LIVE UPDATES
Bota

Lufta në Iran/ Ish-gjenerali amerikan: Dislokimi i forcave në Lindjen e Mesme, mesazh për Iranin

Votel foli për rreziqet e përshkallëzimit të konfliktit dhe paralajmëroi se pa një marrëveshje politike për ta parandaluar Iranin që të bllokojë Ngushticën e Hormuzit, një prani e zgjatur ushtarake ndërkombëtare mund të kërkohet për ta mbajtur të hapur këtë rrugë kyç për transitin e naftës dhe gazit.

1 Prill 2026, 20:32 Nga E.d
Lufta në Iran/ Ish-gjenerali amerikan: Dislokimi i forcave në Lindjen
Gjenerali në pension i ushtrisë amerikane, Joseph Votel

Irani po përdor vonesën taktike si një strategji në bisedime për t’i dhënë fund sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite që kanë shkatërruar kapacitetet ushtarake të Teheranit në mes të grumbullimit të forcave amerikane në Lindjen e Mesme, gjenerali në pension i ushtrisë amerikane, Joseph Votel – i cili udhëhoqi Komandën Qendrore të SHBA-së nga viti 2016 deri më 2019 – tha në një intervistë për Radion Evropa e Lirë të dhënë më 30 mars.

Votel foli për rreziqet e përshkallëzimit të konfliktit dhe paralajmëroi se pa një marrëveshje politike për ta parandaluar Iranin që të bllokojë Ngushticën e Hormuzit, një prani e zgjatur ushtarake ndërkombëtare mund të kërkohet për ta mbajtur të hapur këtë rrugë kyç për transitin e naftës dhe gazit.

Radio Evropa e Lirë: Shtetet e Bashkuara janë në pauzën 10-ditore të urdhëruar nga presidenti amerikan, Donald Trump, pasi ai kërcënoi me sulme ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit, duke lejuar më shumë kohë për bisedime. Në të njëjtën kohë, Irani ka lejuar kalimin e anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit. A shihni ndonjë sinjal që Teherani dëshiron të arrihet një marrëveshje apo po vepron në përputhje në interesin e tij?

Joseph Votel: Ne e dimë që Irani ka një histori të përpjekjeve për t’i zgjatur, zgjatur e zgjatur negociatat dhe për të zvarritur gjërat. Prandaj, sigurisht mendoj se kjo është një taktikë që ata e kanë përdorur, prandaj nga njëra anë duhet ta marrim këtë në konsideratë.

Së dyti, sa i përket vetë negociatave, nuk e di se sa larg kemi arritur. Mendoj se ne po përdorim palë të treta aktualisht për të na ndihmuar me negociatat tona. E di që pakistanezët janë angazhuar dhe po tentojnë të na ndihmojnë në këtë çështje. Pra, duhet pak kohë që të arrihet të një diskutim i mirëfilltë.

Mund të jetë kombinim i të dyjave: iranianët po tentojnë të na zvarrisin, por po ashtu ka një pranim nga ana e administratës se duhet pak kohë për t’i organizuar këto bisedime – bisedime kuptimplota – në mënyrë që ne të mund të lëvizim drejt përfundimit të luftës.

Radio Evropa e Lirë: Në të njëjtën kohë, SHBA-ja po rrit praninë ushtarake në rajon. A sugjeron ky grumbullim diçka përtej taktikave negociuese?

Joseph Votel: Duhet të pranohet, para së gjithash, se pjesë e qëllimit të dislokimeve është mesazhi për iranianët.

Kjo po ashtu është për t’u siguruar që ne mund të ofrojmë maksimumin e opsioneve për udhëheqësit tanë ushtarakë dhe udhëheqësit tanë civilë, në mënyrë që, nëse presidenti vendos diçka, ai veçse ka një sërë forcash nga të cilat komandantët ushtarakë mund të hartojnë plane veprime dhe qasje që ai mund t’i miratojë.

Këto dy gjëra – aspekti i mesazhit dhe ofrimi i fleksibilitetit – janë shumë, shumë të rëndësishme. Dhe, mendoj se kjo është ndoshta gjëja më e rëndësishme që këto forca po bëjnë aktualisht. Sigurisht, ata mund të bëjnë gjëra të tjera, sikurse të shkojnë në ishullin Harg ose të ndërmarrin veprime të tjera. Por, ky mesazh dhe aftësia për t’u ofruar shumë opsione udhëheqësve tanë janë dy nga gjërat kryesore që po bëjmë ne tani.

Radio Evropa e Lirë: Administrata ka thënë se dëshiron të sigurojë që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur. Nga këndvështrimi ushtarak, çfarë do të përfshinte kjo në praktikë? A do të bindte domosdoshmërish përgjegjësia mbi forcat amerikane apo Izraeli do të luante një rol të drejtpërdrejtë në një operacion të tillë? Si do të mund të dukeshin këto operacione tokësore?

Joseph Votel: Nuk e di nëse izraelitët kanë forca të pozicionuara për këtë. Sigurisht, që SHBA-ja po tenton ta bëjë këtë.

Një nga gjërat për të cilat është folur është ndërhyrja dhe sigurimi i ishullit Harg. Dhe, mendoj se qëllimi i një veprimi të tillë do të ishte që të sigurohej infrastruktura e naftës dhe garantimit që ajo të jetë në duart e SHBA-së. Kjo gjë mund të shërbejë si mjet presioni për regjimin iranian.

Si do të dukej kjo në praktikë? Do të nënkuptonte marrjen e një prej këtyre njësive që janë dislokuar – qofshin marinsat apo forcat e ushtrisë – dhe vendosjen e tyre në ishull, furnizimin dhe mbrojtjen e tyre, si dhe sigurimin që ata të mund të qëndrojnë atje, teksa ne vazhdojmë të zhvillojmë operacione të tjera.

Çfarë do të bënte kjo është që do të na jepte kontrollin e lokacionit kryesor të eksportit të naftës nga i cili varen iranianët. Një gjë e tillë do të mund t’i detyronte ata që të vepronin. Sigurisht, kjo mund të shkaktojë një reagim nga iranianët – që me gjasë do të përgjigjeshin – kështu që do të duhej të ishim të përgatitur për një gjë të tillë. Por, mendoj se kështu mund të duket një pjesë e këtyre skenarëve.

Radio Evropa e Lirë: Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka sugjeruar se kjo mund të arrihet pa trupa tokësore. A pajtoheni me një gjë të tillë?

Joseph Votel: Trupat tokësore luajnë një rol të rëndësishëm në këtë, çfarëdo vendimin që marrim. Ato do të jenë thelbësore, nëse jo për marrjen e këtij ishulli, atëherë si një forcë e reagimit të shpejtë e gatshme për t’iu përgjigjur zhvillimeve që ndodhin.

Ne më parë kemi bërë shoqërim [të anijeve] përmes Ngushticës së Hormuzit edhe pa trupa, në vitet ’80. Atëbotë nuk përballeshim me kërcënime të njëjta. Irani nuk kishte aftësitë e njëjta.

Pra, natyra e kërcënimeve që Irani paraqet sot bën që të kërkohen disa trupa.

Sa i përket asaj se si duket kjo dhe si do të përfundojë, mendoj se ka tre objektiva të gjera. Së pari, një regjim që është efektivisht “i dobësuar”, që nuk ka kapacitetet që kishte më parë dhe nuk mund të kërcënojë fqinjët e tij.

Së dyti, kapacitetet e tij ushtrak duhet të zvogëlohen deri në një pikë ku nuk mund të përdoren në mënyrë efektive jashtë kufijve të Iranit. Këtu përfshihen raketat, dronët, marina iraniane, marina e Gardës Revolucionare Islamike dhe aftësia për të mbyllur Ngushticën e Hormuzit apo për t’u varur nga bashkëpunëtorët rajonalë.

Dhe së treti, duhet të sigurohemi që ata të mos kenë asnjë mënyrë për të ndjekur posedimin e një arme bërthamore. Kjo përfshin jo vetëm shkatërrimin e infrastrukturës, por edhe vendosjen nën kontroll të përgjegjshëm të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë që ata kanë prodhuar.

Radio Evropa e Lirë: Gjatë vizitës së zhvilluar së fundi në Evropë, Rubio diskutoi me aleatët e G7-ës për nevojën e mundësisë së patrullimeve ndërkombëtare në Ngushticën e Hormuzit për një periudhë të gjatë kohore. Edhe nëse ndërpriten luftimet aktive, a do të thotë kjo se SHBA-ja dhe partnerët e saj duhet të presin një prani të zgjatur ushtarake në rajon?

Joseph Votel: Mendoj se kjo është e saktë. Nëse e hapim Ngushticën e Hormuzit dhe nuk kemi ndonjë lloj marrëveshjeje politike për luftën, atëherë ne do ta bëjmë këtë për një kohë të gjatë dhe duhet të jemi të përgatitur për këtë gjë.

Prandaj partnerët e koalicionit dhe partnerët ndërkombëtarë do të jenë thelbësorë: për ta mbajtur këtë gjendje në terma afatgjatë. Pa një marrëveshje politike, do të na duhet ta mbajmë këtë aq gjatë sa të jetë e mundur.

Radio Evropa e Lirë: Po udhëheqja e Iranit? Po dëgjojmë diskutime në Uashington lidhur me bashkëbisedues të mundshëm brenda udhëheqjes aktuale të Iranit, përfshirë kryetarin e Parlamentit Mohammad Baqer Qalibaf. A sugjeron kjo që SHBA-ja po përgatitet të angazhohet me elementë në regjimin ekzistues në vend se të kërkojë zëvendësimin e tij?

Joseph Votel: Ajo që duket e mundshme, dhe çfarë Qeveria e SHBA-së po fillon ta kuptojë, është se do të ketë një formë të regjimit që mbetet në fuqi.

Shpresa jonë është që të ketë një udhëheqës që tregon një nivel pragmatizmi me të cilin mund të punojmë për ta çuar këtë situatë në një drejtim më pozitiv dhe për të ndaluar luftën.

Ajo që më shqetëson është se udhëheqja e Gardës Revolucionare Islamike duket se ka ndikim shumë të madh, gjë që do të thotë se ende ka figura të linjës së ashpër të lidhur me Qeverinë. Kjo mund ta bëjë procesin më të vështirë.

Po ashtu është e rëndësishme të pranojmë se nuk ka ndonjë forcë opozitare të dukshme gati për të marrë pushtetin. Regjimi është regjim, dhe ne do të duhet të merremi me të ndërsa ecim përpara.

Radio Evropa e Lirë: Si ndikojnë grupet e mbështetura nga Irani, sikurse janë rebelët Huthi?

Joseph Votel: Rebelët Huthi mund të jenë problem. Ata kanë kapacitete të shumta dhe përderisa kishte në fuqi një armëpushim, ata duket se kanë ndërmarrë masa që do t’u mundësojnë të shkaktojnë probleme të mëdha.

Ata janë shqetësim i madh. Grupet e milicive shiite në vende sikurse Iraku po ashtu mund të paraqesin problem, por me ta mund të merren forcat e shteteve ku gjendet këto grupe, me pak ndihmë të SHBA-së.

Rebelët Huthi janë më problematikë pasi kanë më shumë kapacitete sesa shumica e milicive të tjera shiite.

Radio Evropa e Lirë: Ka raportime që Moska jo vetëm që po i jep informacione të inteligjencës Iranit – përfshirë informacione për sulme të mundshme – por, po ashtu po ndan teknologjinë për dronët dhe taktika të fushëbetejës që i ka përmirësuar gjatë luftës në Ukrainë. Sa e rëndësishme është ky lloj i mbështetjes dhe si po e formëson si trajektoren po ashtu edhe kompleksitetin e konfliktit?

Joseph Votel: Është një problem i madh, dhe sigurisht diçka me të cilën SHBA-ja duhet të merret me rusët. Nëse ata po sigurojnë informacion për caqe ose kapacitete që po zgjatin këtë konflikt, kjo duhet të ndalet.

Kjo nuk do të bëhet domosdoshmërisht ushtarakisht. Do të duhet të bëhet nëpërmjet diplomacisë. Ne duhet të ushtrojmë presion mbi rusët që të ndalojnë, sepse kjo mund të zgjasë konfliktin dhe ta bëjë edhe më të vështirë për ne të arrijmë atë që kemi nisur tashmë./REL

irani lufta joseph votel

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet