LIVE UPDATES
Bota

"Nëse flet të vënë plumbin në kokë", dëshmi nga protestat e përgjakshme të Iranit

Soran është 32 vjeç dhe jeton në Saqqez, qytetin e lindjes së Mahsa Amini, gruaja kurde 22-vjeçare, vdekja e së cilës në paraburgimin policor tre javë më parë shkaktoi protesta antiqeveritare që kanë përfshirë Iranin. Soran ka kaluar në Kurdistanin e Irakut për të punuar, por ai pyet nëse do të kthehet në shtëpi. Protestat po rriten dhe jeta është e vështirë.

12 Tetor 2022, 10:59 Nga d.a.
"Nëse flet të vënë plumbin në kokë",
Proteste ne Iran

Nga Anna Foster & Jewan Abdi për BBC

Soran ngre dy gishta në anën e majtë të kokës dhe bën një lëvizje sikur është duke gjuajtur një armë dhe më thotë: “Po të flasësh do të të fusin një plumb në kokë”. Soran përdor duart shpesh kur flet. Këmbët e tij gjithashtu, ndërsa ai shkelmonte për të më treguar se si u rrah nga forcat iraniane të sigurisë.

Rreth nesh, malet iraniane arrijnë drejt qiellit. Jemi në një stacion autobusi në Penjwen, një qytet në rajonin verior të Kurdistanit të Irakut që është afër pikës së kalimit në kufirin me Iranin. Makinat futen në mënyrë sporadike dhe i shkarkojnë pasagjerët e tyre në oborrin me pluhur. Disa ndalojnë dhe pinë çaj, ndërsa të tjerë ngjiten direkt në minibusët e vegjël që do t'i çojnë në qytetin e afërt irakian të Sulaimaniya.

Ka ndodhur para disa ditësh kur unë isha në protestë. Regjimi më ka rrahur pas shpine, më kanë goditur me shqelma dhe me shkopinj për të më goditur. Ata kanë qëlluar shokun tim dhe të tjerët. Të gjitha sepse kam marrë pjesë në demonstrata”.-thotë ai.

Soran është 32 vjeç dhe jeton në Saqqez, qytetin e lindjes së Mahsa Amini, gruaja kurde 22-vjeçare, vdekja e së cilës në paraburgimin policor tre javë më parë shkaktoi protesta antiqeveritare që kanë përfshirë Iranin. Soran ka kaluar në Kurdistanin e Irakut për të punuar, por ai pyet nëse do të kthehet në shtëpi. Protestat po rriten dhe jeta është e vështirë. Ai thotë se ka tre javë që nuk ka internet për shkak të kufizimeve të vendosura nga autoritetet iraniane, të cilat kanë shtypur me dhunë protestat.

"Dikur kishim frikë nga regjimi, por tani muri i frikës është shembur. Askush nuk ka më frikë”.- shtoi ai.

Por kur e pyeta nëse kjo do të çonte në kolapsin e Republikës Islamike, përgjigja e tij ishte e qartë: "Jo, regjimi nuk do të shembet. Nuk mund të ndryshohet. Ata janë të fortë dhe vazhdojnë të vrasin njerëz. Ne kurrë nuk do të ndaloni dhe kështu ata do të vazhdojnë të na vrasin. Është e çmendur dhe e korruptuar. Askush nuk kujdeset për ne. Bota e jashtme thotë se e mbështet Iranin, por askush nuk e bën këtë. Ne jemi duke u torturuar dhe vrarë çdo ditë."

Ndërsa një tufë qensh të egër flenë nën hijen e një kamioni të parkuar, një grup i ri formohet në stacionin e minibusit. Të strukur në një rreth të ulët, ata bisedojnë ndërsa presin të largohen. Shumica janë kurdë irakianë, por njëri është iranian dhe ai ua përshkruan jetën e tij të tjerëve.

Farhad është 36 vjeç dhe nga Sanandaj, ku ka pasur protesta të ashpra dhe përleshje vdekjeprurëse me forcat e sigurisë. Grupi kurd i të drejtave të njeriut Hengaw raporton se të paktën 32 civilë janë vrarë nga forcat qeveritare dhe 1,540 të tjerë janë plagosur në Iranin perëndimor të populluar nga kurdët, por Farhad beson se numri i të vdekurve është shumë më i lartë.

"Të paktën 20 u vranë mbrëmë. Disa thonë deri në 40. Më shumë se 70 u arrestuan. Por ne nuk mund të flasim për këtë, sepse ne do të vritemi. Inteligjenca iraniane është gjithmonë duke parë, ata filmojnë fshehurazi. Ata e burgosën vëllain tim në burg për arsye politike. Këto protesta po bëhen më të mëdha, por ato nuk do të rrëzojnë regjimin. Jo, është i fortë. Kontrolli. Republika Islamike patjetër do të mbijetojë."-tha ai.

Tuana është në radhë për autobusin. Ai tani është i bazuar në anën irakiane të kufirit, por kaloi më shumë se 20 vjet duke jetuar në Iran. Ai ende kthehet atje tre herë në javë për të punuar. I veshur me një këmishë të bardhë të pastër dhe syze dielli, ai përshkruan disa nga ndryshimet që ka parë në javët e fundit në Iranin perëndimor.

"Ka një rritje të forcave në kufi. Ata nuk duken si ushtarakë - ndoshta milici? Unë po shoh më shumë automjete që transportojnë më shumë burra. Duket sikur po sillen nga pjesë të tjera të Iranit në zonat kurde këtu. Edhe helikopterët. Ne rrallë i kemi parë më parë, por tani ata janë gjithmonë lart në qiell. "-thotë ai.

Tuana ka vërejtur një ndryshim në trafik edhe në pikën kufitare të Iranit.

"Është reduktuar në mënyrë drastike. Njerëzit po vijnë vërtet tani për punë, kanë frikë se nëse largohen do të konsiderohen anëtarë të forcave të opozitës, apo edhe spiun. Iranianët vërtet kanë nevojë për një mbështetje të jashtme. Por ata nuk po e marrin atë mbështetje."-shton ai.

Një orë para perëndimit të diellit, ka vetëm një grusht të vogël njerëzish që vijnë ende.

Soroush po studion në Universitetin e Teheranit dhe po udhëton përtej kufirit për një punë që lidhet me studimet e tij. Mjekra e tij e gjatë është me vija portokalli dhe argjendi dhe më thotë se flet anglisht ndërsa mbledh paratë nga burrat e tjerë në radhë për të paguar udhëtimin.

"Studentët në Teheran po protestojnë, po, dhe unë po protestoj. Por 80% e njerëzve që jetojnë atje janë ende të kënaqur me regjimin, edhe pse njerëzit e tij ecin në rrugë me armë dhe vrasin njerëz."

"Jin, Jiyan, Azadi," buzëqesh Soroush. Është slogani i protestuesve dhe do të thotë "Grua, Jeta, Liri".

Më bën të vetëdijshëm se, edhe pse kjo është një lëvizje e udhëhequr nga femrat, nuk kam arritur të dëgjoj histori nga një grua e vetme në kufi. Ata përbëjnë një përqindje shumë më të vogël të udhëtarëve sesa meshkujt. Dhe nga ata me të cilët fola, secili u paralajmërua të mos fliste për demonstratat nga shoqëruesit e tyre të udhëtimit.

protestat ne iran mahsa amini

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet