LIVE UPDATES
Bota

Luftë kibernetike në Serbi, kërcënimet ngjallin frikë tek qytetarët

Në një deklaratë të Ministrisë së Brendshme thuhet, se në 48 zona dhe institucione janë dërguar qindra mesazhe kërcënuese.

20 Maj 2022, 08:34 Nga DOSJA
Luftë kibernetike në Serbi, kërcënimet ngjallin frikë

SERBI- E-maila anonimë me kërcënime kanë ngjallur frikë dhe tmerr tek qytetaret e qytetarët në Beograd. Të prekura janë shkollat dhe të tjera institucione. A ka të bëjë kjo me kontekstin e luftës në Ukrainë?

Gjimnazisti beogradas Aleksa Plemic donte të nisej për në shkollë kur përmes shërbimit messenger në viber erdhi lajmi i tmerrshëm, se në godinën e shkollës ka një bombë. "Ky ishte natyrisht një shok i madh", thotë Gordana, nëna e nxënësit, "ne nuk e kishim idenë, se si duhet reaguar në një situatë të tillë".

Në mënyrë të ngjashme të hënën në mëngjes (16.5.2022) ishin shpërndarë kërcënime të tilla për disa milionë familje të tjera në Serbi - sepse kërcënime të tilla për bombë, sipas të dhënave të policisë serbe ishin shpërndarë në të paktën 200 shkolla fillore dhe të mesme në mbarë vendin, kryesisht në kryeqyetin Beograd. Nxënëset dhe nxënësit më të rritur, që ndërkohë ndodheshin në shkollë u dërguan menjëherë në shtëpi; ata më të vegjëlit u strehuan nga mësuesit në vende të sigurta dhe prisnin që të vinin prindërit për t'i marrë.

"Kjo na shokoi ne prindërve shumë më tepër se sa fëmijët", thotë Gordana Plemic në bisedë për DW. Ajo është kryetare e shoqatës së "Prindërve", që kujdeset për problemet e nxënësve. "Prindërit njoftojnë, se shkollat kanë reaguar shpejt", thotë ajo me mirënjohje. "Megjithatë në ditët në vazhdim ata nuk do ta kenë aspak të lehtë që t'i nisin fëmiëjt për në shkollë, sepse ata nuk e dinë as se si mund të zhvillohet më tej dhe as se ç'kuptim kanë këto kërcënime. Ne nuk e dimë, se sa të sigurtë janë fëmijët tanë, nëse një ditë vjen një alarm i vërtetë apo se ç'mund të ndodhë pa qenë më parë i informuar."

Valë kërcënimesh me e-mail

Që nga marsi 2022 Serbia është në shënjestër të kërcënimeve të vazhdueshme anonime me bombë. Në fillim kërcënimet drejtoheshin kundër fluturimeve nga Beogradi në Rusi. Ndërkohë numri i tyre është rritur aq shumë, sa edhe vet policia nuk di më, se sa kërcënime janë dërguar dhe ku.

Në një deklaratë të Ministrisë së Brendshme thuhet, se në 48 zona dhe institucione janë dërguar qindra mesazhe kërcënuese. Krahas shkollave janë të prekura edhe ura, qendrat tregtare, restorantet, stacionet e trenave, centralet energjetike, linjat e ujësjellësit dhe spitalet, po ashtu edhe shtëpia private e presidentit  Aleksandar Vuçiq dhe ambasada ruse kanë marrë të tilla mesazhe.

"Mesazhet kërcënuese janë dërguar nga adresa e-maili në google, Proton, Eunet, Yandex si dhe telefonata anonime", sipas Ministrisë së Brendshme serbe. Deri tani prejardhja rajonale e 19 adresave të tilla janë identifikuar në Serbi dhe jashtë saj. Tetë e-maila kërcënues kanë ardhur nga Polonia, katër nga Gambia, dhe përkatësisht dy nga Nigeria dhe Ukraina, Sllovenia dhe Rusia.

Hetime të vështira

"Tek E-mailat e dërguar nga servera, menaxhuesit e të cilëve kanë mbrojtjen e të dhënave sipas modelit të biznesit, është shumë e vështirë të marrësh informacion mbi dërguesin", shpjegon eksperti i sigurisë kibernetike nga Beogradi Adel Abusara për DW. "Tek ofruesi zviceran Proton-Mail duhet që Ministria e Brendshme e vendit të prekur të veprojë përmes Europolit, që i drejtohet pastaj policisë zvicerane dhe kjo e fundit kontakton organet vendase të drejtësisë", thotë Abusara.

Nëse gjykata përkatëse e miraton, atëherë  firmës i kërkohet të gjejë poseduesin e e-mailit  - gjë që p.sh. tek ofruesi Proton në rastet më të shumta një gjë e tillë refuzohet.  "Pothuajse gjithmonë çështja kalon në proces gjyqësor", thotë Adel Abusara, "e kjo mund të zgjasë, sepse Provider-i i e-mailit vlerëson mbojtjen e të dhënave të përdoruesve të vet dhe kanë ekipe avokatësh. Ata mbrohen kundrejt çdo kërkese, për zbulimin e të dhënave të përdoruesve."

Qëllimi për të ushtruar presion ndaj Serbisë?

Për arsyet për një valë kaq masive kërcënimesh anonime me bombë në Serbi publikisht deri tani spekulojnë vetëm përfaqësuesit e qeverisë serbe. "Ne jemi i vetmi vend në Europë, që nuk ka vendosur sanksione kundër Rusisë dhe presioni ndaj nesh është i jashtëzakonshëm", tha kryeministrja Brnabiç.

Ministri i Brendshëm, Aleksandar Vulin deklaroi, se me kërcënimet me bombë tentohet të detyrohet Serbia për "të hequr dorë nga politika e saj e jashtme e pavarur". "Këto sulme nuk kryhen apo iniciohen nga persona të veçantë. Kemi të bëjmë me sulme masive hacker të organizuara mirë dhe shumë të kushtueshme, që drejtohen prej qendrave të ndryshme për një luftë hibride", thotë ministri serb.

S'kemi të bëjmë me terrorizëm kibernetik

Ekspertët e kibernetikës mendojnë, se ndërkohë është e vështirë të interpretosh motivet për kërcënimet me bombë, por kurrësesi nuk mund të bëhet fjalë për sulme terroriste e as për terrorizëm kibernetik. "Që një e-mail kërcënues vjen nga një server rus apo zviceran kjo nuk do të thotë absolotuisht, që po sulmohesh prej Zvicrës apo prej Rusisë, por nga dikush që ka përdorur serverat në këto vende", shpjegon eksperti i sigurisë Adel Abusara.

Gjithashtu jo vetëm në Serbi ka herë pas here kërcënime me bombë, por edhe në vendet fqinjë si në Kroaci, Bosnjë e Hercegovinë, Mal të Zi e në Rumani. "Përpara tre vjetësh një adoleshent kërcënoi përmes e-mailit duke iu drejtuar mijëra shkollave dhe kopshteve, gjë që shkaktoi një evakuim masiv të këtyre institucioneve: "Të tilla gjëra ndodhin. Problemi që shtrohet është, se sa shpejt mund të reagohet përmes rrugëve ligjore ndaj kësaj."

Marrë nga Dw. 

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje