LIVE UPDATES
Bota

Mozaiku i kujtesës: Lufta për të mbajtur gjallë historinë e institucioneve në Durrës

Megjithatë, gëzimin për këtë botim e shoqëron edhe një hije keqardhjeje. Në promovimin e librit munguan drejtuesit aktualë të spitalit.

21 Shtator 2025, 22:59 Nga DOSJA
Mozaiku i kujtesës: Lufta për të mbajtur gjallë
Bashkim Habibi

DURRËS- Mjeku Bashkim Habibi, sot 83 vjeç, vazhdon të mbajë të veshur bluzën e bardhë, ndërsa paralelisht gjen kohë për një tjetër pasion të shkruarit e historisë së shëndetësisë në qytetin e tij.

Gjatë 17 viteve ai ka botuar tre libra, më i fundit me titull: “Historiku i Spitalit të Durrësit”, një vepër që u mirëprit nga kolegët dhe intelektualët e qytetit bregdetar.

Megjithatë, gëzimin për këtë botim e shoqëron edhe një hije keqardhjeje. Në promovimin e librit munguan drejtuesit aktualë të spitalit.

“Shtatë drejtorë kanë ardhur e ikur në gati dy dekada, por askush nuk ka treguar interes për hartimin e historikut të spitalit që ata vetë kanë drejtuar,” tha Habibi për BIRN, duke shtuar se i vetmi mbështetës në këtë udhëtim ka qenë bashkëshortja e tij, Desdemona.

Mungesa e vëmendjes nga spitali nuk është një rast i izoluar. Ndërmarrjeve dhe institucioneve të Durrësit u mungojnë historikët, që pasqyrojnë veprimtarinë e tyre shumëvjeçare.

Librat e pakët që janë hartuar me këtë qëllim, në shumicën e rasteve mbajnë firmën e punonjësve të pasionuar, që kanë dalë në pension, ndërsa drejtuesit e institucioneve nuk dëshmojnë asnjë interes për të kaluarën e ndërmarrjeve që janë ngarkuar të drejtojnë.

Mungesa e vëmendjes për formulimin e historikëve që pasqyrojnë aktivitetin e ndërmarrjeve të qytetit antik ndjehet sidomos në sipërmarrjet e hershme, si fabrika e cigareve STAMLES-I apo Kantieri Detar.

“Dokumentacioni i këtij të fundit humbi pas një zjarri që dogji thuajse gjithçka që lidhej me të kaluarën e ndërmarrjes, ku jo vetëm u riparuan, por për gjashtë dekada edhe u ndërtuan anije të tonazheve të mesme dhe të vogla,” tha për BIRN drejtori i Arkivës Shtetërore Vendore, Lorenc Agalliu.

Ai shtoi se Arkiva e Durrësit është një nga katër arkivat rajonale të vendit, ndërsa shumica e materialeve ndodhen në Drejtorinë e Përgjithshme Kombëtare në Tiranë.

“Në të njëjtën arkivë janë shtuar së fundi edhe dokumentacionet e Ministrisë së Brendshme dhe të Mbrojtjes,” tha Agalliu, i cili vazhdon t’i nxisë të pasionuarit që t’i shfletojnë ato.

“Janë ende të pakët studiuesit nga Durrësi që i vlerësojnë dokumentacionet e arkivës, megjithëse aty gjen material pa fund, sidomos nga fondi pas viteve 1945”, shpjegoi ai.

Në bibliotekën e qytetit, veç historikut të Spitalit, gjen pesë historikë të tjerë, të botuar për disa prej shkollave 8-vjeçare dhe të mesme të qytetit.

Një nga kontribuesit kryesorë të arsimit, dr. Astrit Hoxha i ndjerë, e ka shtuar fondin e librit me dy historikë kushtuar “Shkollës Naim Frashëri” dhe “Sistemit arsimor të rrethit”.

Por edhe në rastet kur historikët e institucioneve dhe ndërmarrjeve botohen, shpërndarja e tyre mbetet e kufizuar.

“Kur një institucion boton një historik, shpesh është një botim i brendshëm, me tirazh shumë të vogël, që nuk shpërndahet gjerësisht, prandaj nuk arrin në bibliotekat publike,” tha për BIRN Teuta Dhima, punonjëse e bibliotekës.

Dhima thekson se institucionet zakonisht përqendrohen te aktiviteti i përditshëm, jo te dokumentimi i trashëgimisë së tyre.

“Shpesh mungon vullneti ose burimi financiar për të financuar një libër të tillë,” shtoi ajo.

Sipas punonjëses së bibliotekës, historia e qyteteve shihet përmes ngjarjeve të mëdha politike ose kulturore, ndërsa historitë e institucioneve (shkolla, shoqata, spitale) mbeten në hije, edhe pse ato janë pjesë thelbësore e mozaikut të jetës urbane.

Në pamundësi për të hartuar një historik, punonjësit në pension kërkojnë nga drejtuesit krijimin e muzeve, siç ndodhi me Flotën Detare Tregtare, por thuajse në asnjë rast nuk ia kanë arritur qëllimit.

Duke iu rikthyer rëndësisë që ka arkiva për të njohur historinë e qytetit apo zonave rurale, Lorenc Agalliu sjell rastin e vendimit të këshillit popullor të fshatit Radë, i cili në vitet 1960 e quajti kooperativën e zonës me emrin “Kina e re”, apo urdhëresat që ndalonin vënien e emrave të përveçëm si Shejtan apo Zhelezno në vitet ’70.

Teuta Dhima ndjehet mirë që këto ditë në bibliotekën e Durrësit do të instalohet sistemi i dixhitalizuar i të dhënave arkivore nga Drejtoria e Përgjithshme.

Më pas ajo ndalet përsëri te libri me 250 faqe nga dr. Bashkim Habibi, që po fiton mbështetjen e lexuesve.

Autori e fillon udhëtimin e këtij historiku me mjekët e Durrësit mesjetar, që nga shekulli i 15-të e më pas shek. i 18-të, dhe numri i të dhënave për rreth 170 mjekë rritet së tepërmi për vitet 1900-2000.

Fotot e shfrytëzuara arrijnë në 1.042, një numër rekord, dhe autori bën kujdes që të botojë mes tyre edhe 99 foto me shënimin: “Punonjës të Spitalit për të cilët nuk është e bërë e mundur gjetja e emrave”.

“Çdo historik i një institucioni është në vetvete një copëz e mozaikut të kujtesës së qytetit,” tha Dhima.

“Kur këto mungojnë, historia mbetet e cunguar,” përfundoi ajo./BIRN

bashkim habibi

Galeria fotografike (
)

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Shiko video te tjera