LIVE UPDATES
Bota

Luftë, diplomaci apo rebelim/ Skenarë për të ardhmen e Iranit pas kërcënimeve të Trump

17 Janar 2026, 08:12 Nga I.A
Luftë, diplomaci apo rebelim/ Skenarë për të ardhmen e
Irani

IRAN- Pas një jave protestash më të mëdha mbarëkombëtare në vitet e fundit, rrugët e Iranit kanë rënë në heshtje. Jo nga zemërimi i ngulitur i popullit iranian, por nga represioni. Duke folur për një media perëndimore, një banor i Teheranit e krahasoi atmosferën me ditët e Novruzit - Vitit të Ri Iranian - kur qyteti zbrazet dhe dyqanet mbyllen herët. Përveçse tani nuk ka asnjë shenjë festimi. Vetëm një heshtje shqetësuese. Jeta e përditshme vazhdon nën hijen e një shtypjeje të përgjakshme dhe me mundësinë e një përballjeje të re ushtarake me Shtetet e Bashkuara që varet në ajër.

Muajin tjetër, Republika Islamike do të shënojë 47 vjet që nga revolucioni që e lindi atë. Do të ngrihen skena, do të dëgjohen këngë revolucionare, do të shfaqen turma të organizuara. Por në korridoret e pushtetit në Teheran, atmosfera nuk do të jetë vetëm festive. Regjimi po përballet me kërcënimin më serioz për mbijetesën e tij.

Mund ta ketë shtypur valën e fundit të protestave me metodat e zakonshme. Por shkaqet më të thella që i sollën njerëzit në rrugë mbeten fort në shoqëri.

Si arritëm këtu?

E enjtja dhe e premtja e kaluar tashmë po regjistrohen si momente kyçe në historinë moderne iraniane. Protestat ekonomike në pazaret e Teheranit papritmas u shndërruan në një sfidë të hapur ndaj regjimit. Protestuesit në të gjithë vendin brohoritën "vdekje diktatorit", bënë thirrje për rënien e Republikës Islamike dhe për herë të parë me një intensitet të tillë, disa madje folën për kthimin e Reza Pahlavi, djalit të Shahut të fundit.

Brutaliteti i përgjigjes tregon një regjim të plagosur nga lufta e verës së kaluar me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara, të dobësuar në rajon dhe pa asnjë humor për kompromis. Ndërprerja e paparë dixhitale e ka izoluar vendin nga bota e jashtme. Shkalla e vërtetë e shtypjes mbetet e paqartë. Më shumë se 2,400 njerëz janë vrarë, ndërsa shkalla e vërtetë e gjakderdhjes së re është e panjohur - tani për tani dhe ndoshta përgjithmonë.

Hija e një konflikti me SHBA-në

Në javët e fundit, Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka kërcënuar vazhdimisht me sulme nëse Teherani vazhdon dhunën e tij. Megjithatë, të enjten, ai sugjeroi se vrasjet kishin ndaluar duke hapur një dritare për uljen e tensioneve. Në të njëjtën kohë, vendet e Gjirit kanë ushtruar presion të madh për të shmangur konfliktin ushtarak, duke paralajmëruar për pasoja serioze për sigurinë dhe ekonominë e rajonit. Për momentin, diplomacia po tingëllon më fort se daullet e luftës. Por kërcënimi nuk është zhdukur. Lëvizjet ushtarake amerikane në rajon janë një kujtesë se mundësia e një sulmi mbetet në tryezë.

Diplomacia nga një pozicion dobësie

Nëse Uashingtoni dhe Teherani rikthehen në bisedime, Irani do ta bëjë këtë nga pozicioni më i keq i mundshëm. Bombardimet amerikane kanë shkaktuar dëme serioze në objektet e tij kryesore bërthamore. Aleatët e tij rajonalë janë neutralizuar kryesisht. Irani ende mban një rezervë uraniumi të pasuruar shumë. Por goditja është si materiale ashtu edhe simbolike. Në një negociatë të re, pala amerikane pritet të miratojë një linjë të ashpër, duke zgjeruar axhendën për të përfshirë raketat dhe grupet e armatosura të mbështetura nga Teherani. 

Këtu qëndron vija. Për establishmentin iranian, këto çështje konsiderohen të panegociueshme. Tërheqja do të ishte e barabartë me kapitullimin politik. Pavarësisht goditjeve, regjimi ka treguar qëndrueshmëri të konsiderueshme ndaj presioneve të koordinuara dhe shumëpalëshe, dhe një marrëveshje në këtë kontekst, madje edhe me "pistoletën" amerikane në tryezën e negociatave, është ndoshta në sferën e të pamundurës.

Një kontratë sociale që u shemb

Kryengritja e fundit ka zbuluar diçka më të thellë. Kontrata shoqërore midis shtetit dhe shoqërisë është thyer në mënyrë të pakthyeshme. Regjimi nuk ka arritur të ofrojë siguri, prosperitet dhe liri. Dhe ka treguar edhe një herë se është i përgatitur të vrasë për të mbijetuar.

Për shumë iranianë, asgjë më pak se ndryshimi radikal nuk do të mjaftojë. Problemi është se opozita e organizuar e brendshme është shtypur për vite me radhë nga aparati i Ali Khameneit. Çdo tranzicion, nëse ka, ka më shumë gjasa të dalë nga çarjet brenda vetë sistemit të pushtetit, jo nga krahu i dobësuar reformist.

Asnjë alternativë e qartë

Përtej kufijve, pamja është po aq e turbullt. Forcat e opozitës në mërgim mbeten të fragmentuara. Reza Pahlavi rishfaqet si një simbol i mundshëm, por mbetet një figurë përçarëse, pa një plan të qartë për ndryshim që nuk mbështetet në ndërhyrjen e huaj. Pasiguria rëndon mbi shoqërinë. Me të vjen edhe frika se një rënie e regjimit mund të çojë në shpërbërjen e vendit, në një shoqëri me tensione të forta etnike dhe rajonale.

Rezultati më i mundshëm është që protestat të kthehen. Ashtu si në vitin 1979, ndryshimi nëse vjen nuk do të jetë i menjëhershëm, por rezultat i konsumimit afatgjatë. Vija është kaluar tashmë. Pika pa kthim mund të jetë arritur./Dosja.al

iran konfikti iran-shba

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera