LIVE UPDATES
Bota

"Më ka ndryshuar jeta"/ Hija e krizës së refugjatëve në Evropë 10 vjet pas

Bëhet fjalë për gushtin e vitit 2015, periudhë kur mijëra njerëz kanë udhëtuar me javë prej Turqisë në drejtim të Ballkanit, me qëllim të aplikimit për azil në Evropën Perëndimore.

6 Shtator 2025, 12:56 Nga DOSJA
"Më ka ndryshuar jeta"/ Hija e krizës së
ushtar

I përkulur në një trotuar afër një parkingu dhe duke tymosur vazhdimisht cigare, Majedeldin Abdulhai ka qenë duke mbledhur forcë për rundin e dytë të rrugëtimit që për pak e ka lënë të vdekur. Bëhet fjalë për gushtin e vitit 2015, periudhë kur mijëra njerëz kanë udhëtuar me javë prej Turqisë në drejtim të Ballkanit, me qëllim të aplikimit për azil në Evropën Perëndimore.

Lëvizjet e asaj kohe përshkruhen si më të mëdhatë brenda Evropës prej Luftës së Dytë Botërore. Për shtetet e përfshira në këto lëvizje, kriza ka shkaktuar probleme të mëdha që vazhdojnë t’i formësojnë edhe sot politikat dhe shoqërinë.

Radio Evropa e Lirë ka rënë sërish në kontakt me refugjatë të cilët i ka intervistuar dhjetë vjet më parë, për të kuptuar se si ka ndryshuar jeta e tyre.

Abdulhai ka qenë student i letërsisë angleze në Alepo të Sirisë. Ekipi i Radios Evropa e Lirë e ka takuar atë për herë të parë më 2015 në një qendër për refugjatë në Beograd. Abdulhai kujton se si ka përfunduar në Detin Egje, pasi gomonia me të cilën ka qenë duke udhëtuar, është zënë nga një anije ushtarake.

“Pas dy orësh, Garda Bregdetare e Turqisë ka ardhur dhe na ka marrë”, ka thënë ai.

“Më pas kemi shkuar nëpër tjetër rrugë, përmes Marmarisit në Turqi dhe e kemi gjetur burrin që na ka dërguar prej Marmarisit në Greqi”.

Abdulhai rikujton se sa shumë është frikësuar për rrugën tjetër që është dashur ta kalojë për të arritur në Hungari, shtet i cili në atë kohë ka ndërtuar gardh me gjemba për t’i mbajtur larg migrantët.

Tani 30-vjeçar, ai jeton dhe punon për një kompani të logjistikës në Bad Kruznah të Gjermanisë.

Duke reflektuar mbi të kaluarën, ai tregon se nuk tymos më cigare dhe që nuk ka pasur zgjidhje tjetër pos ikjes nga Siria, për shkak të luftës civile atje, të përkeqësuar edhe më tepër nga ndërhyrja e huaj.

“Studimet më ishin ndalur. Isha i papunë për më shumë se dy vjet. E gjithë situata me rebelët, grupin terrorist Shteti Islamik, Al-Kaidën, milicitë iraniane… nuk kisha zgjidhje tjetër përveçse të ikja”, ka thënë ai.

Abdulhai kujton se një moment i vështirë në rrugëtimin e tij ka qenë kur Garda Kufitare serbe ka tentuar ta ndajë prej pjesës tjetër të grupit.

“Hera e parë kur jam ndjerë sërish njeri ka qenë kur kam arritur në Gjermani”, ka thënë ai, duke u shprehur shumë “mirënjohës” ndaj këtij shteti, pavarësisht racizmit me të cilin është përballur kohë pas kohe.

Gjermania i ka pranuar rreth 1 milion të huaj, vendim politik që është përcjellë me rritje të partisë kundër migrantëve Alternativa për Gjermaninë (AfD).

Mirëpo, Abdulhai nuk pendohet për asgjë dhe tashmë ka aplikuar për shtetësi gjermane. “Një pjesë e imja është gjermane”, ka thënë ai.

I lindur në Libi prej një nëne nga ish-Jugosllavia dhe baba nga Libia, ai ka dalë vullnetar në gusht të vitit 2025 për të punuar si përkthyes në kampin e refugjatëve në Kanjizh, në veri të Serbisë. Ai është trishtuar nga kushtet aty.

“Njerëzit kanë qenë duke fjetur në rrugë. Foshnjat i kanë mbajtur në kuti picash. Mjekët kanë ardhur vetëm dy herë në javë për shkak të mungesës së higjienës”, ka thënë ai.

Një dekadë më vonë, El Shairy tregon se çfarë i ka bërë më së shumti përshtypje ka qenë numri i madh i njerëzve.

“Prej atëherë, kam punuar në disa vende në lindje të Afrikës, në Kuvajt dhe në disa vende tjera. Nuk kam parë kurrë asi fluksi njerëzish”, ka thënë ai. “Ka pasur njerëz që kanë ikur vetëm me një çantë në krah”.

Ajo përvojë e ka detyruar El Shairyn, atëbotë 28-vjeçar, që të punojë në sektorin për shpërndarje ndihmash. “Më ka ndryshuar jetën, jam bërë humanist”, ka thënë ai.

Pak pas intervistës së vitit 2015, Hungaria dhe Kroacia i kanë mbyllur kufijtë e tyre, duke përkeqësuar situatën me migrantë në Serbi.

Një raport i përpiluar nga një organizatë joqeveritare për të cilën ka punuar El Shairy, Qendra e Ballkanit për Migrantë, ka përmendur se “tensionet brenda qendrave po rriten… ka rritje paniku dhe sulme histerie, frikë, depresion, dhunë në familje dhe mendime për vetëvrasje”.

El Shairy beson se kriza, e kombinuar me presion ekonomik, ka pasur ndikim të madh në Serbi.

“Ka ndikuar shumë për kthim kah e djathta”, ka thënë ai.

“Kurdo që situata vështirësohet ekonomikisht, nacionalizimi dhe ksenofobia rriten, dhe unë e di që njerëzit që duken si unë janë shënjestra e parë”.

El Shairy është duke jetuar aktualisht në Bengazi të Libisë.

Prej Kanjizhës, trafikantët me njerëz i kanë bartur grupet në anën e kufirit hungarez. Në Seged, 36-vjeçari Mark Kekesi, kujton se si ka shpërndarë falas shishe uji dhe ushqime në një stacion hekurudhor.

Ai kujton se si në vitin 2015 njerëzit kanë arritur grupe-grupe dhe se ka qenë i nervozuar pse janë ndërtuar ndalesa kufitare me gjemba.

Keksi ka qenë atëbotë ligjërues i sociologjisë në Universitetin e Segedit në Hungari. Kur e kthen kokën mbrapa, i pëlqen vendimi për t’i kaluar ndryshe pushimet verore.

“Në njërën anë, ajo ka qenë punë humanitare. Në anën tjetër, ka qenë mesazh që jo të gjithë kanë vepruar ashtu siç u ka kërkuar Qeveria”.

Kryeministri hungarez, Viktor Orban, ishte zotuar për t’i mbyllur kufijtë e shtetit të tij me tela me gjemba, dhe pati angazhuar ushtarë, për t’ua pamundësuar refugjatëve hyrjen në Evropë.

“Ne hungarezët jemi të mbushur me frikë, njerëzit në Evropë janë të mbushur me frikë”, pati thënë ai në Parlamentin Evropian më 3 shtator 2015.

Kekesi ka thënë se Orbani e ka shfrytëzuar krizën për qëllime politike.

“Në periudhën prej atyre ditëve e deri te shpërthimi i pandemisë së koronavirusit, kryeministri ynë nuk ka folur as brenda dhe as jashtë shtetit për asgjë tjetër përveç migrimit ilegal”, ka thënë ai.

Kekesi e ka braktisur akademinë më 2016, për “arsye personale” për të punuar si hulumtues i pavarur. Më vonë, “kriza e moshës së mesme” dhe kriza me pandeminë, e kanë shtyrë atë që të bëhet elektricist i vetëpunësuar në Budapest./REL

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet