LIVE UPDATES
Bota

Kapin vlerën e 300 miliardë eurove/ Çfarë janë asetet e ngrira të Rusisë dhe kush i disponon ato

Në rastin e Rusisë janë ngrirë si asetete saj shtetërore - në formën e parave të gatshme, obligacioneve dhe letrave me vlerë të mbajtura jashtë vendit - ashtu edhe asetet private si jahte dhe pasuri të paluajtshme në pronësi të miliarderëve rusë të sanksionuar.

18 Dhjetor 2025, 08:40 Nga E. D

Kapin vlerën e 300 miliardë eurove/ Çfarë janë asetet

Çfarë janë asetet e ngrira dhe kush i ngrin ato?

Asetet e ngrira janë fonde financiare ose prona që pronari nuk mund t'i qaset dhe nuk mund t'i përdorë për ndonjë transaksion ose transferim, për shkak të kufizimeve të vendosura nga një qeveri - ose bllok shtetesh, si BE-ja.

Në rastin e Rusisë janë ngrirë si asetete saj shtetërore - në formën e parave të gatshme, obligacioneve dhe letrave me vlerë të mbajtura jashtë vendit - ashtu edhe asetet private si jahte dhe pasuri të paluajtshme në pronësi të miliarderëve rusë të sanksionuar.

Asetet zakonisht bllokohen nëpërmjet sanksioneve.

"Zbatimi i ngrirjeve varet nga institucionet financiare", siç janë bankat tregtare ose depozitat qendrore të letrave me vlerë (CSD) të cilat duhet të bllokojnë transaksionet dhe të ndërpresin aksesin në asetet e ngrira, tha për DW Agathe Demarais, bashkëpunëtore e lartë në Këshillin Evropian të Marrëdhënieve me Jashtë (ECFR).

Pse u ngrinë asetet ruse?

Asetet ruse u ngrinë si rezultat i sanksioneve perëndimore pasi ajo pushtoi pjesërisht Ukrainën në vitin 2022. Masa kishte për qëllim të kufizonte Rusinë financiarisht dhe të siguronte që ajo nuk mund t'i përdorte ato para për të financuar luftën.

Disa ekspertë thonë se prania e pjesës më të madhe të aseteve të ngrira ruse në shtetet anëtare të BE-së i ofron bllokut një levë kyçe në nxitjen e bisedimeve të paqes në Ukrainë.

Ku janë asetet ruse?

Nga një total prej rreth 300 miliardë eurosh në asete të ngrira, rreth 210 miliardë euro asete mbahen nën juridiksionet e shteteve anëtare të BE-së.

Pjesa tjetër është e shpërndarë në SHBA, Japoni, Mbretërinë e Bashkuar, Zvicër dhe Kanada. Por pjesa më e madhe - 180 miliardë euro - është në një institucion të quajtur Euroclear në Belgjikë.

Çfarë është Euroclear dhe pse është kundër përdorimit nga BE të aseteve të Rusisë?

Euroclear është një firmë e madhe e infrastrukturës së tregut financiar, e quajtur depozitë letrash me vlerë. Euroclear është e shqetësuar se sekuestrimi i parave ruse do të dëmtojë reputacionin e saj midis investitorëve ndërkombëtarë dhe madje mund të shkaktojë padi nga Moska. Banka Qendrore e Rusisë ka vendosur tashmë të padisë Euroclear për 200 miliardë euro - për të rikuperuar si paratë e ngrira ashtu edhe interesin e humbur.

Cilat vende duan të përdorin asetet e Rusisë dhe për çfarë?

Shumica e vendeve evropiane, përfshirë Gjermaninë dhe Francën, duan që Rusia të paguajë për dëmet që ka shkaktuar gjatë agresionit në Ukrainë. Prandaj, asetet e ngrira mund të përdoren si për të forcuar mbrojtjen e Ukrainës ashtu edhe për të rindërtuar vendin.

Cilat vende ngurrojnë përdorimin e aseteve të Rusisë dhe pse?

Nga një perspektivë ligjore, përdorimi i aseteve të ngrira ruse është një fushë e ndërlikuar dhe ka pasur një debat të gjerë nëse këto asete, veçanërisht shuma kryesore, mund të përdoren ligjërisht për të ndihmuar Ukrainën.

Belgjika ka vënë veton ndaj përdorimit të aseteve të ngrira për shkak të frikës se mund të ketë probleme ligjore me Moskën. Ajo është gjithashtu e shqetësuar se do të jetë e detyruar të paguajë shumën dikur nëse Moska kërkon. Përveç kësaj, Italia si dhe Malta dhe Bullgaria, i kanë kërkuar BE-së të kërkojë mënyra alternative për të financuar nevojat e Ukrainës.

Çfarë po ndodh me asetet e ngrira?

Ato mbeten të ngrira ose, siç thotë BE, të palëvizshme. Kjo do të thotë që çdo transaksion ose transferim në Rusi bllokohet. Vitin e kaluar, BE-ja vendosi të përdorë fitimet nga asetet në Euroclear dhe i pagoi këstin e parë prej 1.5 miliardë eurosh Ukrainës në mesin e vitit 2024.

Cili është qëndrimi i SHBA-së për përdorimin e aseteve të Rusisë?

Nën Presidentin Joe Biden, SHBA-ja, ku ka më pak se 5 miliardë euro asete ruse - ishte dakord për përdorimin e fitimeve për të ndihmuar Ukrainën. Administrata aktuale Trump dëshiron të përdorë një pjesë të aseteve të ngrira ruse për projekte të përbashkëta me Moskën.

Megjithatë, ekspertët thonë se SHBA-ja mund të vendosë vetëm se çfarë të bëjë me asetet që ndodhen në juridiksionin amerikan dhe jo me ato në vendet e BE-së.

Çfarë thotë plani paqësor i Trumpit për asetet e ngrira?

Sipas versionit të publikuar të propozimit fillestar të paqes prej 28 pikash të Presidentit Trump, 86 miliardë euro (100 miliardë dollarë) në asete të ngrira ruse do të investoheshin në "përpjekjet e udhëhequra nga SHBA-të për të rindërtuar dhe investuar në Ukrainë", ku SHBA-ja do të merrte 50% të fitimeve. Sipas Demarais të ECFR, Trump synon t'i tërheqë këto para nga asetet ruse të ngrira në Evropë dhe t'i përdorë ato për të përfituar si qeveria amerikane ashtu edhe kompanitë amerikane.

Pjesa tjetër e fondeve të ngrira, ende më shumë se 200 miliardë euro, do të investoheshin në një fond të përbashkët investimi SHBA-Rusi, "për të krijuar një nxitje të fortë ekonomike dhe për të shmangur konfliktet e reja", sipas propozimit. Megjithatë, sipas Demarais, me këtë do të përfitonin vetëm Uashingtoni dhe Moska, por jo Ukraina.

Cilat janë problemet e brendshme të BE-së lidhur me asetet ruse?

Fillimisht, ngrirja e aseteve ruse rinovohej çdo gjashtë muaj. Dhe sa herë që vinte në dispozicion për rinovim, ekzistonte frika se Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orban, miqësor ndaj Rusisë, mund të vinte veton. Vendimi i BE-së për të "ngrirë për një kohë të pacaktuar" asetet ruse arrin dy qëllime: Parandalon nevojën për rinovim të vendimit dhe rrjedhimisht anashkalon veton e mundshme të Hungarisë, por gjithashtu mbron fondet nga SHBA-ja.

"Në thelb, ai i vendos asetet jashtë mundësive të SHBA-së, duke i komplikuar planet e Trump për t'i transferuar asetet te firmat amerikane ose në një fond investimi SHBA-Rusi", shpjegoi Demarais. "Ky veprim gjithashtu hap rrugën që BE-ja t'i japë një kredi Ukrainës."/DW

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet