LIVE UPDATES
Bota

Fundi i rrjetit social

Të nesërmen, ai bëri publike rezultatet financiare të kompanisë Meta, e cila tani ka kapur vlerën 1.2 trilionë dollarë. Megjithatë, edhe pse mediat sociale po tërheqin shumë vëmendje nga përdoruesit dhe kritikët, ato po pësojnë një transformim të thellë, por disi të fshehtë, shkruan The Economist.

10 Mars 2024, 22:51 Nga N.F
Fundi i rrjetit social
Foto ilustruese

SHBA- Facebook mbushi 20 vjeç dhe platforma ka mbetur një magnet për polemika dhe para, ashtu si në kohën kur u krijua, shkruan The Economist. Më 31 janar, themeluesi i rrjetit social, Mark Zuckerberg, u mor në pyetje nga senatorët amerikanë për përhapjen e materialeve të dëmshme në rrjet.

Të nesërmen, ai bëri publike rezultatet financiare të kompanisë Meta, e cila tani ka kapur vlerën 1.2 trilionë dollarë. Megjithatë, edhe pse mediat sociale po tërheqin shumë vëmendje nga përdoruesit dhe kritikët, ato po pësojnë një transformim të thellë, por disi të fshehtë, shkruan The Economist.

Magjia e rrjeteve sociale qëndronte në ndërthurjen e ndërveprimeve personale, me komunikimin në masë. Tani, kjo amalgamë po ndahet sërish në dysh. Përditësimet e statusit nga miqtë, u kanë lënë vendin videove nga të panjohur, që i ngjajnë një televizioni hiperaktiv.

Postimi publik po zhvendoset gjithnjë e më shumë në grupe të mbyllura, të ngjashme me komunikimet me email. Ajo që Zuckerberg e quan “sheshi i qytetit” dixhital, po rindërtohet dhe njëkohësisht po krijon probleme.

Kjo ka rëndësi, sepse mediat sociale janë mënyra se si njerëzit e përjetojnë internetin. Vetëm Facebook ka më shumë se 3 miliardë përdorues. Aplikacionet sociale janë përgjegjëse për gati gjysmën e kohës së kaluar para ekranit të celularit, një kohë e cila zë më shumë se një të katërtën e orëve të ditës që njeriu kalon zgjuar.

Përdoruesit tani kalojnë 40% më shumë kohë në aplikacionet sociale, se sa në vitin 2020. Përveçse janë argëtuese, mediat sociale janë qendra e debatit në internet dhe shërbejnë si një katapultë për fushatat politike. Në një vit kur gjysma e popullsisë së botës do të drejtohet te qendrat e votimit, politikanët e shumë shteteve, nga Donald Trump i SHBA-së, deri te Narendra Modi i Indisë, do të jenë shumë të pranishëm në internet.

Tipari kryesor ndryshe i mediave sociale, është se tashmë, ato nuk janë më edhe aq sociale. Aplikacionet e njohura si Facebook, duke u frymëzuar nga TikTok, po shpalosin për përdoruesit klipe të përzgjedhura nga Inteligjenca Artificiale, duke u mbështetur në pëlqimet personale të përdoruesve, jo në lidhjet e tyre shoqërore, pra pëlqimet e miqve.

Nga ana tjetër, njerëzit po postojnë gjithnjë e më pak për veten. Përqindja e amerikanëve që thonë se u pëlqen të dokumentojnë jetën e tyre në internet, ka rënë nga 40%, në 28%, që nga viti 2020. Debati po kalon në platforma të mbyllura, si WhatsApp dhe Telegram.

E pra, duket se në “sheshin e qytetit dixhital”, janë fikur dritat. Mediat sociale janë bërë më të mbyllura. Aplikacioni i videove TikTok, në pronësi kineze, ka filluar të imitohet nga platformat e tjera që duan të ndjekin rrugën e saj të suksesit. Twitter, i riemërtuar “X”, ka publikuar disa nga kodet e tij, por ka shtrënguar qasjen në të dhënat që shpjegojnë metodën që përdoret për të zgjedhur se cilat postime shihen nga përdoruesit. Grupet e mesazheve private shpesh janë të koduara plotësisht.

Disa nga pasojat e këtyre prirjeve, janë të mirëpritura. Aktivistët politikë thonë se duhet të zbusin tonin e mesazheve të tyre për të tërhequr përdoruesit që bëjnë biseda në grupe private të mediave sociale. Një postim provokues që tërheq “pëlqime” në platformën X, mund të duket pa shije për grupin e prindërve të fëmijëve të shkollave, të formuar në WhatsUp.

Postimet në aplikacionet e mesazheve renditen në mënyrë kronologjike, jo nga një algoritëm që maksimizon angazhimin e përdoruesve, dhe kjo gjë ul nxitjen për sensacione. Në veçanti, grupet e mbyllura mund të jenë më të mira për shëndetin mendor të adoleshentëve, të cilët kishin probleme me vetëbesimin kur jeta e tyre private bëhej publike në mediat sociale.

Në platformat ku algoritmet e mbështesin përmbajtjen online në pëlqimet personale të përdoruesve, këta të fundit vënë re shumë postime nga njerëz që nuk janë pjesë e rrethit të tyre. Dhe një burim që merr përmbajtje pothuajse nga kudo, ka potencialin për të përhapur idetë më të mira sa më larg.

Megjithatë, kjo botë e re e mediave sociale, ka edhe problemet e veta. Aplikacionet e mesazheve janë kryesisht të pamoderuara. Për grupet e vogla, kjo është një gjë e mirë: në fund të fundit, platformat nuk duhet të kontrollojnë mesazhet e drejtpërdrejta midis përdoruesve të tyre, ashtu siç kompanitë telefonike nuk kanë të drejtë të vëzhgojnë telefonatat e klientëve.

Në regjimet diktatoriale, bisedat e koduara mund të shpëtojnë jetë njerëzish. Por grupet e Telegram prej 200,000 vetash, u ngjajnë më tepër transmetimeve të pakontrolluara, sesa bisedave private. Politikanët në Indi kanë përdorur WhatsApp për të përhapur gënjeshtra që me siguri nuk do të ishin pranuar nga një rrjet i hapur si Facebook.

Ndërkohë që më shumë njerëz po zgjedhin grupe të mbyllura për komunikim, rrjetet e hapura janë bërë më pak të dobishme, për shkak të rënies së postimeve publike. Gjatë pandemisë Covid-19, shkencëtarët dhe mjekët nisën debate në internet, që përfshinin njëkohësisht të dhëna të sakta dhe keqinformata.

Inteligjenca me burim të hapur vërshoi nga të gjitha anët, kur Rusia pushtoi Ukrainën. Sot ato biseda po zhduken ose po kalojnë në kanale të mbyllura, duke ngadalësuar përhapjen e ideve. Ndërkohë, njerëzit që deklarojnë ende mendimet e tyre në rrjetet e hapura publike, janë në pjesën më të madhe meshkuj, të cilët priren ta përshkruajnë veten si shumë të majtë ose shumë të djathtë.

Për më tepër, algoritmet e rrjeteve të hapura që orientohen nga sjellja e përdoruesve, duket se kanë prirjen të shpërndajnë gjerësisht videot më pikante. Më parë, që diçka të bëhej virale në një rrjet social, njerëzit duhej të zgjidhnin ta ndanin atë me të tjerët.

Ndërsa tani, ata e bëjnë pa dashje më popullor një postim të caktuar, thjesht duke e parë atë, pasi algoritmi shpërblen përmbajtjen online që tërheq më shumë shikime dhe klikime. Nga kjo metodë e re, pritet që të përfitojnë më shumë tipat provokatorë si Trump ose Nayib Bukele, politikani favorit në zgjedhjet e kësaj jave në El Salvador, ashtu si edhe përhapësit e keqinformatave.

Platformat thonë se janë bërë më të afta për të eliminuar falsifikimet. Taylor Swift, viktima më e fundit e imazheve të rreme të krijuara me Inteligjencë Artificiale, mund të mos pajtohet me pretendimin e këtyre platformave se po përmirësohen në këtë drejtim.

Edhe më urgjente se rritja e lajmeve të rreme, është mungesa e lajmeve të vërteta. Dikur, Zuckerberg tha se donte që Facebook të ishte si një gazetë vetjake. Por duke qenë se rrjeti social është krijuar për argëtim, lajmet përbëjnë vetëm 3% të asaj që njerëzit shohin.

Në të gjitha mediat sociale, vetëm 19% e të rriturve ndajnë lajme çdo javë, nga 26% në vitin 2018. Faqet e lajmeve rozë si BuzzFeed News, të cilat mbështeteshin në shpërndarjen e postimeve, janë zhdukur. Por është e qartë se ka një problem kur gati gjysma e të rinjve, thonë se mediat sociale janë bërë burimi kryesor i lajmeve të tyre, në një kohë kur këto platforma kanë vendosur se lajmet nuk janë më interesante.

Disa njerëz argumentojnë se defektet e rrjeteve sociale mund të rregullohen nga qeverisja më e mirë, kodimi i zgjuar ose një model tjetër biznesi. Gjëra të tilla pa dyshim që mund të ndihmojnë. Por problemet që ka ngritur brezi i ri i aplikacioneve, tregojnë se të metat e mediave sociale, janë gjithashtu rezultat i kompromiseve në komunikimin njerëzor.

Kur platformat kthehen drejt grupeve private, ato në mënyrë të pashmangshme kanë më pak mbikëqyrje. Kur njerëzit largohen nga grupet e tyre sociale, ata mund të ballafaqohen me përmbajtje më të skajshme online.

Kur përdoruesit përqafojnë argëtimin e padëmshëm, ata shohin më pak lajme. Ndërsa rrjetet sociale po vyshken, operatorët dhe përdoruesit e platformës, duhet t’u kushtojnë më pak kohë betejave të vjetra dhe më shumë kohë përballjes me betejat e reja.

Marrë nga Monitor

rrjet social facebook

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë