LIVE UPDATES
Bota

PROFIL- Lula, presidenti i ri i Brazilit: Ngritja, rënia dhe rikthimi në pushtet. Martesa me sociologen 21 vite më të re i solli FAT

Si ish-minatori mundi ngushtë Bolsonaron dhe u zgjodh për një mandat të 3-të - Festime por edhe... lot në zgjedhjet më të polarizuara në vend në dekada.

31 Tetor 2022, 09:17 Nga k.m.
PROFIL- Lula, presidenti i ri i Brazilit: Ngritja, rënia dhe rikthimi
Luis Inacio "Lula" da Silva

BRAZIL- Luis Inacio Lula da Silva u zotua të dielën mbrëma, pas fitores së tij të ngushtë në zgjedhjet presidenciale në Brazil ndaj ekstremit të djathtë Jair Bolsonaro , se do të rivendoste "paqen" dhe "unitetin" shoqëror që "i nevojitet" vendit të tij. 

“Brazili dhe planeti kanë nevojë për Amazonën e gjallë,”- theksoi lideri i qendrës së majtë në fjalimin e tij të fitores, teksa kreu i shtetit në largim Bolsonaro mori kritika të ashpra nga komuniteti ndërkombëtar, sepse gjatë ditëve të tij në pushtet ndodhi shpyllëzimi i pyllit tropikal më të madh në planet. Duke u zotuar se prioriteti i tij kryesor do të jetë luftimi i "urisë" në vendin më të madh të Amerikës Latine me 212 milionë banorë, Lula tha se do të kërkojë tregti më të drejtë dhe jo marrëveshje që shënjojë Brazilin si një eksportues i përhershëm i lëndëve të para.

Me një diferencë të ngushtë, 77-vjeçari u zgjodh president i Brazilit të dielën, duke mposhtur Jáir Bolsonaro, kreun e shtetit në largim të ekstremit të djathtë. Luis Inacio Lula da Silva mori 50,84% të votave të vlefshme, krahasuar me 49,16% për presidentin në largim. Kjo është diferenca më e ngushtë midis dy finalistëve në zgjedhjet presidenciale në vendin më të madh të Amerikës Latine që nga rivendosja e demokracisë, pas përfundimit të juntës ushtarake (1964-1985).

Datat më të rëndësishme në jetën e Lulës, i cili u zgjodh për një mandat të tretë në presidencën e Brazilit

Më poshtë janë datat më të rëndësishme në jetën e liderit ikonë të qendrës së majtë braziliane, Luiz Inacio Lula da Silva, një ish-minator i cili u zgjodh president për një mandat të tretë dje pasi sundoi vendin më të gjatë të Amerikës Latine nga 2003 deri në 2010.

27 tetor 1945: Lindi i shtati nga tetë fëmijët e një familjeje fermerësh të varfër në Brazilin verilindor. Për t'i shpëtuar urisë, familja vendoset, kur ai është shtatë vjeç, në São Paulo.

1975: Bëhet kryetar i sindikatës së minatorëve, sektor ku është punëtor që në moshën 14-vjeçare.

1978-1980: Drejton greva të mëdha në rrethet industriale në mes të diktaturës ushtarake. Përfundoi në burg për 31 ditë.

1980: Është anëtar themelues i Partisë së Punëtorëve. Ai merr pjesë në vitin 1983 në themelimin e Konfederatës Qendrore të Punëtorëve (CUT).

2003: Bëhet presidenti i parë i klasës punëtore të Brazilit. Ai u rizgjodh në vitin 2006 edhe për katër vite të tjera. Falë programeve të saj sociale, pothuajse 30 milionë arritën t'i shpëtonin varfërisë, por pabarazitë mbetën shumë të mëdha.

2005: Largohet nga udhëheqja e PT-së pas akuzave për përfshirjen e tij në skandale korrupsioni.

Mars 2016: Gjykatësi i korrupsionit Serzou Mourou urdhëron të kontrollohet shtëpia e tij, një poshtërim për Lulën, i cili më pas pengohet të bëhet ministër dhe përfundimisht jep dorëheqjen nga detyra në gusht.

12 korrik 2017: Gjykatësi Mourou dënon Lulën me 9 vjet e 6 muaj burg për korrupsion dhe pastrim parash. Ai akuzohet se ka marrë një apartament buzë detit në këmbim të dhënies së kontratave për punë publike një firme ndërtimi.

24 janar 2018: Gjykata e Apelit rrëzon ankesën e tij dhe vendos një dënim edhe më të rëndë, 12 vjet e 1 muaj burg.

4 Prill 2018: Gjykata e Lartë rrëzon ankesën e avokatëve mbrojtës të Lulës për të parandaluar burgimin e tij. Urdhri për burgosjen e tij jepet nga drejtësia të nesërmen.

7 Prill 2018: I mbyllur për dy ditë në zyrat e sindikatës së minatorëve në San Bernardo do Campo, afër São Paulo, i rrethuar nga një turmë mbështetësish të tij, ai dorëzohet tek autoritetet dhe transferohet në burgun në Curiciba.

15 gusht 2018: Prezantohet zyrtarisht nga PT-ja kandidatura presidenciale e Lulës. Ai është favorit i madh në sondazhe.

31 gusht 2018: Gjykata e Lartë Zgjedhore (TSE) anulon kandidaturën e Lulës për një mandat të tretë. Ai po zëvendësohet nga kandidati për nënpresident i Fernando Adaji dhe shikoi i pafuqishëm nga burgu teksa kandidati i ekstremit të djathtë, JáirBolsonaro, fitoi më 28 tetor.

8 nëntor 2019: Lula lirohet nga burgu nën brohoritjet e mijëra mbështetësve. Një ditë më parë, anëtarët e Gjykatës së Lartë vendosën, me një shumicë të ngushtë, të rrëzojnë një vendim gjykate sipas të cilit dikush mund të burgoset pas dënimit të tij të parë nga një gjykatë apeli.

8 mars 2021: Gjyqtari i Gjykatës së Lartë Federale, Edson Fakin - i vetëm - urdhëron të rrëzohen dënimet e tij për korrupsion, një zhvillim që do të thotë se ai tani është në një pozicion për t'u përballur me Jair Bolsonaro në zgjedhjet presidenciale të 2022.

23 qershor 2021: Gjykata e Lartë vendos se gjyqtari Mourou ishte "i njëanshëm" në gjyqin e Lulës.

28 Prill 2022: Komisioni i OKB-së për të Drejtat e Njeriut arrin në përfundimin se hetimi dhe ndjekja penale e Lulës shkeli të drejtën e tij për një gjykim të drejtë.

7 maj 2022: Lula shpall kandidaturën e tij për Presidencën, për herë të gjashtë, me Geraldo Alcmin (në qendër të djathtë) si kandidat të tij, të cilin e mundi në raundin e dytë në 2006.

18 maj 2022: Lula martohet për herën e dytë, Jozangela da Silva, e njohur edhe si "Zanza", një sociologe dhe aktiviste e PT-së, 21 vjet më e re.

2 tetor 2022: Zë vendin e parë në zgjedhjet presidenciale, duke mbledhur 48% të votave, krahasuar me 43% për presidentin në largim të ekstremit të djathtë Jair Bolsonaro.

Udhëheqësit në mbarë botën përshëndesin fitoren e Lulës

Udhëheqësit në mbarë botën përshëndetën fitoren e së dielës nga Luiz Inacio Lula da Silva ndaj presidentit të ekstremit të djathtë në largim Jair Bolsonaro në raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale të Brazilit, i përshkruar si vendi më i polarizuar këtu dhe dekada.

Joe Biden

“Përgëzoj Luiz Inácio Lula da Silva për zgjedhjen e tij në presidencën e Brazilit pas zgjedhjeve të lira, të ndershme dhe të besueshme në vendin më të madh të Amerikës Latine,"- thuhet në një deklaratë për shtyp të postuar në faqen e internetit të presidencës amerikane.

Emmanuel Macron

"Së bashku, ne do të bashkojmë forcat për të përballuar sfidat e shumta të përbashkëta dhe për të rinovuar lidhjen e miqësisë midis dy vendeve tona"- tha kreu i shtetit francez në Twitter disa minuta pasi komisioni zgjedhor shpalli rezultatin, duke postuar të njëjtin mesazh në portugalisht.

Justin Trudeau

“Populli i Brazilit ka folur. Pres me padurim të punoj me Lulën për të forcuar partneritetin e vendeve tona (...) dhe për të avancuar prioritetet tona të përbashkëta – siç është mbrojtja e mjedisit,”- vuri në dukje kryeministri kanadez.

Vladimir Putin

Presidenti rus Vladimir Putin uroi sot Luiz Inácio Lula da Silva për zgjedhjen e tij si president i Brazilit dhe tha se shpresonte se ata do të kishin "një partneritet konstruktiv".

“Ju lutemi pranoni urimet e mia të sinqerta (...) Rezultati zgjedhor konfirmoi prestigjin tuaj të madh politik. Shpresoj se, duke bërë përpjekje të përbashkëta, do të vazhdojmë të zhvillojmë bashkëpunimin konstruktiv ruso-brazilian në të gjitha fushat”, shtoi Putin.

Andrés Manuel López Obrador

“Lula ka fituar, lum populli i Brazilit. Do të ketë barazi dhe humanizëm,”- ka qenë komenti i presidentit të Meksikës.

Anthony Albanese

“Urime të mëdha për Lulën për fitoren e tij dërrmuese në zgjedhjet braziliane. Mezi pres të punoj me ju për të mbrojtur mjedisin,”- siguroi kryeministri australian.

Miguel Díaz-Canel

"Ne të përqafojmë vëlla president Lula", tha thjesht presidenti kuban.

Gabriel Borich

Toni i presidentit të Kilit ishte i ngjashëm: Lula. Kënaqësi!

Guillermo Lasso

"Unë e përgëzoj Lulën për zgjedhjen e tij (...). Ne do të vazhdojmë të forcojmë miqësinë dhe bashkëpunimin e vendeve tona, në mënyrë që të vijnë ditë më të mira për qytetarët tanë. Rajoni ynë vazhdon kompletimin e tij me pluralizëm,”- tha presidenti i Ekuadorit.

Gustavo Petro

“Rroftë Lula”, shkruan thjesht presidenti kolumbian, i cili u zgjodh në qershor.

Nicolas Maduro

“Demokracia ka triumfuar në Brazil. Rrofshin popujt që janë të vendosur të jetojnë të lirë, sovran dhe të pavarur!”, komentoi presidenti i Venezuelës.

luis inacio zgjedhjet ne brazil

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet