LIVE UPDATES
Bota

Greva e pazakontë e transgjinores/ Qëndroi 12 ditë përpara 'drejtësisë' në Sofje: Dua të kem fëmijë dhe të martohem

Gabriella Bankova humbi shtatë kilogramë gjatë grevës së urisë. Ajo i dha fund asaj më 25 nëntor 2023. Por lufta e Bankovës për të drejtat e saj nuk mbaron me kaq.

4 Dhjetor 2023, 08:30 Nga h.k
Greva e pazakontë e transgjinores/ Qëndroi 12 ditë përpara
Gabriella Bankova

BULLGARI-Dymbëdhjetë ditë, kaq gjatë rezistoi Gabriella Bankova. E ulur në shkallët e Pallatit të Drejtësisë në Sofje dhe pa ngrënë asgjë, edhe pse uria e sfiliste gjithnjë e më shumë. Greva e urisë, thotë ajo për DW, ishte një vendim spontan nga njëra anë. E megjithatë ishte përgatitur në një farë mase prej një kohe të gjatë. Sepse Gabriella Bankova është trans. Megjithatë shteti bullgar refuzon ta njohë këtë fakt. Në nëntor, kur një gjykatë refuzoi të ndryshojë në “femër” kolonën “gjinia” në kartën e saj të identitetit, Bankova nuk dinte më ç´të bënte. Dhe u ul para Pallatit të Drejtësisë.

Gabriella Bankova humbi shtatë kilogramë gjatë grevës së urisë. Ajo i dha fund asaj më 25 nëntor 2023. Por lufta e Bankovës për të drejtat e saj nuk mbaron me kaq. “Mendoj se është koha për një reformë në drejtësi”, thotë 32-vjeçarja për DW.

Pa martesë, pa adoptim, pa trashëgimi Seksioni evropian i Shoqatës Ndërkombëtare të Lesbikeve, Gay, Biseksualëve, Transgjinorëve dhe Intersekseve (ILGA) publikon një indeks vjetor të ylberit, ku vlerëson 49 vende në Evropë në bazë të ligjeve dhe politikave të tyre të barazisë për komunitetinLGBTQ. Në vitin 2023 Bullgaria zuri vendin e 40-të. Nga të gjitha vendet e BE vetëm Rumania dhe Polonia u renditën më poshtë.

Personat LGBTQ përballen me pengesa ligjore në Bullgari. Organizata “Deystvie”, që bën fushatë për barazi sociale dhe ligjore për njerëzit nga komuniteti LGBTQ në vend, shqyrtoi para pesë vjetësh 79 ligje bullgare. Rezultati: Në Bullgari njerëzve ndryshe u mohohen rreth 300 aspekte të këtyre ligjeve. Çiftet e të njëjtit seks nuk lejohen të martohen, nuk mund të adoptojnë fëmijë së bashku dhe as të trashëgojnë pasurinë e partnerit.

E drejta për vetëvendosjen gjinore, e cila është kaq e rëndësishme për Bankovën dhe personat e tjerë trans, nuk ekziston. Ndryshimi zyrtar i përcaktimit gjinor ose ndryshimi i emrit është i pamundur.

Gjërat e vetëkuptueshme bëhen një luftë e përditshme. 

Për shkak se në kartën e saj të identitetit shkruhet ende gjinia “mashkull”, Gabriella Bankovës shpesh i është refuzuar qëndrimi në spital si dhe shërbimet e tjera shëndetësore, tregon ajo.

Para pak kohe ajo u sëmur me pneumoni, por nuk mundi të blinte antibiotikë, sepse i nevojitej një recetë nga mjeku, të cilën nuk e mori dot. Sepse institucionet shëndetësore besonin, se ajo përdorte një letërnjoftim të rremë dhe në fakt nuk kishte sigurim shëndetësor.

32-vjeçarja tregon se për të njëjtën arsye i janë refuzuar edhe kontratat e punës dhe të qirasë. Në jetën e saj të përditshme identiteti i saj përplaset vazhdimisht me “m” në letërnjoftim.

Ndryshimi i gjinisë? I pamundur

Diskutimet e para për mundësinë e ndryshimit ligjor të gjinisë në Bullgari nisën në fillim të viteve 1990. Deri në vitin 2017 ka patur vazhdimisht zhvillime pozitive, thotë Denitsa Lyubenova, avokate dhe kryetare e Deystvie. Ngaqë nuk kishte një praktikë të qartë gjyqësore, njerëzit trans herë pas here mund ta ndryshonin statusin e tyre gjinor në gjykatë.

Por në vitin 2018, në mesin e fushatës kundër ratifikimit të Konventës së Stambollit, Gjykata Kushtetuese vendosi që termi “gjini” të kuptohet vetëm në kuptimin biologjik, se ka “vetëm dy gjini”. Tre vjet më vonë filloi procesi i interpretimit. Në shkurt 2023 Gjykata e Lartë njoftoi se kishte marrë vendimin, se nuk ekziston një kornizë ligjore, që të rregullojë ndryshimin ligjor të gjinisë. Ose e thënë ndryshe: transgjinorët në Bullgari zyrtarisht nuk kanë më mundësi ta përshtasin gjininë e tyre.

Nuk ka statistika, se sa njerëz në Bullgari gjenden në një situatë të ngjashme me atë të Gabriella Bankovës. Avokatja Lyubenova është e sigurt se ka mjaft të tillë. Vetëm organizata e saj Deystvie përfaqëson aktualisht rreth 30 deri në 40 persona.

“Gjyqësori bullgar me vendimet e viteve të fundit ka bërë, që ne të shpallemi njerëz, që nuk janë të mirëpritur në shoqëri”, thotë me hidhërim Bankova.

Reagime të përziera para Pallatit të Drejtësisë

Gabriella Bankova u arrestua dy herë nga policia gjatë grevës së saj të urisë, ngaqë ndër të tjera ajo gjoja nuk ishte në gjendje të identifikonte veten. E pajustifikuar, thotë Bankova. Ajo tregon njollat blu në kyçin e dorës së djathtë dhe thotë se në stacionin e policisë është fyer, poshtëruar, zhveshur dhe madje edhe lënduar fizikisht. “Çfarëdo që të bëjnë, ata nuk më thyejnë dot. Unë jam mendërisht më e fortë se kurrë”, thotë ajo.

Gjatë grevës së saj të urisë Bankova përjetoi përpara Pallatit të Drejtësisë dy anët e shoqërisë bullgare. Disa kalimtarë e kishin ofenduan hapur dhe me agresivitet – sidomos adoleshentë dhe burra në moshë të re. Bankova beson se shkaku janë partitë nacionaliste, ekstremiste të djathta, apo populiste, të cilat vazhdimisht nxisin kundër personave LGBTQ në Bullgari. Në disa raste nuk ka vetëm gjuhë urrejtjeje, por edhe dhunë fizike.

Në tetor 2022, për shembull, politikani i djathtë populist Boyan Stankow dhe dhjetë persona të tjerë sulmuan pikën e takimit të LGBTQ Rainbow Hub në Sofje dhe plagosën një punonjës. Megjithatë shumë kalimtarë u solidarizuan me të dhe donin të mësonin më shumë për jetën e personave trans, thotë Bankova. “Edhe njerëzit, që nuk më flisnin drejtpërdrejt, më buzëqeshnin,” thotë ajo.

Duke u ulur para Pallatit të Drejtësisë, ajo tregoi se në Bullgari ekzistojnë personat transgjinorë dhe se ata, si gjithë të tjerët, kanë të drejtë për një jetë normale dhe dinjitoze. Prandaj greva e urisë ishte vetëm fillimi. “Tani fillojmë punën e vërtetë”, thotë Bankova./DW

gabriella bankova

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë