Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Fatuma Muhumed shkëlqen teksa mbërrin për një intervistë me DW vetëm disa orë para inaugurimit të saj si këshilltare lokale në komunën holandeze të Apeldoornit — posti i saj i parë politik, përveç punës si avokate.
Rreth 504 gra u zgjodhën në zgjedhjet e fundit lokale holandeze, me një fushatë "Voto për një grua" që rriti shanset e tyre për të mbledhur vota preferenciale. Pavarësisht shifrës rekord, gratë mbeten të nën-përfaqësuara.
Fatuma Muhumed shkëlqen teksa mbërrin për një intervistë me DW vetëm disa orë para inaugurimit të saj si këshilltare lokale në komunën holandeze të Apeldoornit — posti i saj i parë politik, përveç punës si avokate.
Zgjedhja e saj ishte larg të qenit e sigurt: Ajo u rendit e 15-ta në listën e kandidatëve të GroenLinks-PvdA me prirje të majta, megjithatë siguroi një nga gjashtë vendet e partisë. Muhumed u ngjit në radhët e saj falë votimit preferencial, ose "votimit të zgjuar", siç e quan fushata Stem op een Vrouw (Voto për një Grua).
Si funksionon?
Në Holandë, votuesit nuk zgjedhin vetëm një parti, por edhe një kandidat specifik në listën e partisë. Kandidatët renditen sipas partive, zakonisht me udhëheqësit e tyre në krye.
"Ne shohim më shumë burra, dhe pastaj shohim gra më poshtë në lista", thotë Zahra Runderkamp, shkencëtare politike dhe studiuese kryesore në Stem op een Vrouw.
Votuesit kanë tendencë të favorizojnë kandidatët në krye të këtyre listave, por për të rritur përfaqësimin e grave , Stem op een Vrouw i inkurajon votuesit të mbështesin gratë e renditura më poshtë, veçanërisht ato pak nën pragun e parashikuar të vendeve.
Kjo strategji e ka ndihmuar Muhumedin dhe 503 gra të tjera në të gjithë Holandën të zgjidhen në zgjedhjet e fundit.
Gratë janë të nën-përfaqësuara, veçanërisht në politikën lokale
Në nivel kombëtar, përfaqësimi i grave në parlament është aktualisht 43.3% në Holandë. Kjo është shumë më e lartë se mesatarja e BE-së e vitit të kaluar prej 33.6% dhe niveli më i lartë që nga zgjedhja e deputetes së parë holandeze në vitin 1918.
Megjithatë, në nivel lokal, shfaqet një pamje tjetër: Në zgjedhjet bashkiake mbarëkombëtare në mars të këtij viti, gratë arritën vetëm 36.9%. Dhe pa llojin e votimit strategjik preferencial të përshkruar më sipër, sipas Stem op een Vrouw, kjo përqindje do të kishte qenë 32.7%.
Runderkamp është krenare për numrin e grave që morën një vend në parlament — një rekord në pothuajse 10 vitet e fushatës së organizatës së saj. Por barazia gjinore është ende larg arritjes.
Ndarje e qartë majtas-djathtas
Barazia gjinore ndryshon shumë nga partia në parti dhe në Holandë ka një trend të qartë nga e majta në të djathtë. E vetmja parti që kishte shumicën e kandidateve gra në zgjedhjet e fundit ishte Partia e krahut të majtë për Kafshët, me pak më shumë se gjysmën.
Vetëm 2% e kandidatëve të Partisë Politike të Reformuar konservatore (SGP) ishin gra. Por, në një farë mënyre, ky është një sukses feminist: Deri në vitin 2013, SGP, bazuar në interpretimin e saj të Biblës, ua ndalonte grave të kandidonin për poste politike. Vetëm pas një beteje ligjore shtatëvjeçare dhe një vendimi gjykate se qëndrimi i saj ishte diskriminues, SGP ndryshoi rregullat e saj.
SGP është një shembull ekstrem. Por, në të gjitha partitë, vetëm 32% e kandidatëve ishin gra.
"Nuk mund ta mohosh se nevojitet më shumë sesa votuesit që votojnë me zgjuarsi për ta ndryshuar pak sistemin", thotë Runderkamp, duke theksuar se partitë duhet të punojnë për barazinë e këtyre listave zgjedhore. Megjithatë, barrierat nuk fillojnë - ose mbarojnë - me listat zgjedhore.
Sa e hapur është puna për gratë?
Hulumtimet tregojnë se vajzat shpesh e shohin politikën si një hapësirë të dominuar nga meshkujt, një perceptim që forcohet ndërsa ato rriten dhe lidhet me nivele më të ulëta të interesit politik.
Nën-përfaqësimi do të thotë gjithashtu më pak modele të dukshme. Runderkamp thotë se kjo dërgon një mesazh të hershëm se politika "nuk është realisht një vend për ta".
Është një cikël vetë-përforcues, shpjegon ajo: Me më pak gra në detyrë, politikat kanë më pak gjasa të pasqyrojnë realitetet e përditshme të grave. Kjo mund të thellojë alienimin politik dhe t'i dekurajojë gratë që të ecin përpara.
Stem op een Vrouw po përpiqet ta thyejë këtë cikël. Krahas fushatës së saj për të zgjedhur më shumë gra, grupi gjithashtu lidh kandidate aspirante me gra me përvojë në politikë për të ndërtuar rrjete, për të mësuar se si funksionon sistemi dhe për të fituar një terren. Fatuma Muhumed, për shembull, mori pjesë në sesione trajnimi se si të aplikohet për poste politike dhe si të bëhet fushatë.
Por barrierat nuk ndikojnë vetëm se kush hyn në politikë — ato gjithashtu formësojnë se kush qëndron.
Në Holandë, këshilltarët vendorë kryejnë punë politike pranë punës së tyre, kryesisht në mbrëmje dhe në fundjavë. Meqenëse gratë ende kryejnë një pjesë disproporcionale të detyrave të kujdesit të papaguara, kjo mund të mos jetë e pajtueshme. "Mendoj se pyetja është se sa e hapur është për gratë që të marrin pjesë dhe veçanërisht të qëndrojnë për katër vjet dhe të rikandidohen", thotë studiuesja Runderkamp.
Për më tepër, një raport i Ipsos I&O i vitit 2024 i porositur nga Ministria e Brendshme Holandeze zbuloi se 55% e politikaneve gra në detyrë përballen me agresion, krahasuar me 37% të burrave.
Muhumed ka përjetuar edhe ofendime fyese, madje edhe para se të merrte detyrën. "Fillova të përdor TikTok për fushatën time dhe mora shumë komente, ndonjëherë vërtet raciste", tha ajo.
Gratë largohen më shpejt nga politika
A mund të jetë sjellja agresive arsyeja pse politikanet gra heqin dorë më herët dhe më shpesh sesa burrat?
Në të gjithë Evropën, thuhet se gratë po largohen nga politika për shkak të kërcënimeve dhe fushatave të shpifjes, me një studim nga organizata jofitimprurëse britanike HateAid që zbulon se ato i nënshtrohen shumë më tepër abuzimit sesa bashkëmoshatarët e tyre meshkuj.
Runderkamp paralajmëron se nuk ka prova të qarta statistikore për këtë: "Në shkencat politike, nuk jemi të sigurt nëse urrejtja dhe agresioni janë një arsye e drejtpërdrejtë për t'u larguar nga politika", tha ajo. Përkundrazi, argumentoi ajo, faktorë të tillë grumbullohen për t'i penguar gratë të kandidojnë ose të qëndrojnë në poste.
Në ditën e inaugurimit të saj, Muhumed është e vendosur ta përfundojë mandatin e saj. Ajo gjithashtu planifikon të krijojë një urë lidhëse midis njerëzve dhe politikanëve: "Jam vërtet e lumtur që tani mund të përfaqësoj më shumë njerëz me ngjyrë, por edhe gra të reja."
Ajo e di që kjo nuk do të jetë një punë nga ora 9 deri në 5, por Muhumed mezi pret të fillojë punën e saj politike. "Megjithatë, të dielat janë për pushim", thotë ajo duke buzëqeshur./DW
Vladimir Putin RUSI- Vladimir Putin tha se Rusia është e gatshme të kontribuojë në bisedimet e paqes midis Sht...
Donald Trump SHBA- Pas dështimit të bisedimeve mes SHBA-së dhe Iranit në Islamabad, Presidenti Donald Trump njoftoi se forcat amerikan...
Foto ilustruese BRITANI E MADHE- Një ngjarje tronditëse është raportuar nga mediat ndërkombëtare, ku një grua rreth t&eu...
Vladimir Putin RUSI- Mbase fajin e kanë ndërprerjet e mëdha të internetit, të urdhëruara nga shteti për vështir&eu...
SHBA- Armëpushimi SHBA -Iran ka hapur rrugën për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, por nuk ka rivendosur as ekuilibrin ene...
Zëvendëspresidenti amerikan PAKISTAN- Bisedimet maratonë midis SHBA-së dhe Iranit në Islamabad nuk kanë dhën&...
Viktor Orban dhe Peter Magyar HUNGARI- Kryeministri hungarez Viktor Orban dhe Peter Magyar, kandidati për kryeministër kanë b...
foto ilustruese HUNGARI- Hungarezët po votojnë sot në zgjedhjet parlamentare, në të cilat gara kryesore është ndër...
JD Vance PAKISTAN- Pas 21-orësh negociata në kryeqytetin pakistanez, bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk prodhuan ndonj&...
Benjamin Netanyahu, Rexhep Tajip Erdogan IZRAEL- Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka kritikuar ashpër presidentin turk Rexhep ...
