LIVE UPDATES
Bota

Kriza e Sri Lankës; CNN: Si ta rregulloni një vend të shkatërruar?

Lëndinat e rregulluara mjeshtërisht janë bërë vende pikniku dhe protestuesit notojnë dhe festojnë në pishinën e tij private. Rajapaksa u largua nga vendi të mërkurën, duke hipur në një aeroplan ushtarak për në Maldive dhe duke emëruar kryeministrin Ranil Wickremesinghe si President në detyrë.

16 Korrik 2022, 17:57 Nga k.m.
Kriza e Sri Lankës; CNN: Si ta rregulloni një vend të
Pamje nga Sri Lanka

SRI LANKA-  Për vite kishte qenë një nga ndërtesat më madhështore dhe më të mbrojtura të Sri Lankës, duke shërbyer si rezidenca zyrtare dhe zyra e Presidentit. Por gjithçka ndryshoi më 9 korrik, kur protestuesit hynë brenda dhe morën kontrollin, duke kërkuar dorëheqjen e presidentit Gotabaya Rajapaksa përpara se ta kthenin pallatin përmbys.

"Ajo ishte shtëpia e njeriut më të fuqishëm në vend,"-tha analisti nga Sri Lanka, Asanga Abeyagoonasekera.

"Nuk ishte hapur kurrë për publikun."

Tani është kthyer në një atraksion- por të gjitha gjurmët e ekskluzivitetit dhe prestigjit të tij janë zhdukur. Çdo ditë gjatë 5 ditëve të fundit, mijëra janë rreshtuar për orë të tëra vetëm për të parë stilin e jetesës luksoze të Rajapaksës. Lëndinat e rregulluara mjeshtërisht janë bërë vende pikniku dhe protestuesit notojnë dhe festojnë në pishinën e tij private. Rajapaksa u largua nga vendi të mërkurën, duke hipur në një aeroplan ushtarak për në Maldive dhe duke emëruar kryeministrin Ranil Wickremesinghe si President në detyrë.

Që atëherë ai është zhvendosur në Singapor. Të premten, kryetari i parlamentit të Sri Lankës pranoi dorëheqjen e Rajapaksa, duke i dhënë fund gati tre viteve të tij në detyrë.

“Dorëheqja ishte me të vërtetë opsioni i vetëm që ai kishte. Njerëzit janë të lodhur, të uritur dhe të zemëruar... Dhe ata po kërkojnë ndryshim dhe llogari sepse janë të sëmurë duke parë të njëjtat fytyra në krye,"-shtoi Abeyagoonasekera.

Rajapaksa mund të jetë zhdukur, por Sri Lanka ende po lufton me një krizë financiare shkatërruese dhe ekspertët tha se gjërat ka të ngjarë të përkeqësohen përpara se të përmirësohen. Protestat për ndërprerjet e përditshme të energjisë elektrike, rritjen e çmimeve të karburantit dhe mungesat e rënda të gjërave bazë, si ushqimi dhe ilaçet, filluan në mars dhe treguan pak shenja pakësimi.

"Nuk ka stabilitet politik. Zero. Ne kemi parë tre kabinete në dy muaj, me një të katërt që po vjen. Nevojitet ndryshim urgjent për të rivendosur vendin,"-tha Abeyagoonasekera.

Pavarësisht nga një sërë masash të zbatuara nga qeveria për kontrollin e krizës, situata mbetet e dëshpëruar.

"Ne kemi ende mungesë ushqimi, ilaçesh dhe karburanti," tha analistja politike me bazë në Kolombo, Amita Arudpragasam.

Analistët thanë se kriza filloi rreth vitit 2019. Por për shumë Sri Lankas, shenjat paralajmëruese ishin të dukshme edhe në vitin 2010, kur vëllai i Gotabaya Rajapaksa, Mahinda u rizgjodh President për një mandat të dytë.

"Ishte një bombë me sahat",-tha Arudpragasam për epokën e Rajapksa.

"Qeveria po i jepte shkurtime të mëdha elitës së pasur si dhe korporatave kur ato duhej të kishin rritur taksat. Paratë që mund të ishin riinvestuar në popullatë u përdorën për të shlyer detyrimet e borxhit -- dhe asnjë nga këto nuk ndihmoi në adresimin e shumë dobësive në ekonominë tonë”.

Gotabaya Rajapaksa mori pushtetin në fund të vitit 2019, pasi më parë kishte mbajtur vetëm postin e  sekretarit të mbrojtjes në administratën e vëllait të tij. Kritikët pretendojnë se ai keqmenaxhoi ekonominë, duke investuar shuma të mëdha në ushtri ndërsa zbatonte shkurtime të mëdha taksash, pavarësisht paralajmërimeve ndërkombëtare.


"Rajapaksa nuk ia vuri veshin këshillave të askujt dhe u mbështet nga njerëz që nuk e kuptonin se si duhej të funksiononte një ekonomi si e jona. (Qeveria) refuzoi të pranonte se ekonomia ishte në krizë derisa ishte tepër vonë", tha Arudpragasam.

Në vitin 2020, Banka Botërore e riklasifikoi Sri Lankën si një vend me të ardhura mesatare më të ulëta mes kolapsit të monedhës dhe rritjes së normave të inflacionit. Në fillim të këtij muaji, kryeministri Wickremesinghe e shpalli vendin "të falimentuar".

Pas përfundimit të luftës së përgjakshme civile të Sri Lankës në vitin 2009, vendi hyri në një periudhë paqeje dhe stabiliteti.

Tregtia lulëzoi dhe turistët ndërkombëtarë u kthyen në plazhet, vendpushimet dhe plantacionet e çajit të vendit. Ekspertët thanë se turizmi, një nga industritë më fitimprurëse të Sri Lankës, nuk pati kurrë shansin të rikuperohej pas sulmeve terroriste të Pashkëve të vitit 2019, të ndjekura nga pandemia, e cila goditi një vit më pas.

Ndërkohë, të gjithë sytë janë te një plan shpëtimi me Fondin Monetar Ndërkombëtar (FMN), i cili ka "monitoruar nga afër" zhvillimet në vend që kur bisedimet përfunduan në qershor pa një marrëveshje. Keqmenaxhimi i qeverisë gjithashtu ka komplikuar më tej rimëkëmbjen, thanë analistët.

"FMN nuk do të na japë mbështetje financiare pa stabilitet politik, jo kur vendi është ende në teh të thikës,"-tha studiuesja Sanjana Hattotuwa. Ai shtoi se ndërsa protestuesit kishin arritur qëllimet e hershme për të dhënë dorëheqjen e Rajapaksa, vendi tani përballet me një pasiguri të madhe.

'Është koha për ndryshim'

Me Gotabaya Rajapaksa tani jashtë vendit, zemërimi publik është kthyer te kryeministri Wickremesinghe, presidenti aktual në detyrë. Wickmenesinghe do të mbetet president në detyrë derisa Parlamenti të zgjedhë një President të ri. Nuk është caktuar ende një datë për votim, por sipas kushtetutës Wickremesinghe do të lejohet të mbajë detyrën vetëm për një maksimum prej 30 ditësh. Parlamenti do të pranojë nominimet për një president të ri të hënën. Pasi të zgjidhet, Presidenti i ri do të shërbejë dy vitet e mbetura të caktuara fillimisht për mandatin e Rajapaksa./CNN

sri lanka

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale