LIVE UPDATES
Bota

Lufta Rusi-Ukrainë kërcënim për sigurinë e kontinentit/ A ka Franca aftësinë e duhur ushtarake për të udhëhequr iniciativat mbrojtëse të Evropës?

Ndërsa BE përballet me sfida në rritje të sigurisë, janë ngritur pyetje nëse Franca ka aftësinë ushtarake për të udhëhequr një iniciativë të përbashkët të mbrojtjes.

24 Mars 2025, 18:12 Nga B.Z
Lufta Rusi-Ukrainë kërcënim për sigurinë e kontinentit/
Foto ilustruese

FRANCË - Presidenti francez Emmanuel Macron e ka pozicionuar Francën në zemër të nismave evropiane të riarmatimit, pas shenjave të një afrimi midis SHBA-së dhe Rusisë. 

Me SHBA-në që zvogëlon mbrojtjen e saj ushtarake të Evropës dhe Rusinë që përbën një kërcënim në rritje për sigurinë e kontinentit, BE-ja po shtyn për rritjen e shpenzimeve dhe bashkimin e burimeve për projektet e përbashkëta të mbrojtjes midis anëtarëve të saj.

Megjithatë, pavarësisht ambicieve të Macron, ka pyetje nëse ushtria e Francës – e cila është e shtata më e forta globalisht dhe më e mira në BE, sipas një renditjeje vjetore nga Global Firepower , ka atë që duhet për të udhëhequr këtë nismë. 

Forca në letër, mungesa në realitet

Që nga zgjedhja e tij në 2017, Macron ka rritur jashtëzakonisht shumë shpenzimet e Francës për mbrojtjen.

Akti i Programimit Ushtarak të vendit 2019-2025 (LPM) ndau 295 miliardë euro për mbrojtjen. LPM i fundit 2024-2030 e ngriti këtë shifër në 413 miliardë euro – një rritje prej 40%.

Pavarësisht këtyre investimeve, Franca është ende duke luajtur catch up.

Senatori Cédric Perrin, një anëtar i partisë republikane dhe kryetar i Komitetit të Mbrojtjes të Senatit, pranoi përparimin, por tha se financimi mbetet "i pamjaftueshëm për të përballuar sfidat e reja", siç është pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.

Forca ushtarake e vendit përbëhet nga rreth 200,000 ushtarë aktivë dhe 44,000 rezervistë, sipas Global Firepower.

Ushtria franceze krenohet me 225 tanke luftarake Leclerc dhe 79 topa Cezar. Marina e saj operon një aeroplanmbajtëse me energji bërthamore, katër nëndetëse me raketa balistike bërthamore dhe 15 fregata, ndërsa forcat ajrore komandojnë 197 avionë luftarakë.

Vendi gjithashtu mban rreth 290 koka bërthamore si pjesë e strategjisë së tij të parandalimit.

Por mbeten disa shqetësime. Për shembull, rezervat e municioneve janë jashtëzakonisht të ulëta.

Qëllimi i Francës në vitin 2024 ishte të prodhonte 100,000 predha 155 mm në vit, një kalibër predha artilerie të standardit të NATO-s, që përdoret në shumë armë fushore dhe toka.

Është një përmirësim i madh nga 6000 që prodhoheshin çdo vit midis 2012 dhe 2017. Por me ushtrinë ukrainase që gjuan 7000 predha në ditë, Franca ka ende një rrugë të gjatë për të bërë. 

Një raport i vitit 2023 nga dhoma e ulët e parlamentit të Francës zbuloi se rezervat janë në nivelin më të ulët historik dhe nuk do të zgjasin më shumë se disa javë në një konflikt të zgjatur. 

Paradoksi i eksportit të armëve

Franca ka një kompleks industrial të fuqishëm të mbrojtjes dhe është eksportuesi i dytë më i madh i armëve në botë, sipas analizës më të fundit të Institutit Ndërkombëtar të Kërkimit të Paqes në Stokholm . 

Por është e rëndësishme të dallojmë shitjet e armëve franceze nga aftësitë ushtarake të ushtrisë kombëtare, sipas Emmanuel Dupuy, një analist ushtarak dhe president i Institutit për Perspektivat Evropiane dhe Studimet e Sigurisë (IPSE).

Dupuy argumentoi se zinxhiri i furnizimit ushtarak të Francës ka të meta.

"Ne jemi bërë eksportuesi kryesor evropian i armëve duke shitur avionë luftarakë Rafale dhe topa Caesar, megjithatë na mungojnë municionet sepse nuk kemi më kapacitet për ta prodhuar atë në Francë," tha ai për Euronews.

Perrin tha se ndërsa Franca prodhonte shumë pajisje me cilësi të mirë, kjo nuk do të thotë se vendi bleu shumë pajisje të tilla.

Dupuy ra dakord, duke thënë se "ndoshta duhet të nisemi nga parimi se nuk mund të jemi një fuqi eksportuese nëse nuk duam të furnizohemi me materialet që na nevojiten për sigurinë tonë".

Kompleksi ushtarako-industrial i Francës mbështetet gjithashtu te furnizuesit ndërkombëtarë për materialet kritike. Për shembull, prodhuesit francezë të municioneve importojnë barut nga Australia, sipas Dupuy. 

Javën e kaluar, ministri francez i Forcave të Armatosura Sébastien Lecornu dhe ministri i Financave Eric Lombard përuruan një linjë të re prodhimi të barutit nga Eurenco, një kompani pluhurash dhe eksplozivësh.

Fabrika do të prodhojë rreth 1,200 ton fishekë baruti në vit, të cilat do të futen në rreth 100,000 predha artilerie, të destinuara për topat e Cezarit të vendosura në Ukrainë , midis vendeve të tjera.

Çfarë i mungon ushtrisë franceze?

Pavarësisht nga asetet e saj ushtarake, Franca mbetet në disa fusha kritike, paralajmëruan ekspertët.

"Ne duhet të investojmë në aftësitë e projeksionit të forcës - avionë të rëndë të transportit për të vendosur një sasi të madhe trupash dhe automjetesh të blinduara jashtë vendit," tha Dupuy.

Një tjetër hendek urgjent përfshin zhvillimin e më shumë dronëve, të cilët kanë transformuar mënyrën se si luftohet lufta, veçanërisht në Ukrainë.

Një fushë e veçantë shqetësuese është mbikëqyrja.

Në një epokë të luftës kibernetike dhe mbikëqyrjes elektronike, Franca duhet të forcojë aftësinë e saj për të zbuluar dhe për t'iu përgjigjur kërcënimeve në kohë reale, sipas Dupuy.

Ai tha gjithashtu se Franca dhe aleatët e saj në BE duhet të çlirohen nga mbështetja në sistemet raketore Patriot të ndërtuara nga SHBA.

"Ne absolutisht nuk duhet të varemi më në sistemet kundërajrore Patriot, por të zhvillojmë ekuivalentët tanë evropianë," shpjegoi ai.

Mungesa e bashkëpunimit me BE-në

Doktrina ushtarake e Francës është fokusuar tradicionalisht në luftën ekspeditare dhe jo në konflikte të drejtpërdrejta në shkallë të gjerë. 

Perrin vuri në dukje se forcat e Francës ishin krijuar "për të ndërhyrë kudo", por tha se natyra e tyre "e fragmentuar" do të thotë se ato janë të kufizuara në shkallë. 

Ai këmbënguli se Franca, si vendet e tjera evropiane, mund të përfshihet vetëm në një konflikt të madh "në koalicion me NATO-n dhe aleatët e BE-së".

Megjithatë, bashkëpunimi evropian në industrinë e armëve mbetet një punë në progres.

Dupuy tha se kontinenti duhet të përmirësojë ndërveprimin kur bëhet fjalë për prokurimin.

"Ne kemi nevojë për më pak lloje të ndryshme të pajisjeve brenda forcave të armatosura evropiane - ndoshta një avion të përbashkët evropian, në vend të projekteve konkurruese kombëtare," shtoi ai.

Megjithatë, Perrin tha se ai është optimist i kujdesshëm për nismën e re ushtarake të Francës .

"Ne po shkojmë në drejtimin e duhur. Pyetja tani është të gjejmë buxhetin për të bërë porositë," tha ai.

Qeveria e Francës synon të mbledhë 5 miliardë euro fonde shtesë publike dhe private për sektorin e mbrojtjes, njoftoi ministria e financave javën e kaluar.

Megjithatë, tendosja mbi financat publike të Francës ngushton opsionet e saj për të rritur shpenzimet e mbrojtjes. Macron synon të rrisë buxhetin e ushtrisë nga 2% e PBB-së së vendit në 3 deri në 3.5% gjatë viteve të ardhshme.

lufte rusi-ukraine europe-shba fuqi mbrojtese

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet