LIVE UPDATES
Bota

Kriza demografike godet BE! Popullsia po zvogëlohet, kostot e pensioneve drejt rritjes

Tashmë, në shumë vende evropiane, rreth 25% e popullsisë është 65 vjeç ose më e vjetër. Por, ndërsa popullsia që punon zvogëlohet, gjithnjë e më pak punëtorë po financojnë një numër gjithnjë e në rritje pensionistësh.

29 Nëntor 2025, 09:09 Nga M.L
Kriza demografike godet BE! Popullsia po zvogëlohet, kostot e pensioneve
Foto ilustruese

BRUKSEL- Bashkimi Evropian parashikon që popullsia në shtetet e tij anëtare do të bjerë nga 451 milionë sot në rreth 432 milionë deri në vitin 2070. Në të njëjtën kohë, përqindja e të moshuarve po rritet me shpejtësi.

Tashmë, në shumë vende evropiane, rreth 25% e popullsisë është 65 vjeç ose më e vjetër. Por, ndërsa popullsia që punon zvogëlohet, gjithnjë e më pak punëtorë po financojnë një numër gjithnjë e në rritje pensionistësh.

Për të mbuluar edhe pensionet e pensionistëve të sotëm, qeveritë evropiane po plotësojnë boshllëqet e financimit nga buxheti i shtetit. Në Gjermani, kjo mbështetje tejkaloi 100 miliardë euro këtë vit dhe pritet të kalojë 150 miliardë euro deri në vitin 2040.

Disa shembuj tregues të vendeve të BE-së: Italia aktualisht shpenzon më shumë për pensionet në Evropë, me 16% të PBB-së. Në Gjermani, shifra përkatëse është rreth 10%. Megjithatë, në Itali, pensionet shpesh funksionojnë edhe si një "rrjet sigurie sociale" për familje të tëra, duke e bërë pothuajse të pamundur çdo shkurtim të mundshëm.

Pritet që deri në vitin 2040 kjo shifër të ulet në 13.7%. Spanja, e cila ka një nga normat më të ulëta të lindjeve në Evropë, siç tregojnë të gjitha gjërat, do të rrisë ndjeshëm financimin shtetëror për pensionet në vitet e ardhshme për këtë arsye.

Më pak kontribute, pension më i ulët

Suedia dhe vendet baltike kanë zgjedhur me vetëdije një rrugë të ndryshme. Sigurimi i pensioneve ndjek kryesisht një rregull të thjeshtë: vetëm ajo që paguhet në formë kontributesh mund t'u paguhet pensionistëve.

Kjo do të thotë, nëse të ardhurat bien për shkak të ndryshimeve demografike, pensionet rregullohen poshtë. Ky sistem ka një pengesë të konsiderueshme. Në shtetet baltike, normat e varfërisë relative tek të moshuarit janë ndër më të lartat në Evropë, sepse pensionet nuk ecin me ritmin e pagave dhe çmimeve.

Sistemet e pensioneve në Evropë janë komplekse. Shumë vende kanë sisteme hibride që kombinojnë rishpërndarjen, kapitalizimin dhe/ose mbrojtjen e të ardhurave bazë. Nëntë shtete anëtare të BE-së e lidhin moshën e daljes në pension me jetëgjatësinë. Këto përfshijnë Danimarkën, Holandën, Estoninë dhe Sllovakinë.

Në Portugali, rregulli i mëposhtëm ka qenë në fuqi që nga viti 2014: për çdo vit rritjeje të jetëgjatësisë, mosha e daljes në pension zgjatet me afërsisht tetë muaj. Kështu, sot mosha e daljes në pension në Portugali është 66 vjet e shtatë muaj. OECD parashikon që në planin afatgjatë, mosha e daljes në pension në disa vende me rregullim automatik të moshës së daljes në pension mund të arrijë dhe ndoshta të kalojë 70 vjet.

Në Francë tani, e cila nuk ka një mekanizëm të ngjashëm rregullimi, rritja graduale e moshës së daljes në pension nga 62 në 64 vjeç u shty për arsye politike deri në zgjedhjet e ardhshme presidenciale.

Pavarësisht sistemit të pensioneve në secilin vend, pensionet e ardhshme do të jenë më të ulëta se pagat, përveç nëse qytetarët punojnë më gjatë ose kalojnë në pensione private. OECD raporton se

mesatarisht pensionet në Evropë arrijnë në rreth 61% të pagave. Megjithatë, ka ndryshime të konsiderueshme: Ndërsa Estonia, Lituania dhe Irlanda bien pjesërisht nën 40%, vende si Holanda, Portugalia dhe Turqia arrijnë pensionet e tyre në mbi 90% të pagave, me Greqinë që arrin 88.5%.

Gjermania, Franca dhe Suedia janë rreth 50%. Pensionet plotësuese dhe private, si dhe kursimet, luajnë një rol vendimtar në standardin e jetesës pas daljes në pension, të cilat në shumë vende thirren për të kompensuar pensionet e ulëta./ DW

bashkimi evropian

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë