LIVE UPDATES
Bota

Irani dhe SHBA-ja në një “përballje strategjike” për Ngushticën e Hormuzit

Megjithatë, kjo situatë ka rritur tensionet mes dy vendeve, ndërsa po zhvillohen bisedime të herëpashershme për paqe.

28 Prill 2026, 15:20 Nga D.S

Irani dhe SHBA-ja në një “përballje strategjike”

Bllokada e Marinës amerikane ndaj porteve iraniane, që tashmë ka hyrë në javën e tretë, ka ndalur pothuajse të gjithë tregtinë detare të Iranit, përfshirë eksportet kryesore të naftës.

Megjithatë, kjo situatë ka rritur tensionet mes dy vendeve, ndërsa po zhvillohen bisedime të herëpashershme për paqe.

Radio Evropa e Lirë bisedoi me ish-drejtorin e komunikimeve të Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM) dhe kolonelin në pension të Ushtrisë amerikane, Joe Buccino, për situatën e përshkallëzuar dhe “përballjen strategjike” që po e karakterizon aktualisht rajonin.

Koloneli Buccino ka shërbyer edhe si zëdhënës i sekretarit të Mbrojtjes, James Mattis, gjatë mandatit të parë të presidentit amerikan, Donald Trump.

Radio Evropa e Lirë: Si do ta përshkruanit pozicionin aktual të forcave detare amerikane në Ngushticën e Hormuzit dhe çfarë na tregon situata për gjendjen aktuale të këtij konflikti?

Joe Buccino: Është një ngërç. Të dyja palët mendojnë se kanë leverdi, dhe mendoj se të dyja kanë të drejtë të mendojnë kështu. Duket se administrata Trump nuk e ndien presionin e kohës. Ajo nuk e ndien nevojën të bëjë lëshime për objektivat e saj, për momentin. Edhe Irani ndoshta njësoj.

Radio Evropa e Lirë: Po shohim trafik të reduktuar nëpër Ngushticën e Hormuzit, vetëm lëvizje të kufizuara të anijeve... Ka gjithashtu raportime se Irani është duke lejuar kalimin e disa anijeve në kushte specifike, duke u kërkuar pagesë në monedhën e vet. Si e komentoni këtë?

Joe Buccino: Irani mendon se e ka kontrollin e këtij kanali kritik ujor dhe se mund ta mbajë atë në muajt në vijim. Ai do të vazhdojë ta përdorë këtë si levë mbi administratën Trump.

Sipas pikëpamjes së Teheranit, ata po e shtojnë presionin ekonomik, psikologjik dhe ekonomik të luftës. Ata pretendojnë se ka mina në Ngushticë, megjithëse ne nuk e dimë vërtet nëse ka, ku janë apo çfarë lloji janë.

Është një pamje interesante e mënyrës se si Irani synon të vazhdojë ta gjykojë këtë luftë.

Radio Evropa e Lirë: Nga këndvështrimi strategjik, sa e rëndësishme është Ngushtica për ndikimin e Iranit, dhe si e konsideron SHBA-ja atë në planifikimet e saj?

Joe Buccino: Kur filloi ky konflikt në fund të shkurtit, Ngushtica ishte e hapur. Tani, ajo është praktikisht e mbyllur dhe ky ndryshim ka rëndësi globale.

Irani e kupton që kjo krijon presion ekonomik përtej rajonit - tregjet e naftës, tregtia globale dhe siguria energjetike janë të gjitha të prekura.

Në të njëjtën kohë, SHBA-ja ka dislokuar fuqi të konsiderueshme detare, përfshirë tri grupe sulmuese të transportuesve të avionëve - më shumë se në çdo pikë në rajon që nga viti 2003.

Ajo që keni tani, është në thelb një garë e zjarrtë: secila palë pret të shohë se kush dorëzohet e para.

Radio Evropa e Lirë: A është koha në favor të Shteteve të Bashkuara apo të Iranit?

Joe Buccino: Të dyja palët ndiejnë se koha është në anën e tyre. Irani po shikon politikën e brendshme amerikane: çmimet e naftës në SHBA dhe në Evropë, sondazhet dhe faktin se jemi pesë muaj larg zgjedhjeve të mesmandatit. Të gjitha këto hyjnë në llogaritjet e tij.

Ndërkohë, Trump ka qenë më i qartë se kurrë se nuk ndien presion për të vepruar shpejt.

Ai beson se e ka mundësinë që t’i japë një “goditje vendimtare” kapacitetit bërthamor të Iranit. Kjo ka qenë gjithmonë e rëndësishme për të. Së paku nga jashtë, ai nuk po e ndien presionin e kohës.

Radio Evropa e Lirë: Si po i formësojnë aftësitë me kosto të ulët të Iranit operacionet detare amerikane? Ku po përqendrohen më shumë komandantët në mbrojtjen e forcave?

Joe Buccino: Rreziqet në Ngushticën e Hormuzit vijnë shpesh nga sistemet e armëve që nuk kushtojnë shumë.

Mendo për minat lundruese - këto janë mina “budallaqe” të stilit të Luftës së Parë Botërore. Ato nuk janë të ankoruara në asgjë; ato thjesht lundrojnë në sipërfaqe. Ne nuk e dimë se ku janë dhe as Irani nuk e di. Ato përzihen me mbeturinat, drurin dhe pajisjet e peshkimit.

Pastaj, ke skenarin “tre djem në një kamion”: pikat bregdetare të qitjes që qëllojnë dronë që kushtojnë vetëm disa mijëra dollarë. Ata fluturojnë aq ulët në ujë, saqë është e vështirë të kapen në radar. Kur i sheh, ata janë sipër teje.

Pavarësisht aseteve tona të përparuara, këto janë rreziqe të mëdha. Por, ne jemi të përkushtuar publikisht për ta mbajtur këtë bllokadë, derisa Irani ta hapë Ngushticën dhe të pranojë se do të ndalojë pasurimin e uraniumit.

Radio Evropa e Lirë: Së voni, një mision për shpëtimin e pilotëve amerikanë, thellë brenda Iranit, tërhoqi vëmendje të konsiderueshme. Cilat mësime nga operacionet e tilla vlejnë për situatën aktuale?

Joe Buccino: Kjo tregon se ne mund t’i zhvendosim Forcat Speciale dhe asetet e Marinës në territorin aktual të Iranit, për të ofruar mbrojtje.

Nëse mendoni për një operacion për largimin e uraniumit të pasuruar nga ky vend, ai do të kërkonte burime masive: forca tokësore, mbulim nga lart dhe pajisje për zhvendosjen e dheut - të gjitha nën zjarr.

Ky operacion shpëtimi vërteton se ne e kemi kapacitetin për ta bërë këtë përmes koordinimit të Komandës Qendrore dhe operacioneve speciale.

Radio Evropa e Lirë: Irani po angazhohet edhe ndërkombëtarisht - me Kinën, me Rusinë... Sa rëndësi kanë këto marrëdhënie këtu?

Joe Buccino: Nëse ka ndonjë vend me ndikim të jashtëm, ai ndoshta është Kina - megjithëse edhe ajo është e kufizuar. Flitet se Kina do t’i dërgojë sistemet e saj më të reja të mbrojtjes ajrore në Iran, të cilat mund të identifikojnë një F-15 - diçka që Irani aktualisht nuk mund ta bëjë.

Radio Evropa e Lirë: Presidenti rus, Vladimir Putin, u takua me ministrin e Jashtëm iranian më 27 prill dhe, sipas raporteve, ai “mori një mesazh” nga udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Ajatollah Mojtaba Khamenei. A sinjalizon kjo ndonjë gjë të rëndësishme?

Joe Buccino: Ka një arsye përse nuk e keni parë Ajatollahun apo nuk e keni dëgjuar zërin e tij kohët e fundit. Ai ka të ngjarë të jetë dy milje nën tokë, nën beton, duke komunikuar nëpërmjet copave të letrës. Është e vështirë t’i japësh informacion dhe e vështirë të marrësh vendime.

Udhëheqja iraniane është e fragmentuar midis Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), parlamentit dhe mullahëve.

Ka një vonesë të gjatë kohore, sepse duhet të presësh për një lajm nga Mojtaba Khamenei.

Nuk kam pasur kurrë iluzionin se kjo do të zgjaste disa javë. Prioriteti i regjimit është mbrojtja e Ajatollahut dhe kjo ndërlikon çdo negociatë të mundshme.

Radio Evropa e Lirë: Nëse tensionet përshkallëzohen më tej, çfarë treguesish po ndiqni?

Joe Buccino: Do të shikoj nëse do të lëvizim në ishullin Harg. Për mua, ky është përparim i natyrshëm.

Ne tashmë e kemi “zbutur” ishullin, duke shkatërruar shumicën e sistemeve të tij të mbrojtjes ajrore.

Ne kemi Divizionin e 82-të Ajror në terren, gati për të kryer një sulm ajror për të kapur naftën. Nëse e kapni atë naftë, dëmtoni aftësinë e regjimit për të paguar dhe furnizuar IRGC-në.

Nëse IRGC-ja ndalon së paguari dhe i mbarojnë municionet, ajo mund të fillojë t’i ulë armët. Këtu ju jepni goditjen përfundimtare. Jemi shumë larg kësaj - ende shpresojmë për një fund të negociuar të programit të uraniumit - por nëse e arrijmë këtë qëllim, e gjithë kjo do t’ia vlejë./REL

ngushticën e hormuzit shba iran

Sondazh

Poll

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht