LIVE UPDATES
Bota

Mbrojtja e fjalës së lirë

Në Francë, prokurorët i kanë ndaluar shefit të aplikacionit Telegram që të largohet nga vendi, ndërsa po kryejnë hetime. Në Britani, gjykatësit kanë dënuar me burg përdoruesit e mediave sociale për mesazhet e postuara në internet, gjatë protestave të kohëve të fundit. Në Francë, prokurorët i kanë ndaluar shefit të aplikacionit Telegram që të largohet nga vendi, ndërsa po kryejnë hetime. Në Britani, gjykatësit kanë dënuar me burg përdoruesit e mediave sociale për mesazhet e postuara në internet, gjatë protestave të kohëve të fundit.

21 Shtator 2024, 08:26 Nga I.A
Mbrojtja e fjalës së lirë
Mediat sociale

Ndërsa Brazili ndalon aplikacionin X të Elon Musk, kush do ta mbrojë lirinë e fjalës? Liria e shprehjes është shndërruar në luftë ideologjish dhe ata që duhet ta mbrojnë, po heshtin Në Brazil, gjyqtarët kanë bllokuar qasjen në platformën X, një nga rrjetet sociale më të njohura të vendit, shkruan The Economist.

Në Francë, prokurorët i kanë ndaluar shefit të aplikacionit Telegram që të largohet nga vendi, ndërsa po kryejnë hetime. Në Britani, gjykatësit kanë dënuar me burg përdoruesit e mediave sociale për mesazhet e postuara në internet, gjatë protestave të kohëve të fundit.

Në Amerikë, ka plane për të ndaluar TikTok, një aplikacion jashtëzakonisht popullor, në pronësi kineze. Argumentet për mbrojtjen e lirisë së fjalës kanë filluar të vlojnë, ndërsa qeveritë po shtrëngojnë lirinë e shprehjes në internet.

Në disa raste, goditja qeveritare është e justifikuar. Për shembull, në rastin e Francës kundër Telegram, një platformë e themeluar nga Rusia dhe që ka 50% më shumë përdorues se X, autoritetet franceze e bënë ndalimin, sepse po hetojnë përmbajtjen e jashtëligjshme që qarkullon në këtë aplikacion, i cili ka vetëm rreth 50 punonjës, dhe prej kohësh është përdorur nga kriminelë për të shpërndarë materiale që përfshijnë abuzimin seksual të fëmijëve, reklamimin e drogës dhe llojeve të tjera të kontrabandës.

Telegram i ka quajtur akuzat franceze “absurde” dhe këmbëngul se u është përmbajtur normave dixhitale europiane. Sido që të përfundojë hetimi francez, ai të paktën po shënjestron diçka të paligjshme.

Mund të gjejmë deri diku arsyetim edhe në goditjen amerikane ndaj aplikacionit TikTok, i cili përdoret nga më shumë se 1 miliard njerëz në mbarë botën dhe ka tronditur një treg jo konkurrues.

Por duke qenë se kompania mëmë e TikTok e ka selinë në Pekin, ka rrezik që aplikacioni të manipulohet nga Partia Komuniste Kineze.

Kjo është e rëndësishme, sepse shumë përdorues e përdorin aplikacionin si burimin e tyre të lajmeve. Individët e kanë të drejtën e lirisë së fjalës, ama jo qeveritë e huaja. Ndalimi i TikTok mund të jetë një mjet i arsyeshëm, në rast se firma nuk ndërpret lidhjet e saj me Pekinin.

Megjithatë, ka pasur raste të tjera kur qeveritë janë përpjekur të censurojnë dhe të ndëshkojnë fjalën e lirë që mbrohet me ligj.

Për shembull, Brazili e ka ndaluar aplikacionin X në vend, sepse nuk ka pranuar të përmbushë urdhrat e paqarta të gjykatës, për të hequr disa dhjetëra llogari, duke përfshirë ato që u përkasin anëtarëve të Kongresit të Brazilit.

Përdoruesit që përpiqen të hyjnë në platformë, mund të gjobiten rëndë. India, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vende të tjera, po përpiqen të dobësojnë enkriptimin. Malajzia ka thënë se postimet për fenë duhet të ndalohen nga Departamenti i Zhvillimit Islamik.

Demokracitë e pasura po synojnë gjithashtu censurën. Bashkimi Europian po heton platformën X për nxitjen e keqinformimit dhe racizmit, të dyja veprime të këqija, por që nuk janë të përshtatshme për rregullim ligjor.

Britania ka të drejtë të burgosë ata qytetarë që nxisin dhunën online dhe të presë që platformat të respektojnë ligjin, por kur dënoi një burrë për një postim në Twitter të konsideruar thjesht “shumë fyes”, ajo i kaloi kufijtë, duke kryer një censurë të pajustifikuar.

Edhe në Amerikë, e cila ka traditën më të fortë në botë të fjalës së lirë, platforma Facebook ka akuzuar Shtëpinë e Bardhë se është përpjekur të ndalojë satirën për Covid-19.

Debatet për fjalën e lirë dhe ligjin, kanë ekzistuar që nga shpikja e librit. Qëndrimi ynë është i qartë: vetëm duke pasur lirinë për të gabuar, shoqëritë mund të përparojnë ngadalë drejt asaj që është e drejtë.

Ajo që ka ndryshuar sot, është se kundërshtimet më të forta për shtypjen e fjalës së lirë, po vijnë nga personalitete të krahut të djathtë si Elon Musk, shefi i platformës X, ndërsa shumë të vetëquajtur “liberalë”, duartrokasin atë që e quajnë një goditje ndaj miliarderëve që mbështesin Donald Trump.

Ndërsa fjala e lirë po bëhet një fushëbetejë e luftërave ideologjike, njerëzit që nuk pajtohen me mendimet e Elon Musk dhe përkrahësve të tij, e kanë miratuar censurën.

Ata duhet të zgjohen. Kufizimet shtrënguese prekin të gjithë njerëzit që përdorin platformat online, jo vetëm miliarderët që i zotërojnë ato.

Për më tepër, liria e shprehjes nuk është e sigurt as në duart e individëve si Elon Musk, i cili padit ata me të cilët nuk pajtohet, ndalon fjalët që nuk i pëlqejnë nga platforma e tij dhe mbështet Vladimir Putinin, një autoritar i cili ka si mjet të parapëlqyer të shtypjes së fjalës së lirë, helmin Novichok.

Aftësia për të folur lirisht, është ndoshta vlera më thelbësore liberale. Është koha që liberalët e vërtetë, të flasin dhe ta mbrojnë atë./Monitor.al

tiktok x

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet