LIVE UPDATES
Bota

Kosovë/ Tetë gra në ditë viktima të dhunës në familje, VOA: Ja historia e njërës prej tyre

Korrespondentja e Zërit të Amerikës, Edlira Bllaca bisedoi me një të mbijetuar të kësaj dhune e cila pas dhjetë vjetësh iku nga shtëpia e bashkëshortit dhe nisi përpjekjet për një jetë të re. Veprimtarët thonë se sfida më e madhe mbetet riintegrimi i këtyre grave në shoqëri duke u siguruar vendbanim e punësim.

28 Gusht 2024, 21:08 Nga M.B
Kosovë/ Tetë gra në ditë viktima të dhunës në
Foto ilustruese

KOSOVA- Në Kosovë të dhënat e policisë tregojnë se vetëm në gjysmën e parë të këtij viti janë regjistruar një mijë e 475 raste të dhunës në familje, e cila kryesisht është dhunë ndaj gruas. Korrespondentja e Zërit të Amerikës, Edlira Bllaca bisedoi me një të mbijetuar të kësaj dhune e cila pas dhjetë vjetësh iku nga shtëpia e bashkëshortit dhe nisi përpjekjet për një jetë të re. Veprimtarët thonë se sfida më e madhe mbetet riintegrimi i këtyre grave në shoqëri duke u siguruar vendbanim e punësim.

Arta, emri i vërtetë i së cilës është i njohur për redaksinë por është ndryshuar për shkaqe sigurie, ishte martuar rreth moshës 25 vjeçare, pak pasi kishte përfunduar studimet. Dhjetë vjet më pas, ndërsa flet me Zërin e Amerikës, kujton kohën kur ishte martuar me ndërmjetësimin e familjes.

“Më ka bindur se është djalë i mirë. Familjen e ka shumë të mirë, edhe ai dukej se ishte djalë i mirë, por ky moment dhe vend ku jam unë tash është dëshmi se ai nuk është as për grua as për familje”, thotë ajo.

Pas martesës dhe posaçërisht pas lindjes së fëmijës së parë, gjithçka ndryshoi për Artën..

“Dhunën nuk e kam përjetuar as si fëmijë, as si vajzë por as si grua nuk ma ka marrë mendja që do ta përjetoj një dhunë prej një njeriu të pavlefshëm. Dua ta them këtë, një burrë nëse ngrit dorë mbi gruan është më i dobëti nëse nuk ka arsye, por edhe nëse ka arsye ka shumë mënyra për zgjidhje, është divorci që shumë më i lehtë do të ishte edhe për mua. Por ky ka qenë një person që as nuk të ka vrarë as nuk të ka lënë të jetosh, domethënë të ka mbajtur peng”, thotë Arta.

Për dhjetë vjet ajo thotë se duroi dhunën e vazhdueshme psikologjike dhe fizike nga bashkëshorti.

“Kur më ka goditur kam qenë në muajin e shtatë të shtatzënisë, e kam pasur djalin e vogël nuk i ka pasur ende një vit. Kur më ka goditur, djali ka bërtitur me të madhe nga zhurma dhe britma ime sepse ka qenë një goditje e tmerrshme. Unë isha shtatzënë por ai nuk e ka menduar a po më godet në bark, në këmbë, në dorë a në të majtë dhe kur më ka goditur më ka sjellur në vend”, rrëfen ajo.

Arta thotë se bashkëshorti nuk e lejonte të përdorte mjete mbrojtëse duke bërë që ajo sot t’i ketë gjashtë fëmijë të cilët i lindi dhe rriti nën dhunë deri nga gjysma e parë e këtij viti. Para pak muajsh ajo vendosi të ikte nga shtëpia pasi mbeti e lënduar rëndë nga dhuna e bashkëshortit, i cili siç rrëfen Arta, kishte nisur ta kërcënonte edhe më jetë.

“Ka qenë një moment i rëndë, nuk e lejova më as që fëmijët e mi të rriten në atë mjedis të dhunshëm. I mora fëmijët, vazhdova, shkova në polici, nuk kam menduar asgjë tjetër vetëm sigurinë”, thotë ajo.

Arta tani jeton në njërën nga dhjetë shtëpitë e sigurta në Kosovë të cilat strehojnë gratë, viktima të dhunës në familje dhe fëmijët e tyre.

“Tash e tutje i kam fëmijët e mi, primare është shkollimi i tyre, primare është edhe strehimi ta kenë, mos të vuajnë për ushqim, për veshmbathje, të jem afër tyre në çdo moment dhe mos të dorëzohem asnjëherë para fëmijëve të mi, as lotin nuk dua të ma shohin, edhepse në këto momente tradhëton loti…”, thotë ajo.

Drejtoresha e strehimores në Prishtinë, Zana Asllani, i tha Zërit të Amerikës se deri në fund të gushtit të këtij viti në këtë institucion kanë kërkuar strehim 96 persona, ndërsa gjatë tërë vitit të kaluar kanë qenë të strehuar 171 persona.

“Rastet këtu janë kryesisht të moshës të re ose të mesme, më pak ka të moshuara, mirëpo ka edhe nga ato raste që nuk kanë përkujdesje qoftë prej fëmijëve apo prej anëtarëve të tjerë të familjes dhe përjetojnë dhunë në familje”, thotë ajo.

Zonja Asllani thotë se ndonëse ka rritje të buxhetit për strehimoret, ai nuk është i mjaftueshëm meqë kërkesat dhe nevojat e të mbijetuarave posaçërisht në kontekst të riintegrimit në shoqëri janë shumë të mëdha.

“Herë pas herë ne kemi projekte që t’u ofrojmë viktimave ngritje profesionale, përveç tjerash kemi punë dore që janë të specializuara për të ofruar këtë shërbim, mirëpo kjo nuk është diçka që ju siguron një pavarësi ekonomike afatgjate. Është një përparësi nga pjesa e sektorit privat që nuk po heziton të punësojë këto viktima, mirëpo viktima edhe nëse e gjen një punë nuk e ka vendbanimin. Asaj i duhet të paktën të ketë tri komponente, vendbanimin, punësimin edhe fëmijët t’i dërgojë në kopsht nëse i ka të asaj moshe”, thotë ajo.

Luljeta Demolli nga Qendra e Kosovës për Studime Gjinore tha në një bisedë me Zërin e Amerikës se kohëve të fundit ka rritje të dhunës por edhe raportimit të saj.

“Mund të themi se është rritur dhuna sepse kemi parë indikatorë që është rritur dhuna te kategori të ndryshme të shoqërisë dhe kjo ka ndodhur edhe për shkak të krizës ekonomike sepse është rritur edhe shkalla e varfërisë kohëve të fundit dhe këto të dyja janë të ndërlidhura. Kemi parë edhe rritje të raportimit dhe jo domosdoshmërishtt në momentin kur ndodhë dhuna por thjeshtë një mosdurim i grave për të jetuar një jetë me dhunë”, tha ajo.

Sipas të dhënave të policisë së Kosovës, në gjysmën e parë të këtij viti janë regjistruar një mijë e 475 raste të dhunës në familje ndërkaq gjatë tërë vitit të kaluar ishin raportuar dy mijë e 639 raste. Zonja Demolli thotë se zinxhiri institucioneve që trajtojnë rastet e dhunës në familje ka ende shumë mangësi thotë zonja Demolli.

“Në njëfarë mënyre shteti jonë nuk e lufton në mënyrën e duhur që nga raportimi në polici, ka mbetje të patriarkatit sepse nuk ka të bëjë vetëm me atë çfarë flet por edhe me sjelljen e një polici, mënyra se si afrohet me një grua, si e shikon, si e paragjykon tregon shumë sepse shkojmë afrohemi e flasim me viktimat dhe e shohim. Pastaj prokurori nuk është që menjëherë e hap rastin, nëse kryesisht dhuna ndodh natën ndodh që nuk lajmërohet me kohë e neglizhon, përveç nëse ka një rast që mund të prodhoj material për media e shohim njëfarë përshpejtimi të punës së tyre”, thotë ajo.

Zonja Demolli thotë ka nevojë për përfshirje më të madhe të grave në polici, prokurori e gjyqësor për të ashpërsuar luftën kundër kësaj dukurie, e cila në Kosovë jo rrallë herë shndërrohet në femicid. Në fillim të muajit gusht, një grua vdiq nga plagët e shkakruara nga bashkëshorti i saj në një fshat të komunës së Gracanicës. Në muajin prill, dy gra, një në Pejë e tjetra në Ferizaj, u vranë nga bashkëshortët e tyre. Që nga viti 2010 deri në gusht të vitit 2024, në Kosovë janë vrarë 58 gra./ VOA

kosova

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës