Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Megjithatë, objektivi përfundimtar, siç është shprehur vazhdimisht të paktën nga Donald Trump, është të hapë rrugën për një kryengritje popullore që do të rrëzojë regjimin e udhëhequr nga klerikët që ka drejtuar vendin për 47 vjet.
SHBA- Sulmi ndaj Iranit, sipas deklaratave të zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë, synon të shkaktojë dëme të mëdha në programet bërthamore dhe raketore të vendit, si edhe në Trupat e Gardës Revolucionare Islamike.
Qëllimi afatgjatë, siç është shprehur disa herë nga Donald Trump, është të krijohet një situatë që mund të nxisë një kryengritje popullore dhe të çojë në rrëzimin e regjimit aktual, i cili ka qeverisur vendin për 47 vjet.
Trump e ka paraqitur sulmin shkatërrues si një shans që vjen një herë në jetë për popullin e Iranit. Analistët thonë, se Lufta në Lindjen e Mesme mund të vendoset nga kush do të mbarojë i pari raketat ose interceptorët. Ndryshimi i regjimit duket më shumë një aspiratë sesa një plan.
The Guardian ka renditur katër skenarë të përgjithshëm, që ekspertët thonë se janë rezultate të mundshme të kësaj lufte të re në Lindjen e Mesme. Ato renditen jo sipas gjasave, por në rend zbritës të paqes së tyre, nga një tranzicion i rregullt dhe i mirë në kaos të përgjakshëm.
Tranzicioni i shpejtë
Ky është skenari që ëndërrojnë udhëheqësit amerikanë dhe izraelitë, të cilët nisën sulmin e papritur të shtunën në mëngjes. Forcat e armatosura të Iranit dhe IRGC-ja ulin armët, siç kërkoi Trump, fraksionet e ndryshme të opozitës bashkohen dhe bien dakord të formojnë një qeveri të përkohshme.
Ndërsa bëhen përgatitjet për zgjedhjet, qeveria e përkohshme do t'ia dorëzojë SHBA-së atë që ka mbetur nga programi bërthamor iranian, në veçanti centrifugat e regjimit në largim dhe sasinë prej 440 kg uranium të pasuruar shumë (HEU), ndërkohë që do të heqë dorë nga raketat me rreze të gjatë veprimi. Kjo gjithashtu do tu jepte kompanive amerikane të naftës pjesën më të madhe të aksesit në tregun iranian të energjisë.
Ky skenar është më pak i mundshëm, thonë analistët. Historia sugjeron që kur diktaturat shemben, ato kanë tendencë të zëvendësohen nga një regjim i ri autoritar. Kur tranzicionet shkaktohen nga dhuna, shanset për një rezultat demokratik janë edhe më të pakta, dhe kur mjeti i tranzicionit janë bombat e hedhura nga 15,000 metra lartësi, probabiliteti është minimal.
Ka shumë pak gjasa që IRGC-ja t’ia dorëzojë armët një popullsie armiqësore apo një qeverie të ardhshme të udhëhequr nga monarkistët, duke e ditur se anëtarët e saj, pasi kanë dominuar vendin për kaq gjatë, do të jenë me fat nëse i mbijetojnë dorëzimit të tyre. Pahlavi ka një emër të njohur gjerësisht dhe është figura më e popullarizuar e opozitës, por shumë iranianë nuk i besojnë atij dhe dyshojnë në kredencialet e tij demokratike, duke kujtuar brutalitetin e diktaturës së babait të tij.
Modeli i Maduros
Në sulmin e SHBA-së ndaj Venezuelës në fillim të janarit, sundimtari sfidues i vendit, Nicolás Maduro, u rrëzua shpejt dhe zëvendësi i tij mori pushtetin, duke premtuar se do të bashkëpunonte shumë më tepër me Uashingtonin. Regjimi qëndroi në vend, por SHBA-të morën një pjesë të madhe të naftës.
I njëjti rezultat pas vrasjes së Ajatollah Ali Khameneit të shtunën ka të ngjarë të jetë më shumë se i pranueshëm për Trumpin, i cili është deklaruar i gatshëm të flasë me pasardhësit e udhëheqësit të ndjerë suprem brenda regjimit. Skenari i Maduros, siç zbatohet në Iran, do të kërkonte përzgjedhjen e një personi relativisht të moderuar për të zëvendësuar Khamenein, siç është ish-presidenti Hassan Rouhani, ose shfaqjen e një personi pragmatik të vijës së ashpër në udhëheqjen klerike ose në IRGC.
Pas negociatave të reja, udhëheqja e re do të heqte dorë nga programi bërthamor i Iranit dhe duke pranuar kufizime të rrepta mbi raketat e tij. Ajo do të nënshkruante koncesione të gjera në naftë dhe gaz për kompanitë amerikane. Ky është skenari tjetër që do të sillte një fund të shpejtë të luftës. Nuk është e vështirë të imagjinohet një udhëheqje e re iraniane që ofron kushte të reja në interes të mbijetesës së regjimit, por është më pak e mundshme që një udhëheqës i ri të dalë me premtimin e dorëzimit të plotë.
Regjimi i përballon stuhinë
Në këtë version, të mbijetuarit nga bombardimet do të fshiheshin, duke qëlluar me raketa dhe dronë sa herë që të mundeshin. Një klerik i linjës së ashpër, sipas modelit të Khameneit, do të zgjidhej si udhëheqës suprem, ose do të zgjidhej një politikan i dobët që kontrollohej lehtësisht nga IRGC-ja.
Mbetjet e regjimit do të inkurajoheshin që Trump kishte folur për një fushatë të kufizuar prej rreth katër javësh. Ata mund të prisnin në mënyrë të arsyeshme që presidenti amerikan përfundimisht do të shpallte fitoren dhe do të tërhiqte "armadën" e tij, duke e lënë Izraelin të vazhdonte fushatën e bombardimeve. Shumë analistë e shohin këtë skenar si një nga rezultatet më të mundshme.
Lufta civile dhe kaosi
Në këtë skenar, forcat e regjimit po shterohen në mënyrë progresive dhe të rëndë nga javët e bombardimeve nga SHBA-ja dhe Izraeli, të cilët janë të vendosur që Republika Islamike të mos lihet në këmbë. Pas dezertimeve të disa anëtarëve të udhëheqjes së IRCG-së dhe anëtarëve të thjeshtë, protestuesit do të ktheheshin masivisht në rrugët e qytetit, duke ndjerë se momenti i tyre më në fund kishte ardhur.
Lëvizjet separatiste që përfaqësonin pakicat e Iranit do të kanalizonin armët përtej kufijve të lënë të hapur nga shënjestrimi i posteve kufitare nga SHBA-Izrael. Azerët janë pakica më e madhe e vendit, por e dyta më e madhe, kurdët - të cilët përbëjnë midis 5% dhe 10% të popullsisë historikisht kanë qenë më të organizuarit dhe militantët. Grupet etno-nacionaliste kanë baza në qeverinë rajonale të Kurdistanit në Irakun verior.
Ekziston gjithashtu një sërë grupesh të vogla separatiste baluçiane që kanë një histori të gjatë luftimi kundër regjimit në provincën Sistan dhe Baluchestan në juglindje. Ndërsa Irani përplaset në kufij, paqëndrueshmëria do të përhapet përgjatë vijave etnike, ose shtetet fqinje do të kërkojnë të përfitojnë nga dobësia e Iranit.
Në qendër, pasuesit e Pahlavi-t do të mbështesin pretendimin monarkist për pushtet, por do të pengohen nga grupe të tjera opozitare që i kanë rezistuar regjimit për dekada dhe refuzojnë të heqin dorë nga vizioni i tyre për të ardhmen e Iranit për kthimin e të mërguarve. Në këtë skenar gjithnjë e më kaotik, 440 kg HEU bëhet një çmim për të cilin duhet të luftohet, potencialisht me qëllim shitjen jashtë vendit. Ky rezultat në rastin më të keq nuk shihet përgjithësisht si më i mundshmi, por nuk është aspak i pamundur./Dosja.al
Foto ilustruse IRAN- Irani ka njoftuar shtyrjen e funeralit shtetëror të udhëheqësit suprem Ayatollah Ali Khamenei, e cila is...
Foto ilustruse SHBA- Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, konfirmoi se një nëndetëse amerikane e fundosi një anije luftarake i...
Donald Trump SHBA- CIA po punon për të armatosur forcat kurde me qëllim nxitjen e një kryengritjeje popullore në Iran. Brurime tha...
Foto ilustruse Shumë vende europiane si Italia, Greqia, Spanja, Polonia dhe Belgjika mbështeten te Ngushtica e Hormuzit për importet ose p&e...
Pedro Sanchez SPANJË- Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez ka shkaktuar një valë reagimesh, pasi vuri në pik&e...
IZRAEL- Irani ka lëshuar një breshëri rraketash në Jerusalem, Tel Aviv dhe në të gjithë Izraelin. Ky moment ë...
Foto ilustruse ARABIA SAUDITE- Kompanitë po paguajnë dhjetëra apo edhe qindra mijëra dollarë për të evakuuar punonjë...
SHBA- Objektivat e Uashingtonit në luftën me Iranin janë ushtarake dhe politike, duke përfshirë neutralizimin e kërcënimit ...
Foto ilustruse Ngushtica e Hormuzit, kjo ngushticë detare është itinerari më i rëndësishëm i anijeve për transporti...
Ministria Turke e Mbrojtjes TURQI- Turqia njoftoi se sistemet mbrojtëse të NATO-s interceptuan një raketë balistik...
