LIVE UPDATES
Bota

ANALIZA/ Inflacioni në SHBA, a po luan Rezerva Federale me levat e gabuara?

Shumë ekonomistë mendojnë se Rezerva Federale e SHBA-së nuk ka arritur të parashikojë saktë inflacionin në vitet e fundit.

30 Korrik 2022, 07:10 Nga A.B
ANALIZA/ Inflacioni në SHBA, a po luan Rezerva Federale me levat e gabuara?
Shtepia e Bardhe

Nga Les Nemethy, CEO Euro-Phoenix Financial Advisors, ish- bankier në Bankën Botërore

Shumë ekonomistë mendojnë se Rezerva Federale e SHBA-së nuk ka arritur të parashikojë saktë inflacionin në vitet e fundit.

Fillimisht, ajo ndryshoi qëllimisht politikën monetare, për të lejuar që inflacioni të ishte më i lartë se 2%, duke pretenduar se një sasi e caktuar inflacioni, do të ishte e dëshirueshme, jo një kërcënim.

Më pas, kur inflacioni u rrit edhe më tepër se sa pritej, Rezerva Federale deklaroi se ai ishte thjesht “kalimtar”. Rezerva Federale nisi shtrëngimin monetar shumë vonë. Janet Yellen kohët e fundit e pranoi gabimin.

U habita jashtë mase që, në takimin e fundit të Komitetit Federal të Tregjeve të Hapura (FOMC) të Rezervës Federale të SHBA-së, ku lufta kundër inflacionit mbizotëronte axhendën, nuk u përmend fare fakti që oferta e parasë në SHBA, ishte rritur me 50% në dy vitet e fundit.

Madje, një komentues në Twitter pyeti nëse heshtja mbi këtë çështje në seancën pyetje-përgjigje me shtypin, tregonte paaftësinë e habitshme të gazetarëve të njohur, apo një mjedis ku mospajtimi nuk lejohet.

Ky artikull së pari shqyrton pse vetëm normat e interesit nuk kanë gjasa të zbusin inflacionin dhe më pas nëse oferta monetare mund të ndikojë në inflacion.

Rritja e normave të interesit sigurisht që ka efekt në uljen e kërkesës. Ironikisht, pikërisht në mjedisin e borxhit të lartë që kemi sot, efektet e uljes së kërkesës nga rritja e normave të interesit, mund të jenë më dramatike sesa në një mjedis me borxh të ulët, sepse qeveritë, korporatat dhe individët, duhet të shpenzojnë më shumë për shërbimin e borxhit të tyre, duke lënë më pak para për konsum dhe investim, dhe duke i privuar kështu ekonomitë nga oksigjeni.

Por ngadalësimi i kërkesës nuk është e njëjta gjë si ngadalësimi i inflacionit. Pikërisht me këtë ka të bëjë edhe i gjithë koncepti i stagflacionit. Rezerva Federale mund të jetë duke shkuar drejt recesionit dhe inflacionit. Siç thotë makrostrategu Peter Schiff:

“Është e qartë se investitorët nuk janë më të shqetësuar për inflacionin, por janë të shqetësuar vetëm për recesionin. Në të kundërt, Rezerva Federale është e shqetësuar vetëm për inflacionin, por nuk shqetësohet për recesionin. Së shpejti investitorët dhe Rezerva Federale do të jenë ‘në të njëjtën faqe’. Pra, ata do të jenë të tmerruar nga të dyja problemet njëkohësisht.”

Rezerva Federale e kuptoi me vonesë se inflacioni do të vazhdonte për një kohë më të gjatë, prandaj vendosi frenat financiare në një mjedis me rënie të theksuar ekonomike dhe treg të rënduar. Kjo nuk ka ndodhur kurrë më parë në historinë e Rezervës Federale.

Duke qenë se statistikat e konsumit, punësimit dhe investimeve, raportohen gjithmonë me vonesë, efekti i shpejtë i ‘privimit të oksigjenit’ që shkaktojnë normat e larta të interesit në një mjedis të lartë borxhi, mund të na zhysë në recesion, përpara se Rezerva Federale të ndërmarrë veprime korrigjuese.

Ka edhe aspekte të tjera të inflacionit që nuk mund të kontrollohen nga normat e interesit:

Faktorët anësorë të furnizimit

Çmimet e energjisë aktualisht janë kërcënimi kryesor. Ka shumë faktorë që ndikojnë këtu, nga mbyllja e centraleve bërthamore në Gjermani, deri te kufizimi i prurjeve të naftës dhe gazit rus në Perëndim. Gjermania ka deklaruar tashmë se ka arritur në fazën 2 të programit të saj të urgjencës energjetike me tre faza.

Shumë nga çmimet e larta të energjisë me shumicë, nuk janë transmetuar as në nivelin e shitjes me pakicë. Kohët e fundit kam dëgjuar nga një ekspert hungarez i energjisë, se çmimet e gazit me pakicë në Hungari, pritet të rriten me 400-600% vitin e ardhshëm. Është e qartë se efekti i plotë i rritjes së çmimit të energjisë nuk është i lidhur me normat aktuale të inflacionit.

Çmimet e grurit mund të kenë rënë 20% që nga kulmi i fundit, por ato mbeten shumë të shtrenjta dhe rezervat globale të grurit janë në nivelet më të ulëta historike.

Rezerva Federale mund të shtypë para, por nuk mund të shtypë naftë, gaz, grurë ose mallra të tjerë. Këtë dimër, mund të përjetojmë kriza ushqimore ose energjetike, duke krijuar presion të jashtëzakonshëm inflacioni.

Dimensioni psikologjik i inflacionit.

Ka prova në rritje që tregojnë se njerëzit po presin inflacion më të lartë, i cili përkthehet në kërkesa më të larta për paga, etj., duke krijuar një spirale.

Po rëndësia e politikës monetare për inflacionin? Siç tha dikur Milton Friedman: “Inflacioni është gjithmonë dhe kudo fenomen monetar, në kuptimin që ai nuk mund të ndodhë pa pasur një rritje më të shpejtë të sasisë së parasë sesa të prodhimit”.

Gjatë recesionit të vitit 2008, oferta monetare u rrit, por pjesa më e madhe e kësaj oferte shtesë monetare, u sterilizua në nivel bankash, duke shmangur inflacionin. Që nga Covid-19, “paratë helikopter” dhe nivelet e rritura të huadhënies bankare, kanë ofruar shumë më tepër para në duart e individëve dhe korporatave, me efekt inflacioni.

Politika Moderne Monetare (MMP) është një shkollë mendimi që thotë se një bankë qendrore mund të shtypë një sasi të pafundme të monedhës së saj, pa ndikuar në inflacion, për sa kohë që kjo ofertë shtesë monetare përthithet nga blerjet e bonove të bankës qendrore.

Jerome Powell ka njoftuar se ai synon të zvogëlojë bilancin e Rezervës Federale (p.sh., duke shitur bono) në masën mbi 2 trilionë dollarë, në një kohë kur do të ketë nevojë për të financuar një deficit federal prej të paktën 2 trilionë dollarësh. Kush tjetër përveç Rezervës Federale do t’i blejë të gjitha këto bono, me yield-e të mëdha negative?

Ne po hyjmë në fushën e ekonomisë së çoroditur. Tregjet kanë shumë të drejtë që të shqetësohen./MONITOR

federata e shba rezerva shba

Sondazh

Poll

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër