LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si mund të përmbyset regjimi dhe cilat janë opsionet ushtarake të Teheranit nëse Trump vendos të sulmojë

Historia e 17 viteve të fundit tregon se Irani është përballur vazhdimisht me kriza të ngjashme, por pa iu afruar vërtet pikës së rënies së regjimit. Sa herë që shpërthejnë mobilizime masive, kthehen të njëjtat pyetje: çfarë do të duhej për të përmbysur Republikën Islamike dhe si mund të përcaktohet se është arritur një pikë kthese vendimtare.

12 Janar 2026, 17:44 Nga E. D
Analiza: Si mund të përmbyset regjimi dhe cilat janë opsionet
protestat

IRAN- Çështja nëse dhe si mund të përmbyset regjimi teokratik i Teheranit po rikthehet në plan të parë, ndërsa Irani përballet me një valë të re protestash masive që kanë rezultuar në qindra vdekje deri më tani dhe në të njëjtën kohë skenarë të ndërhyrjes ushtarake nga Shtetet e Bashkuara, nëse Donald Trump vendos të vazhdojë me një sulm.

Sipas BBC-së, historia e 17 viteve të fundit tregon se Irani është përballur vazhdimisht me kriza të ngjashme, por pa iu afruar vërtet pikës së rënies së regjimit. Sa herë që shpërthejnë mobilizime masive, kthehen të njëjtat pyetje: çfarë do të duhej për të përmbysur Republikën Islamike dhe si mund të përcaktohet se është arritur një pikë kthese vendimtare.

Që regjimi të jetë në rrezik real dhe të menjëhershëm, do të kërkohej një ndryshim masiv dhe thelbësor në forcat e sigurisë, me pjesë të mëdha të aparatit shtypës që braktisin udhëheqjen dhe mbështesin protestuesit. Deri më sot, kjo nuk ka ndodhur. Kjo do të thotë se është shumë herët për të nxjerrë përfundime të sigurta nëse struktura e aparatit të regjimit është gërryer nga vala e zemërimit.

Republika Islamike ka një nga mekanizmat e sigurisë më të rrënjosur dhe efektivë në botë. Sistemi përfshin rrjete informatorësh, mbikëqyrje të gjerë të komunikimeve, kontroll të përmbajtjes online dhe një forcë të madhe paraushtarake Basij të ngarkuar me mbrojtjen e regjimit dhe vlerave të tij teokratike. Ky mekanizëm ka rezultuar i aftë të shtypë çdo valë të mëparshme proteste, duke përdorur dhunë ekstreme, arrestime masive dhe, sipas organizatave ndërkombëtare, torturë ndaj të paraburgosurve, të cilët shpesh lirohen në gjendje të keqe psikologjike dhe fizike, duke vepruar si një pengesë për të tjerët.

Kjo strategji përshkruhet si një politikë e parandalimit përmes frikës dhe deri më tani ka funksionuar për regjimin, pavarësisht kostos sociale dhe protestës ndërkombëtare. Në këtë mjedis, skenarët e ndërhyrjes ushtarake të jashtme shtojnë një faktor tjetër të paparashikueshëm.

Në të njëjtën kohë, Donald Trump ka në dispozicion një sërë opsionesh ushtarake për një ndërhyrje të mundshme të SHBA-së në Iran, me Teheranin që tashmë ka sinjalizuar se do të përgjigjet në rast të një sulmi. Precedenti është aty: në qershor të vitit të kaluar, Izraeli dhe Irani ishin të përfshirë në një luftë të shkurtër por intensive 12-ditore, me forcat ajrore amerikane që ndërhynë në fund, duke goditur objektet kritike bërthamore iraniane në tre vende.

Nëse miratohen sulme të reja amerikane, ato pritet të synojnë thelbin e aparatit të sigurisë së vendit: Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), forcat Basij dhe, në një skenar ekstrem, madje edhe vetë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei. Megjithatë, analistët paralajmërojnë se një strategji e tillë mbart rreziqe serioze të kundërsulmit.

Regjimi tashmë i ka portretizuar protestuesit si terroristë që përpiqen t'i pëlqejnë Donald Trump. Një sulm ajror amerikan me viktima civile mund të përforcojë, në kushte të caktuara, këtë narrativë dhe të mbledhë një pjesë të shoqërisë rreth udhëheqjes, në vend që ta dobësojë atë.

Pavarësisht humbjeve të pushtetit në muajt e fundit, Irani ende ruan mjetet e reagimit. Ai ka raketa balistike, mban forca aleate, të tilla si Huthët në Jemen, dhe mund të përpiqet të prishë transportin ndërkombëtar detar, madje edhe duke minuar Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat më kritike për tregun global të energjisë. Në

të njëjtën kohë, megjithatë, pozicioni i Teheranit është dukshëm më i dobët se sa ishte një vit e gjysmë më parë. Irani ka humbur aleatin e tij kryesor në Siri dhe e ka parë Izraelin të depërtojë në mbrojtjen e tij ajrore dhe të godasë objektiva kudo që e konsideron të nevojshme në Lindjen e Mesme. Nëse presioni i kombinuar i një kryengritjeje të brendshme dhe një kërcënimi ushtarak të jashtëm mund të çojë në një përmbysje të vërtetë të regjimit mbetet një çështje e hapur.

Mijëra të vrarë në protesta

Ndërkohë, media zyrtare iraniane raporton se dhjetëra anëtarë të forcave të sigurisë janë vrarë që nga fillimi i protestave më 28 dhjetor, ndërsa organizatat e të drejtave të njeriut me bazë jashtë vendit po raportojnë qindra apo edhe mijëra të vrarë në shtypje. OJQ-ja me bazë në Norvegji, Iran Human Rights (IHR), tha dje se kishte konfirmuar vdekjen e të paktën 192 protestuesve, por paralajmëroi se numri i të vdekurve mund të jetë shumë.

"Informacionet e pakonfirmuara tregojnë se të paktën disa qindra, ose më shumë se 2,000 njerëz, sipas disa burimeve, janë vrarë", theksoi organizata joqeveritare, duke përmendur gjithashtu më shumë se 2,600 arrestime.

Nga ana e saj, organizata për të drejtat e njeriut HRANA me seli në SHBA tha se kishte verifikuar vdekjen e 554 personave, 496 protestuesve dhe 48 anëtarëve të forcave të sigurisë, ndërsa 10,681 persona janë arrestuar që nga fillimi i protestave më 28 dhjetor. Muxhahedinët e Popullit, një organizatë e ndaluar në Iran, thotë se, sipas burimeve brenda vendit, më shumë se 3,000 persona janë vrarë./Dosja.al

donald trump shba iran

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera