo gjë,” tha ai këtë javë në Twitter. Al-Sadr-i konsiderohet si një nga politikanët më të fuqishëm të Irakut që nga triumfi i tij në zgjedhjet e fundit legjislative – në të cilat fraksioni i tij doli në krye. Megjithatë, një zgjidhje për krizën e thellë politike të vendit nuk duket në horizont. Në fund të korrikut, mbështetësit e al-Sadrit sulmuan Parlamentin irakian, para të cilit ata qëndrojnë ulur në shenjë proteste. Ata kërkojnë t’i jepet fund korrupsionit dhe një qeveri të lirë nga ndikimi i huaj. Por duke vepruar kështu, ata provokuan rivalët e tyre kryesorë, aleancën pro-iraniane shiite, e cila gjithashtu filloi një protestë ulur në fund të javës së kaluar.

Fakti që al-Sadri anuloi pjesëmarrjen e tij në një takim të politikanëve të lartë të organizuar nga kryeministri jopartiak Mustafa al-Kadhimi tregon gjithashtu se tensionet politike në Irak mbeten të pazgjidhura. Al-Kadhimi tha se qëllimi i takimit ishte “fillimi i një dialogu serioz me qëllim që të gjenden zgjidhje për krizën aktuale politike”.

Zyra e shtypit e kryeministrit ka publikuar një foto pas përfundimit të takimit, ku shihet edhe karrigia bosh për përfaqësuesin e fraksionit Sadr. Përfaqësuesit e saj, sugjeron fotoja, janë gjithmonë të mirëpritur. Sipas raportimeve të mediave, deklarata përfundimtare e takimit u prit mirë nga mbështetësit e al-Sadr-it. Kjo sugjeron se ky i fundit mund të marrë pjesë në takime të tjera.

Fakti që takimi nuk u zhvillua me të gjithë pjesëmarrësit tregon se situata mbetet e vështirë, shpjegon Sarah Hepp, drejtuese e Fondacionit Friedrich Ebert Irak me qendër në Aman. “Që nga vjeshta e kaluar, Iraku ka qenë në një ngërç politik. Tani stuhia në parlament ka treguar se ka forca që nuk qëndrojnë në tryezën e bisedimeve,” tha Hepp në një intervistë për DW.

Zgjedhjet e tetorit të kaluar përbëjnë pikënisjen e tensioneve. Deri tani, grupet e zgjedhura në parlament nuk kanë arritur të bien dakord për një kryeministër të ri, kështu që vendi është pa qeveri prej muajsh.

Kohët e fundit, aleanca e shiitëve pro-iranianë propozoi ish-ministrin Mohammed Shia al-Sudani për postin e kryeministrit. Al-Sadri dhe mbështetësit e tij, nga ana tjetër, e refuzojnë al-Sudanin si kryeministër të ri. Ata shohin tek ai dorën e zgjeruar të ish-kryeministrit kontrovers Nouri al-Maliki, gjatë mandatit të të cilit ai shërbeu si ministër i të drejtave të njeriut.

Kërkesë për shpërndarjen e Parlamentit

Ndërsa shiitët pro-iranianë bëjnë thirrje për formimin e menjëhershëm të një qeverie, mbështetësit e al-Sadrit kërkojnë shpërndarjen e parlamentit dhe mbajtjen e zgjedhjeve të reja. Pak ditë më parë, Këshilli i Lartë i Drejtësisë deklaroi se nuk kishte kompetencë për të shpërndarë Parlamentin.

Këshilli i Drejtësisë mori një vendim të saktë, thotë Dia al-Shakerchi, një ish-anëtar i Komitetit Kushtetues të Irakut. Kushtetuta nuk përmban asnjë dispozitë që autorizon Këshillin të shpërndajë Parlamentin. Kjo do të bëhej e mundur vetëm me kërkesë të përbashkët të Presidentit të Republikës dhe Kryeministrit dhe me këtë duhej të binte dakord edhe shumica e deputetëve të Kuvendit.

Deri tani, protestat kanë mbetur kryesisht paqësore. Sipas Hepp-it, kjo ndodh edhe për faktin se aktualisht myslimanët po festojnë muajin e shenjtë Muharrem, muaji i parë në kalendarin islamik në të cilin aktet e dhunës janë të ndaluara. Nuk përjashtohet që protestat të përshkallëzohen pas këtij muaji, tha Heppi: “Aktualisht nuk shoh ndonjë pajtim, asgjë që mund të ndihmojë në përfundimin e konfliktit në mënyrë paqësore”. Sigurisht, organizatat ndërkombëtare si Misioni i Kombeve të Bashkuara në Irak (UNAMI) e kanë kërkuar pikërisht këtë. “Por askush aktualisht nuk ka një ide të qartë se si do të arrihet kjo,” thotë Hepp.

Megjithatë, një përshkallëzim i dhunës mbart gjithashtu rreziqe politike për të gjitha palët e përfshira, thotë Dia al-Shakerchi. “Ata që janë përgjegjës për përshkallëzimin e dhunës mund të paguajnë çmimin, në formën e votave të humbura në zgjedhjet e ardhshme”. Në përgjithësi, shumica e njerëzve nuk do të ishin të interesuar për rivalitetet brenda shiitëve. “Shumica e njerëzve duan një Irak të qëndrueshëm,” thotë Shakerchi, i cili ka jetuar në Hamburg për disa kohë.

Nuk përjashtohen protesta të gjera

Sarah Heppi mendon ngjashëm. Ajo tregon për biseda me aktivistë nga lëvizja protestuese që demonstroi në vitin 2019 për një shtet josektar irakian, duke kapërcyer rivalitetin midis shiitëve dhe sunitëve, si dhe për t’i dhënë fund korrupsionit. Pasi forcat irakiane të sigurisë shpërndanë me forcë manifestimet, lëvizja e protestës ka qenë mjaft e qetë në situatën aktuale. Megjithatë pretendimet e tyre mbeten të vlefshme, përmbledh Hepp përshtypjet e saj.

“Aktivistët na thanë se shumë të rinj irakianë e gjykojnë një qeveri të ardhshme nga aftësia e saj për të ofruar përparim politik dhe social.” Për më tepër, bashkëbiseduesit e tyre thuhet se kanë thënë se janë gati të dalin sërish në rrugë nëse situata ngec apo edhe përkeqësohet. “Çështja se cili është potenciali mobilizues i lëvizjes 2019 sigurisht që mbetet e hapur”, vazhdon Hepp. “Por unë gjithashtu mund të përfytyroj që pjesë të tjera të popullsisë, deri tani mjaft pasive, do të dalin përfundimisht në rrugë nëse situata do të ngecë apo edhe të përkeqësohet”./DW

irak

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet