LIVE UPDATES
Bota

Fonde të ngrira për shkak të korrupsionit gjatë sundimit të Orban/ Analiza e DW: Çfarë duhet të bëjë Hungaria për 'të shkrirë' fondet e BE-së

Tani, qeveria, e udhëhequr nga Kryeministri Peter Magyar , ka afat deri më 31 gusht për të mbajtur premtimet që i bëri Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen gjatë takimit të tyre të premten.

30 Maj 2026, 19:01 Nga D.S

Fonde të ngrira për shkak të korrupsionit gjatë sundimit

HUNGARI-  Qeveria e re e Hungarisë  dhe Komisioni Europian kanë arritur një marrëveshje që e vendos vendin në rrugën e duhur për të zhbllokuar 16.4 miliardë euro (19 miliardë dollarë) nga fondet e BE-së, të ngrira për shkak të shqetësimeve rreth korrupsionit dhe sundimit të ligjit gjatë sundimit të Viktor Orban.

Tani, qeveria, e udhëhequr nga Kryeministri Peter Magyar , ka afat deri më 31 gusht për të mbajtur premtimet që i bëri Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen gjatë takimit të tyre të premten. Këto përfshijnë angazhime për reforma strukturore dhe masa kundër korrupsionit, si dhe hapa për të forcuar lirinë akademike në Hungari.  

Kur do t’i marrë Hungaria fondet e BE-së? 

Marrëveshja e së premtes nuk garanton që Hungaria do të marrë paratë. “Nuk kemi rënë dakord për shpërndarjen”, u tha një zyrtar i lartë i BE-së gazetarëve në një konferencë për shtyp të premten. “Kemi rënë dakord për kushtet që duhen përmbushur.”  

Më të rëndësishmet nga këto janë 27 kushtet detyruese të BE-së, ose "super-piketa". Nëse Hungaria dështon në ndonjërën prej tyre, ajo nuk do të marrë fonde, thanë zyrtarët e BE-së. 

Edhe me shumicën parlamentare prej dy të tretash që fitoi partia hungareze Tisza në fillim të majit, përmbushja e kritereve do të jetë një sfidë, tha për DW Julia Pocze, një eksperte ligjore në Qendrën për Studime të Politikave Evropiane me seli në Bruksel, dhe kjo mund ta bëjë qeverinë të cenueshme ndaj sulmeve politike.  

"Ata folën shumë rreth dëshirës për të nxjerrë ligje në një mënyrë që lejon debat të mirëfilltë, apo edhe konsultim me publikun", tha Pocze. "Nuk do të ketë kohë për këtë." 

Negociata intensive të nivelit të lartë 
Marrëveshja u parapri nga bisedime të gjata midis qeverisë së Hungarisë dhe Komisionit Evropian — të cilat madje çuan në një riplanifikim të njoftimit, i cili fillimisht pritej të enjten. 

“Arsyeja pse na u desh më shumë kohë ishte që të ishim absolutisht të sigurt se kishim një listë reformash dhe investimesh që mund të përmbusheshin deri më 31 gusht”, u tha një zyrtar tjetër i BE-së gazetarëve. 

Si rezultat i bisedimeve, ndryshimet në sistemet e pensioneve dhe taksave të Hungarisë u hoqën nga lista e kërkesave, pasi ato nuk u konsideruan të realizueshme në rrethanat aktuale ekonomike dhe në afatin e shkurtër kohor.  

Çështje të tilla si qëndrimi i Hungarisë për hapjen e negociatave për pranimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian — të cilat qeveria e Orbanit i kishte bllokuar — nuk ishin pjesë e këtyre negociatave, thanë zyrtarët e BE-së. 

Nga totali prej 16.4 miliardë eurosh, 12.9 miliardë euro vijnë në grante të pakthyeshme dhe rreth 3.5 miliardë euro në kredi. Pas 31 gushtit, 10 miliardë euro nga  fondet e rimëkëmbjes nga pandemia të Bashkimit Evropian do të zhduken përgjithmonë. 

Çfarë duhet të bëjë Hungaria? 

Qeveria maqedonase ka sinjalizuar gatishmërinë e saj për të përmbushur kriteret, madje duke shkuar përtej kërkesave të nevojshme në disa raste - për shembull, duke njoftuar se do të bashkohet me Zyrën e Prokurorit Publik Evropian (EPPO), një organ që synon të mbrojë fondet e BE-së nga korrupsioni. 

Ndër pikat e dakordësuara midis Hungarisë dhe Bashkimit Evropian është një reformë e strukturave aktuale që qeverisin universitetet e vendit, e cila do të çlironte rreth 2.2 miliardë euro për akademinë. Banka kombëtare e investimeve e Hungarisë gjithashtu do të reformohet dhe kështu mund të përfitojë nga një injeksion prej 2 miliardë eurosh. 

Përveç reformave të premtuara, Hungaria dhe Bashkimi Evropian ranë dakord për një listë projektesh që do të përfitonin nga fondet e BE-së. Kjo përfshin investimin e rreth 1.5 miliardë eurove në rrjetin energjetik, afërsisht 1.8 miliardë eurove në investime hekurudhore dhe 500 milionë eurove në një "gigafabrikë" të inteligjencës artificiale, ndër projekte të tjera, u thanë zyrtarëve të lartë të BE-së gazetarëve. 

Zhbërja e trashëgimisë së Orbanit 

Partia Tisza fitoi zgjedhjet parlamentare të prillit me një platformë që përfshinte zhbllokimin e miliarda fondeve të BE-së të ngrira gjatë 16 viteve të Orbanit në pushtet. Orban i cili nuk e ka marrë mandatin e tij parlamentar kaloi shpejt në ofensivë politike pas njoftimeve të së premtes. Në një postim në rrjetet sociale, ai pyeti: "Cilat interesa hungareze ia ka shitur [Peter Magyar] Brukselit? Nuk ka diçka të tillë si një drekë falas."   

Por qeveria e Orbanit la pas një ekonomi në vështirësi, me pak rritje gjatë tre viteve të fundit të mbretërimit të tij. 16.4 miliardë euro - ekuivalente me rreth 14% të PBB-së së vendit - do të thoshte një lehtësim i konsiderueshëm buxhetor.  

Situata fiskale në Hungari është "jashtëzakonisht e dobët", sipas zyrtarëve të BE-së, të cilët presin një tejkalim të buxhetit prej rreth 7% këtë vit.  

Zhbllokimi i fondeve të BE-së është pra një lajm i mirë, tha për DW Zsolt Darvas, një ekonomist i organizatës kërkimore Bruegel me seli në Bruksel. "Kjo u sinjalizon investitorëve se siguria ligjore po forcohet, gjë që mund të stimulojë oreksin për investime, pavarësisht nga mbërritja e fondeve të BE-së", tha Darvas.  

Çfarë vjen më pas?

Fakti që Komisioni Evropian ka rënë dakord të zhbllokojë potencialisht kaq shumë para në një kohë kaq të shpejtë shihet nga shumë njerëz si një shenjë e madhe e vullnetit të mirë nga Brukseli.  

"Komisioni po i afrohet Hungarisë në gjysmë të rrugës dhe po përpiqet të bëjë çmos për ta rikthyer atë në rrjedhën kryesore evropiane", tha Pocze. "Nëse qeveria maqedonase i mban premtimet e saj, atëherë ky besim është i vendosur mirë, por ata po marrin një rrezik." 

Hungaria do të dorëzojë listën e rishikuar zyrtarisht të reformave dhe projekteve të planifikuara në fillim të qershorit. Ky plan do të miratohet më pas nga Komisioni Evropian dhe Këshilli Evropian në korrik, thanë zyrtarët e BE-së. Ndërkohë, qeveria hungareze pritet të ndërmarrë hapat e nevojshëm legjislativë për të përmbushur kriteret për shpërndarjen e fondeve deri më 31 gusht./DW

 peter magyar  hunagri orban be

Sondazh

Poll

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht

Nis zbatimi i amnistisë penale/ Lënë qelinë 541 të dënuar në të gjithë vendin

Riaktivizohet vatra e zjarrit në Novoselë, rrezikohen disa banesa

Marta Kos: Shqipëria po motivon edhe vendet e tjera kandidate

A do hapen kapituj të tjerë?/ Rama: Jam shumë optimist, deri tani jemi në drejtimin e duhur