LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Mes mjegullës së zgjedhjeve, Perëndimi kujdeset që Ukraina të ketë armë edhe më 2025

Gjatë dy javëve të fundit, Qeveria amerikane dhe ato evropiane me urgjencë u janë përgjigjur disa prej këtyre pyetjeve, duke ndërmarrë hapa që synojnë të sigurojnë që Ukraina të mbijetojë financiarisht dhe të jetë në gjendje të mbrojë veten më 2025, pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve.

27 Qershor 2024, 07:42 Nga M.B
Analiza: Mes mjegullës së zgjedhjeve, Perëndimi kujdeset që
Presidenti amerikan, Joe Biden, dhe ai ukrainas, Volodymyr Zelensky, duke u larguar nga ceremonia e nënshkrimit të marërveshjes dypalëshe më 13 qershor 2024.

SHBA- Kur Kongresi amerikan miratoi në prill ndihmën për Kievin në vlerë prej 61 miliardë dollarësh pas gjashtë muajsh vonesë, kjo vonesë i kushtoi Ukrainës me territor dhe një pjesë të madhe të sistemit të saj të energjisë, dhe menjëherë u ngrit një pyetje: a ishte kjo paketa e madhe e fundit e mbështetjes për vendin që po lufton kundër pushtimit masiv që ka nisur Rusia?

Me mbështetjen e publikut amerikan për luftën në Ukrainë që po bie – veçmas në mesin e votuesve republikanë pas më shumë se dy vjet luftë në shkallë të plotë a do të ketë vota të mjaftueshme në Kongres për të miratuar një paketë të madhe të ndihmës më 2025? A do të ketë edhe një paketë të ndihmës nga SHBA-ja nëse ish-presidenti Donald Trump, kandidat i republikanëve për zgjedhjet presidenciale të 5 nëntorit, do të rikthehet në Shtëpinë e Bardhë në janar?

Gjatë dy javëve të fundit, Qeveria amerikane dhe ato evropiane me urgjencë u janë përgjigjur disa prej këtyre pyetjeve, duke ndërmarrë hapa që synojnë të sigurojnë që Ukraina të mbijetojë financiarisht dhe të jetë në gjendje të mbrojë veten më 2025, pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve.

Gjatë takimit në jug të Italisë nga 13 deri më 15 qershor, Grupi i Shtatë vendeve më të industrializuara (G7) u pajtua t’i japin një kredi Ukrainës në vlerë prej 50 miliardë dollarësh, në mënyrë që të paguhet nga të ardhurat e interesit dhe përfitimet e gjeneruara nga asetet e ngrira të Bankës Qendrore ruse, që janë në Perëndim, si ndëshkim për shkak të pushtimit. Ukraina do të nisë së pranuari këto para gjatë këtij viti. Ato do të përdoren për blerjet për ushtrinë, për nevojat buxhetore dhe rindërtim veçmas të infrastrukturës së energjisë që është dërmuar nga sulmet ruse.

Në margjinat e samitit, presidenti amerikan, Joe Biden, dhe ai ukrainas, Volodymyr Zelensky, nënshkruan një marrëveshje dhjetëvjeçare të sigurisë mes dy shteteve, duke i bërë jehonë pakteve të ngjashme që aleatët e tjerë perëndimorë kanë arritur me Kievin. Sipas marrëveshjes, SHBA-ja do të inkurajojë kompanitë amerikane të mbrojtjes që të krijojë sipërmarrje të përbashkëta me kompanitë ukrainase dhe të bashkëprodhojnë armë kritike dhe municione brenda vendit, duke ulur varësinë e Kievit nga ndihma perëndimore.

“Strategjia [e presidentit rus, Vladimir] Putinit është që të lodhet Perëndimi dhe Ukraina dhe në fund të mund të fitojë” duke e shndërruar Ukrainën në një shtet të dështuar, tha për Radion Evropa e Lirë, Charles Kupchan, hulumtues i lart në Këshillin për Marrëdhënie me Jashtë dhe profesor i Çështjeve Ndërkombëtare në Universitetin Georgetown.

“Aleatët ia kanë bërë të qartë Putinit se kjo nuk do të ndodhë. Ky është një mesazh i jashtëzakonshëm që është dërguar”, tha ai.

Po ashtu, mund të ketë edhe ndihmë shtesë nga Perëndimi për Ukrainën. Në samitin e 9-11 korrikut në Uashington, NATO-ja pritet të njoftojë për një marrëveshje nga shtetet anëtare për të vazhduar mbështetjen ushtarake, duke mbështetur më tej Ukrainën përgjatë vitit 2025. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, po kërkon 40 miliardë dollarë dhe po ashtu pritet të shpalosë planet që NATO-ja të marrë kontrollin nga SHBA-ja mbi koordinimin e ndihmës ushtarake nga aleatët.

Ndërkaq, administrata Biden njoftoi më 20 qershor se është pajtuar me aleatët për të dërguar në Ukrainë sistemin Patriot dhe Sistemin e Avancuar Kombëtar të Raketave Tokë-Ajër (NASAMS), sisteme këto që fillimisht ishte paraparë të dërgoheshin në shtete të tjera.

Ukraina do të nisë të pranojë sistemet Patriot dhe NASAMS më vonë gjatë kësaj vere dhe furnizimet do të jenë të mjaftueshme që të mbulojnë nevojat e shtetit deri në fund të vitit 2025, tha Shtëpia e Bardhë. Këto sisteme do të ndihmojnë Ukrainën, veç tjerash, që të mbrojë veten kundër avionëve rusë dhe të pengojë raketat e nisura drejt sektorit të saj të energjisë.

Një reduktim i madh apo ndalimi i ndihmës nga SHBA-ja mund të jetë shumë i dëmshëm për përpjekjet e luftës të Ukrainës, siç dëshmohet edhe nga ngecjet që shteti ka pësuar për shkak të mungesës së municioneve dhe mbrojtjes ajrore në kohën kur republikanët, që kanë mbështetjen e Trumpit, bllokuan paketën e ndihmës prej 61 miliardë dollarësh që e propozoi Bideni në tetor.

SHBA-ja është mbështetësja më e madhe e Ukrainës dhe deri më tani ka ndarë rreth 175 miliardë dollarë ndihmë ushtarake, financiare dhe humanitare për Kievin që kur ka nisur pushtimi. Uashingtoni po ashtu ka pasur rol kyç në koordinimin e mbështetjes ushtarake nga aleatët e NATO-s.

Në një raport të 20 qershorit, Liam Peach, ekonomist në firmën hulumtuese Capital Economics në Londër, tha se kredia prej 50 miliardë dollarësh “mund të ndihmojë në ruajtjen e mbështetjes për Ukrainën gjatë viteve të ardhshme kundër ndryshimeve të mundshme të politikës në Perëndim, përfshirë një fitore të mundshme të Donald Trumpit në zgjedhjet amerikane”. Kjo shumë është pak më e madhe sesa deficiti buxhetor i Ukrainës për vitin 2024.

Kupchan paralajmëroi se mbështetja në shkallë të gjerë e Perëndimit deri më 2025 dhe më tej nuk është e gdhendur në gur, me Trumpin dhe udhëheqësit evropianë të krahut të djathtë që po garojnë për pushtet. Presidenti francez, Emmanuel Macron, që është një mbështetës i Ukrainës, gjatë këtij muaji thirri zgjedhje të parakohshme parlamentare pasi partia franceze e krahut të djathtë doli mirë në zgjedhjet e BE-së.

“A është ky një plan i sigurt? Absolutisht jo sepse ne nuk e dimë se kush do të fitojë zgjedhjet në SHBA dhe në Francë. Nëse keni qeveri që janë të gatshme të ndalin ndihmën, atëherë gjërat ndërlikohen më shumë”, tha ai.

Trump nuk e ka thënë qartë se çfarë do të bënte lidhur me ndihmën për Ukrainën nëse do të zgjidhej president. Gjatë fushatës zgjedhore më 16 qershor, dy ditë pasi Perëndimi njoftoi për kredinë prej 50 miliardë dollarësh, ai tha se lobimi i Zelenskyt për ndihmë “nuk mbaron kurrë”.

Trump po ashtu ka përsëritur pretendimi se ai do t’i jepte fund luftës shumë shpejt, duke thënë se “do të arrijmë pajtim” brenda javësh, nëse ai zgjidhet president. Ai nuk ka treguar se si do ta arrinte këtë dhe nuk ka sinjale se palët janë afër negociatave.

Steven Pifer, që ishte ambasador amerikan në Ukrainë nga viti 1998 deri më 2000 dhe aktualisht është analist në Institucionin Brookings, tha për Radion Evropa e Lirë se kredia prej 50 miliardë dollarësh për Ukrainën dhe roli më i madh i NATO-s në të ardhmen sa i përket organizimit të ndihmës për Ukrainën, paraqesin “një lloj mbrojtjeje kundër një fitoreje të Trumpit” në nëntor.

Pifer tha se nuk do të priste që Trump të kërkonte një paketë të re të ndihmës për Ukrainën më 2025, nëse ai fiton zgjedhjet. Një fitore e Bidenit, ndërkaq, mund ta bëjë miratimin e një pakete ndihme pak më të lehtë edhe nëse republikanët ende do të kishin kontrollin në Dhomën e Përfaqësuesve, tha ai. Kupchan tha se ai mendon se Trumpi do të miratonte një paketë të ndihmës vitin e ardhshëm, nëse zgjidhet në nëntor.

“Qëndrimi i parë i Trumpit do të jetë që të zvogëlojë ndjeshëm ndihmën e huaj në përgjithësi, përmes ndihmës për Ukrainën që është në krye të listës së tij”, tha ai.

Por, ndihma nuk do të binte në zero vitin e ardhshëm, parashikoi ai, sepse “Trumpi nuk dëshiron të hyjë në histori si presidenti amerikan që la në baltë Ukrainën dhe ai dorëzoi Ukrainën Vladimir Putinit”./ REL

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion