Përshkallëzohet situata në Lindjen e Mesme/ SHBA vijon bombardimet, Irani përgjigjet me sulme në shtetet e Gjirit
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Atentati në Sarandë/ Si u organizua sulmi ndaj 50-vjeçarit, dyshimet për arratisjen me skaf 18 Korrik, 10:00 ...
Në artikull shkruhet se tragjedia në stacionin hekurudhor në Novi Sad shkaktoi valën më të gjatë të protestave që vendi kishte parë në një dekadë, një kryengritje spontane kundër korrupsionit, neglizhencës dhe arrogancës së pushtetit.
SERBI- The Guardian i ka kushtuar një artikull ngjarjeve të fundit në Serbi, duke nisur që nga tragjedia në Novi Sad, protestat masive e deri tek përçarjet politike. Në artikull shkruhet se tragjedia në stacionin hekurudhor në Novi Sad shkaktoi valën më të gjatë të protestave që vendi kishte parë në një dekadë, një kryengritje spontane kundër korrupsionit, neglizhencës dhe arrogancës së pushtetit.
Por, një vit më vonë, shembja në stacionin hekurudhor në Serbi u shndërrua në çarje në themelet e saj politike. Në artikull thuhet më tej se stacioni hekurudhor i ndërtuar në vitin 1964 dhe i rindërtuar vitet e fundit për t'i shërbyer linjës së re të shpejtësisë së lartë midis Beogradit dhe kufirit hungarez, ka qenë prej kohësh një vend takimi për veriun e vendit.
Prestigjozja britanike thekson gjithashtu se infrastruktura është krenaria dhe propaganda e regjimit të Vuçiç dhe për më shumë se një dekadë, partia në pushtet e Presidentit Aleksandar Vuçiç e ka matur suksesin e saj me kilometra asfalti dhe shina.
The Guardian nënvizon më tej se sa më e dobët bëhet partia e Vuçiçi në sondazhe, aq më shumë mbështetet nga rusia. Ky një ekuilibër i tillë i paqeverisur mbart me vete rrezikun e përhapjes së paqëndrueshmërisë në pjesën tjetër të Ballkanit Perëndimor. Po ashtu në artikullin e The Guardian shkruhen se Beogradi po merr para nga BE dhe urdhëra nga Rusia.
Më 1 nëntor 2024, një tendë betoni u shemb në stacionin hekurudhor në Novi Sad, qytetin e dytë më të madh të Serbisë, duke vrarë 16 persona. Tragjedia shkaktoi valën më të gjatë të protestave që vendi kishte parë në një dekadë, një kryengritje spontane kundër korrupsionit, neglizhencës dhe arrogancës së pushtetit. Një vit më vonë, shembja në stacionin hekurudhor në Serbi u shndërrua në çarje në themelet e saj politike.
Fatkeqësia u thellua për dy arsye.
Së pari, çdo serb ka një histori për atë stacion. I ndërtuar në vitin 1964 dhe i rindërtuar vitet e fundit për t'i shërbyer linjës së re të shpejtësisë së lartë midis Beogradit dhe kufirit hungarez, stacioni i Novi Sadit ka qenë prej kohësh një vend takimi për veriun e vendit, një vend ku familjet dhe miqtë përshëndeteshin ose jepnin lamtumirën. Vetëm një javë para shembjes, i kisha lënë gruan dhe vajzat e mia duke pritur në hijen e tij për të blerë ujë dhe ushqime të lehta nga një kioskë aty pranë. Ajo që u ndodhi atyre 16 viktimave mund t'i kishte ndodhur kujtdo prej nesh.
Së dyti, infrastruktura është krenaria dhe propaganda e regjimit. Për më shumë se një dekadë, partia në pushtet e Presidentit Aleksandar Vuçiç e ka matur suksesin e saj me kilometra asfalti dhe shina. Çdo fushatë zgjedhore paraqet premtime të reja për rrugë, ura dhe tunele. Ekspozita e ardhshme 2027 në Beograd është vitrina e qeverisë. Por në Serbinë e Vuçiçit, shpejtësia, patronazhi dhe përfitimi politik vihen para sigurisë ose mbikëqyrjes.
Stacioni i Novi Sadit, për shembull, është hapur dy herë në mënyrë ceremoniale, në vitin 2022 dhe përsëri në vitin 2024. Rihapja e shquar e marsit 2022 ndodhi gjatë fushatave zgjedhore në Serbi dhe Hungari: Viktor Orbán dhe Vučić qëndruan krah për krah, një çift i përshtatshëm i dy udhëheqësve, regjimet e të cilëve duket se konkurrojnë vetëm në kontrollin e medias, përbuzjen e tyre për institucionet dhe joshjen e tyre ndaj Moskës.
Këtë verë, Vuçiç përuroi një tjetër seksion autostrade edhe pse një pjesë e tij nuk kishte leje të duhur dhe një tunel nuk kishte monitorim automatik të sigurisë. Zgjidhja e qeverisë ishte pezullimi i rregullores së sigurisë në tunel dhe vendosja e ekipeve të emergjencës 24 orë në ditë zjarrfikës, policë dhe një ambulancë në hyrje të tij.
Rënia e tendës nuk e krijoi krizën e Serbisë, por e ekspozoi atë. Gjatë 12 viteve të fundit, regjimi ka kapur çdo institucion, duke shembur një demokraci të ndërtuar me dhimbje midis viteve 2000 dhe 2012. Me gjykatat, median dhe rregullatorët nën kontrollin e partisë, rruga mbetet i vetmi forum publik.
Që nga viti 2016, Serbia ka parë valë protestash pothuajse vjetore, secila prej tyre një terren stërvitjeje për brezin e ardhshëm të demonstruesve. Që nga protesta e madhe në Beograd më 28 qershor, regjimi i ka hedhur të gjitha maskat. Gjatë protestave të rregullta në të gjithë vendin, policia dhunoi dhe ndoqi demonstruesit paqësorë nëpër rrugë. Gati një mijë qytetarë janë arrestuar që nga fillimi i kryengritjes.
Shteti nuk e fsheh më frikën e tij, ai e ushtron atë.
Qeveria e Vuçiçit pëlqen të duket sikur ulet në disa karrige gjeopolitike, e balancuar midis lindjes dhe perëndimit, por në realitet ajo e drejton vendin për përfitimin e presidentit, duke marrë para nga Brukseli dhe urdhra nga Moska. Sa më e dobët bëhet partia e Vuçiçit në sondazhe, aq më shumë mbështetet në mbështetjen e saj kryesore, e cila kryesisht është pro-ruse, nacionaliste dhe e krahut të djathtë dhe aq më shumë anon nga Moska. Një ekuilibër i tillë i paqeverisur mbart me vete rrezikun e përhapjes së paqëndrueshmërisë në pjesën tjetër të Ballkanit Perëndimor.
Kontrolli i Rusisë mbi aparatin e sigurisë së Serbisë mbetet i nënvlerësuar në mënyrë të rrezikshme. Rrjetet e saj të inteligjencës lëvizin pa u ndëshkuar, nga kampet e dyshuara të stërvitjes të zbuluara në tokën serbe - ku operativët përgatitën kaos për ditën e zgjedhjeve në Moldavi deri te korridoret e institucioneve të vetë Beogradit. Ndërkohë, e ashtuquajtura "lëvizje anti-protestuese" një grup i larmishëm banditësh të punësuar dhe besnikë të regjimit huazon drejtpërdrejt nga manuali i Kremlinit, një remiks serb të anti-Maidanit të Ukrainës.
Deri në fund të vitit 2024, madje edhe para rënies së tendës, gjendja shpirtërore publike kishte ndryshuar në mënyrë vendimtare. Një sondazh kombëtar në shtator 2024 zbuloi se më shumë serbë thoshin se vendi po lëvizte në drejtimin e gabuar (47%) sesa në atë të duhurin (46%). Që atëherë, zhgënjimi është thelluar, në 53% kundrejt 36%.
Inflacioni mbetet mbi mesataren e BE-së, pagat mbeten pas kostove dhe borxhi, ndërsa nuk shënon më rekorde të reja, mbetet tronditës. Në përgjigje të protestave, këshilli bashkiak i Beogradit madje e bëri transportin publik falas një gjest simbolik i një trendi më të gjerë të qeverisjes sikur burimet shtetërore nuk do të mbarojnë kurrë, në një kryeqytet që praktikisht falimentoi vitin e kaluar.
Serbia e Vuçiçit tani i ngjan një skeme qeveritare Ponzi, huazimi i legjitimitetit përmes spektaklit, ndërsa shtyrja e rënies. Sanksionet e SHBA-së mbi Industrinë e Naftës së Serbisë (NIS), e cila është kryesisht në pronësi ruse, të cilat hynë në fuqi më 9 tetor 2025, kërcënojnë stabilitetin energjetik të vendit dhe një model të tërë rritjeje të riindustrializimit të ndërtuar mbi gazin e lirë rus. Përgjigja ad-hoc e qeverisë vetëm sa nënvizon mungesën e çdo politike koherente.
Pas muajsh protestash të udhëhequra nga studentët, Serbia është pothuajse e paqeverisshme e pezulluar midis shtypjes në rritje dhe ripërtëritjes. Diplomatët perëndimorë shpresojnë ende për qetësi. BE-ja preferon të mos e lëkund barkën e Ballkanit ndërsa lufta në Ukrainë vazhdon dhe Moska nxit kërcënime hibride. Por Serbia nuk mund të kthehet pas.
Përpara protestave të përvjetorit të 1 nëntorit, disa rrugë janë të mundshme, megjithatë një gjë është e qartë - status quo-ja para kulmit ka ikur përgjithmonë. As shoqëria civile, as opozita dhe as studentët nuk do të kthehen te "dialogët" e inskenuar që më parë njiheshin si politikë.
Studentët e Serbisë i janë bashkuar një fronti global sfidues të gjeneratës Z. Refuzimi i tyre për të heshtur përballë korrupsionit dhe pandëshkueshmërisë tregon se ripërtëritja e demokracisë mund të vijë përsëri nga rrugët dhe nga të rinjtë.
Një vit më vonë, sistemi që rrëzoi kulmin që vrau 16 persona ende qëndron. Protestat buruan nga pikëllimi, por tani ato vazhdojnë me frymën e qëndresës. Ajo që Serbia ka ndërtuar në 12 muaj nuk është një stacion i ri, por një vetëdije e re, se stabiliteti nën Vuçiçin nuk ishte kurrë i vërtetë. Gjithmonë ka qenë kohë e huazuar, një paqe e hipotekuar kundër shembjes së ardhshme./Dosja.al
Foto ilustruse KUBA- Kuba është goditur nga një uragani i fuqishëm. Autoritetet kubaneze thanë se 735,000 njerëz janë ev...
BRITANI E MADHE- Rasti i një roje burgu 23-vjeçare që kreu marrëdhënie seksuale me të burgosurit dhe mbolli dro...
Foto ilustruese TURQI- Tragjedi në Turqi, ndërsa autoritetet kanë nxjerrë trupat e pajetë të dy fëmijëve nga rr&eum...
Pamje nga vendngjarja TURQI- Një alarm është ngritur në Turqi pasi një ndërtesë shtatëkatëshe u shemb sot n&eu...
Sarkozy FRANCË- Ish-presidenti francez Nicolas Sarkozy po merr trajtim preferencial, pasi filloi një dënim pesëvjeçar ...
Foto ilustruese GAZA- Shërbimi i Mbrojtjes Civile në Gaza njoftoi sot se të paktën 50 persona, përfshirë 22 fë...
Foto ilustruese HOLLANDË- Janë hapur qendrat e votimit për zgjedhjet e përgjithshme në Holandë , të tretat n&e...
Brigitte Macron PARIS- Gjykata Penale e Parisit ka dënuar tetë burra dhe dy gra me burgim me kusht nga tre deri në dymbë...
Foto ilustruese UKRAINA- Realiteti i ri i rrezikshëm dhe vdekjeprurës i krijuar nga përdorimi masiv i dronëve në luft&eu...
Foto ilustruese PEKIN- Për udhëheqësin kinez Xi Jinping, një takim historik me Donald Trump që pritet këtë javë &eu...
