LIVE UPDATES
Bota

"Kam frikë të bëhem amerikan"/ Pse peshkatarët e Grenlandës refuzojnë ambiciet ekspansioniste të Trump

Qeveria amerikane pretendon se Grenlanda, megjithëse politikisht pjesë e mbretërisë së saj Danimarka, ndodhet gjeografikisht në Amerikën e Veriut dhe është një zonë kyçe për sigurinë e Shteteve të Bashkuara.

15 Janar 2026, 17:48 Nga E.d
"Kam frikë të bëhem amerikan"/ Pse peshkatarët e
Foto ilustruse

GRENLANDA- Grenlanda po përballet me shqetësim, nga deklaratat e Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, sipas të cilave ishulli do të bëhet "në një mënyrë ose në një tjetër" pjesë e SHBA, pa përjashtuar as përdorimin e forcës ushtarake.

Qeveria amerikane pretendon se Grenlanda, megjithëse politikisht pjesë e mbretërisë së saj Danimarka, ndodhet gjeografikisht në Amerikën e Veriut dhe është një zonë kyçe për sigurinë e Shteteve të Bashkuara. Mediat e huaja shkruajnë se  interesi i Uashingtonit është gjithashtu kryesisht i lidhur me pasurinë e konsiderueshme minerale të ishullit.

Në qytetin arktik të Ilulissat, në Grenlandën perëndimore, banorët po shprehin frikë për mundësinë e ndërhyrjes amerikane. Peshkatari Joel Hansen, gjysmë Inuit dhe gjysmë danez, tha për Al Jazeera se ai nuk dëshiron asnjë ndryshim në statusin e rajonit, duke shprehur shqetësimin për ndikimin që një anëtarësim i mundshëm i SHBA do të kishte në jetën e përditshme të Inuitëve.

"Kam frikë të bëhem amerikan. Unë kam parë se si jetojnë Inuitët në Alaskë, sa e vështirë është jeta e tyre" tha ai.

Pavarësisht marrëdhënieve historikisht të vështira midis Grenlandës dhe Danimarkës, të cilat filluan me kolonizimin e ishullit në 1721, ai argumentoi se qëndrimi në regjimin aktual u ofron banorëve autonomi më të madhe në mënyrën e tyre të jetesës dhe punës.

Pasuria minerale dhe interesi gjeopolitik

Grenlanda fitoi autonominë në 1979, ndërsa Akti i Vetëqeverisjes i vitit 2009 forcoi më tej kompetencat e autoriteteve lokale. Megjithatë, ajo mbetet pjesë e Danimarkës dhe, për rrjedhojë, e lidhur politikisht me Evropën.

Ishulli ka rezerva të konsiderueshme të zinkut, hekurit, uraniumit dhe grafitit, të cilat mbeten kryesisht të pashfrytëzuara për shkak të izolimit gjeografik dhe kushteve ekstreme të motit. Në të njëjtën kohë, vlerësohet se Grenlanda ka rezervat e tetë më të mëdha të tokave të rralla në botë.

Tokat e rralla janë kritike për prodhimin e teknologjive moderne, të tilla si turbinat me erë, automjetet elektrike, pajisjet "inteligjente", por edhe pajisjet ushtarake, duke përfshirë sistemet raketore dhe avionët luftarakë. Çështja është e një rëndësie të veçantë për SHBA-në, pasi Kina kontrollon rreth 60% të rezervave botërore dhe përpunon 90% të tokave të rralla ndërkombëtarisht.

Sot ka vetëm dy miniera që funksionojnë në Grenlandë, por banorët vendas vlerësojnë se ishulli mund të zhvillojë potencialin e tij në fushën e nxjerrjes dhe përpunimit të mineraleve në mënyrë autonome, pa varësi të jashtme ekonomike.

Mundësia e përfshirjes amerikane ka shkaktuar shqetësim në mesin e komuniteteve Inuit rreth Ilulissat, i cili vetëm këtë javë pa përsëri diellin, pas gati dy muajsh errësirë të vazhdueshme për shkak të natës polare.

Përfaqësuesit e komuniteteve lokale shprehin frikë për ndikimin që një zhvillim i tillë do të kishte në mënyrën tradicionale të jetesës së Inuitëve, duke nënvizuar se zona është një tokë stërgjyshore mijëra vjeçare dhe jo thjesht një vend i shfrytëzimit të burimeve natyrore./Dosja.al

grenlanda donald trump shba

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera