LIVE UPDATES
Bota

Kroacia rikthen shërbimin ushtarak pas pothuajse dy dekadash/ DW: 1,200 të rinjtë kanë marrë thirrje për dy muaj shërbim ushtarak

Në ditët e para të vitit 2026, rreth 1,200 prej tyre kanë marrë letra që i njoftojnë se po thirren për dy muaj shërbim ushtarak.

15 Janar 2026, 08:15 Nga D.S

Kroacia rikthen shërbimin ushtarak pas pothuajse dy dekadash/ DW: 1,200

KROACI- Viti i ri po sjell një sfidë të vjetër në një pamje të re për të rinjtë e Kroacisë. Në ditët e para të vitit 2026, rreth 1,200 prej tyre kanë marrë letra që i njoftojnë se po thirren për dy muaj shërbim ushtarak.

Ata janë brezi i parë që përballet me rekrutimin e detyrueshëm ushtarak që kur ai u hoq në vitin 2008, një vit para se Kroacia t’i bashkohej NATO-s .Në atë kohë, ideja ishte profesionalizimi i forcave të armatosura dhe heqja dorë nga shërbimi i detyrueshëm kombëtar.

Tani, me vetëm Hungarinë që ndan Kroacinë nga Ukraina, perspektiva e konfliktit të armatosur duket paksa shumë e afërt për t’u ngushëlluar. Një dron i humbur, ndoshta ukrainas, por që nuk është identifikuar kurrë zyrtarisht, u rrëzua në kryeqytetin e Kroacisë, Zagreb, në vitin 2022. Nuk shkaktoi shumë dëme, por i përqendroi vëmendjen te afërsia e rrezikut.

Mbështetje e gjerë për rifillimin e rekrutimit ushtarak

Qeveria e Kroacisë u bë në mënyrë të pakëndshme e vetëdijshme për faktin se po mbështetej  në më pak se 15,000 personel ushtarak aktiv. Përpara zgjedhjeve parlamentare në vitin 2024, ajo propozoi rivendosjen e shërbimit kombëtar për meshkujt që kanë mbaruar shkollën.

Ministri i Mbrojtjes Ivan Anusiç tha se kjo do t’i ndihmonte të rinjtë të ndryshonin zakone të këqija dhe t’i përgatiste ata për çdo kërcënim të madh. Sondazhet treguan mbështetje të gjerë për idenë, me shtatë nga dhjetë kroatë që ishin pro. Votuesit rizgjodhën partinë HDZ, e cila tani e ka vënë në praktikë politikën.

Legjislacioni i kërkuar kaloi lehtësisht në parlament tetorin e kaluar, me 84 deputetë që votuan pro dhe vetëm 11 kundër. Ministria e Mbrojtjes ka humbur pak kohë për të kontaktuar grupin e parë të rekrutëve, pa shumë nëse aspak protesta. "Nuk shoh ndonjë sfidë për rekrutimin ushtarak." tha Gordan Akrap, zv/rektori i Universitetit të Mbrojtjes dhe Sigurisë Franjo Tuxhman të Kroacisë."Do të ketë më shumë njerëz që duan të jenë pjesë e kësaj sesa ata që janë në gjendje të bashkohen sepse numri është i kufizuar në këtë moment", shton ai.

"Disa grupe populiste nga e majta ekstreme thonë se duhet të investojmë në kopshte e kështu me radhë. Por fakti është se dikush duhet të mbrojë kopshtet dhe mënyrën tonë evropiane të jetesës dhe demokracinë - dhe kjo mund të bëhet në fazat e fundit nga ushtria."

Një trend më i gjerë në të gjithë rajonin

Rikthimi i shërbimit të detyrueshëm ushtarak në Kroaci është pjesë e një trendi më të gjerë në të gjitha vendet që dikur ishin pjesë e Jugosllavisë. Disa prej tyre kanë qenë duke shqyrtuar rikthimin e një lloj rekrutimi ushtarak, në një rikthim në ditët e regjimit socialist të Josip Broz Titos.

Gjatë regjimit socialist të Josip Broz Titos në Jugosllavi, të rinjtë duhej të shërbenin një vit në ushtri. Në atë kohë, të rinjtë duhej të shërbenin një vit në Ushtrinë Popullore, duke krijuar një forcë të konsiderueshme luftarake. Pak para se të fillonte shpërbërja e vendit në vitet 1990, dy të tretat e forcave tokësore ishin rekrutë - me një milion rezervistë të tjerë të trajnuar në dispozicion.

Pas luftërave jugosllave

Vendet e pavarura që dolën nga Luftërat Jugosllave të viteve 1990 gradualisht e hoqën dorë nga shërbimi ushtarak. Sllovenia ishte e para që hoqi rekrutimin ushtarak në vitin 2003, rekrutët e fundit serbë e përfunduan shërbimin e tyre në vitin 2010.

Me perspektivën  ose, për Slloveninë dhe Kroacinë, arritjen e anëtarësimit në BE , dukej e pakët nevoja për llojin e forcës ushtarake që përfshin nënshtrimin e të rinjve të një vendi ndaj muajsh stërvitjesh. Por edhe para pushtimit të Ukrainës nga Rusia , atmosfera po fillonte të ndryshonte.

Sllovenia po shqyrton përsëri rekrutimin e detyruar

Në vitin 2020, partitë që formuan një qeveri të re nacionaliste të krahut të djathtë në Slloveni e bënë rikthimin e shërbimit ushtarak pjesë të marrëveshjes së tyre të koalicionit. Kryeministri i saj, Janez Jansa, kishte bërë emër si ministër i mbrojtjes gjatë luftës 10-ditore të Sllovenisë për pavarësi në vitin 1991.

Partitë e qeverisë së mëparshme sllovene të udhëhequr nga ish-kryeministri Janez Jansa (në foto këtu) mbështetën rikthimin e shërbimit ushtarak, por deri më tani rekrutimi ushtarak nuk është rikthyer. Ai pretendoi se forcat e armatosura të vendit — me vetëm 7,000 persona  nuk mund ta mbronin më vendin nga sulmet dhe u ankua se të rinjtë nuk dinin si të përdornin armët.

Qeveria aktuale e qendrës së majtë nën drejtimin e Robert Golob nuk e ka marrë përsipër këtë ide, por zgjedhjet parlamentare janë caktuar për në mars dhe partia SDS e zotit Jansa kryeson sondazhet e opinionit.

A do ta ndjekë Serbia shembullin?

Në Serbi , qeveria ka disa vite që flet për mundësinë e rekrutimit ushtarak. Një numër afatesh kanë kaluar pa u hartuar askush, por kjo mund të ndryshojë këtë vit, me Ministrin e Mbrojtjes Bratislav Gasic që pretendon se legjislacioni së shpejti do të paraqitet në parlament.Ministri serb i Mbrojtjes, Bratislav Gasic, ka pohuar se legjislacioni mbi rivendosjen e rekrutimit ushtarak do të paraqitet së shpejti në parlament.

Ndërsa vendet në rajon po rrisin shpenzimet e tyre ushtarake, si dhe po punojnë për shtimin e personelit të tyre, lind pyetja e vjetër nëse pjesa tjetër e Evropës duhet të shqetësohet për Ballkanin.Toby Vogel i grupit kërkimor të Këshillit të Politikave të Demokratizimit beson se potenciali për konflikt real mbetet i ulët.

"Këndvështrimi ushtarak i gjithë kësaj është kryesisht ai i përgatitjes, në vend të planifikimit konkret, dhe sigurisht jo i planifikimit ofensiv. Serbia nuk është gati të sulmojë Kroacinë dhe Kroacia nuk është gati të pushtojë Serbinë.", tha ai.

Në një situatë ku mjedisi i përgjithshëm është një mjedis i paqëndrueshëm dhe i paparashikueshëm, mendoj se qeveritë ndoshta janë të kujdesshme në marrjen e disa masave paraprake dhe në vendosjen e elementëve për një qasje më strategjike ndaj çështjeve ndërkombëtare. Por është një rikthim në kohët e vjetra./DW

kroacia kthen sherbimin ushtarak kroaci

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet