LIVE UPDATES
Bota

Çfarë duhet të dini para rundit të ri të bisedimeve SHBA-Iran?

I dërguari i posaçëm i SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, i cili po udhëheq ekipin negociator të administratës së presidentit amerikan, Donald Trump, për çështjen bërthamore, nxiti pakënaqësi pasi publikisht ndryshoi qëndrim sa i përket programit bërthamor të Iranit.

19 Prill 2025, 09:00 Nga N.F
Çfarë duhet të dini para rundit të ri të bisedimeve
Foto ilustruese

SHBA- Negociatorët iranianë dhe amerikanë do të mbajnë rundin e dytë të bisedimeve indirekte më 19 prill, një javë pasi mbajtën bisedime të cilat palët i përshkruan si “konstruktive” dhe “pozitive”.

Përderisa rundi i parë u mbajt në Oman, rundi i dytë do të mbahet në Romë. Diplomatët e Omanit do të vazhdojnë të ndërmjetësojnë bisedimet. Në këtë tekst mund të mësoni se cilat janë qëndrimet para rundit të ri të negociatave mbi programin bërthamor të Iranit, teksa ekziston ende mundësia e një veprimi ushtarak.

I dërguari i posaçëm i SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, i cili po udhëheq ekipin negociator të administratës së presidentit amerikan, Donald Trump, për çështjen bërthamore, nxiti pakënaqësi pasi publikisht ndryshoi qëndrim sa i përket programit bërthamor të Iranit.

Më 15 prill, ai deklaroi se Irani do të duhet ta kufizojë pasurimin e uraniumit në 3.67 për qind – kufiri i vendosur nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015, nga e cila Trump u tërhoq në vitin 2018.

Por, vetëm disa orë më vonë, Steve Witkoff u tërhoq nga deklarata e tij, pas një reagimi të ashpër nga përkrahësit e linjës së ashpër, që kërkojnë shkatërrimin e plotë të programit bërthamor të Iranit. Në një deklaratë të publikuar në rrjetet sociale, ai tha se Irani “duhet të ndalojë dhe të eliminojë plotësisht programin e tij të pasurimit dhe armatimit bërthamor”.

Ky ndryshim i papritur duket se i ka hutuar zyrtarët iranianë. Ministri i Jashtëm dhe kryenegociatori, Abbas Araqchi, reagoi duke thënë se “qëndrimi i vërtetë i Uashingtonit duhet të qartësohet në tryezën e negociatave”.

Irani ka mbajtur vazhdimisht qëndrimin se programi i tij bërthamor është paqësor dhe ka përjashtuar mundësinë e shkatërrimit të tij. Jalil Roshandel, drejtor i Programit për Studime të Sigurisë në Universitetin East Carolina, tha për Radio Farda të Radios Evropa e Lirë se administrata e Trumpit ka pak gjasa që të mbajë gjatë qëndrimin e saj të ashpër.

“Trump mund të korrë një fitore politike duke pranuar kufirin prej 3.67 për qind në këmbim të koncesioneve të tjera, si për shembull zgjatja e afatit të skadencës për sanksionet e OKB-së që përfundon në tetor”, tha Roshandel.

Një tjetër pikë e ndjeshme në bisedime është nëse një marrëveshje e mundshme do të fokusohet vetëm tek aktivitetet bërthamore të Iranit apo do të përfshijë edhe programin e raketave. Në një intervistë për Fox News më 15 prill, Witkoff tha se bisedimet në Romë do të përfshijnë gjithashtu “verifikimin e armatosjes”, përfshirë raketat.

Por, Irani prej kohësh ka refuzuar të negociojë për arsenalin e tij raketor, të cilin e konsideron pjesë thelbësore të strategjisë së tij mbrojtëse. Republika Islamike përdori dronë dhe raketa në dy sulmet e kryera ndaj Izraelit vitin e kaluar – ku i dyti u përshkrua si sulmi më i madh në histori i kryer me raketa balistike.

Mark Fitzpatrick, ish-diplomat amerikan dhe ekspert për mospërhapjen e armëve, tha se zgjerimi i fushës së bisedimeve mund ta ndërlikojë përparimin.

“Nuk është befasi që ekipi i Trumpit dëshiron t’i rikthejë raketat në tryezë të bisedimeve”, i tha ai Radios Farda të REL-it. “Por, kjo do t’i bëjë negociatat shumë më të vështira për shkak të qëndrimit të palëkundur të Iranit se raketat janë thelbësore për mbrojtjen dhe politikën e tij për parandalim”.

Britania, Gjermania dhe Franca – që së bashku njihen si “E3” – janë po ashtu nënshkruese të marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 dhe kanë luajtur një rol kyç në përpjekjet e mëparshme për ta ringjallur marrëveshjen.

Këtë herë, megjithatë, duket se janë lënë plotësisht jashtë kësaj çështjeje. Edhe pse rundi i ardhshëm i bisedimeve do të mbahet në Itali, ndërmjetësimin do ta udhëheqë Omani dhe jo evropianët.

Mediat e lidhura me shtetin në Iran kanë mirëpritur përjashtimin e grupit “E3”. Tehran Times, një gazetë në gjuhën angleze, pretendoi – pa ofruar dëshmi – se këto tri vende janë aq të frustrura nga “përjashtimi” i tyre sa i kanë ofruar mbështetje Rafael Grossit, kreut të agjencisë bërthamore të OKB-së, për t’u bërë sekretari i ardhshëm i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, nëse ai ndihmon në “demonizimin” e Iranit.

Sipas gazetës, kjo nismë synon të justifikojë rikthimin e sanksioneve të OKB-së – diçka që shtetet e grupit “E3” kanë kërcënuar se do ta ndërmarrin deri në fund të qershorit, nëse Teherani dështon të arrijë një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara.

Presidenti amerikan, Donald Trump, vazhdimisht ka paralajmëruar se do të ndërmarrë veprim ushtarak kundër programit bërthamor të Iranit, nëse nuk arrihet një marrëveshje. Në mes të rritjes së tensioneve – dhe fushatës ajrore të SHBA-së që po shënjestron aleatët e Teheranit në Jemen – Uashingtoni po forcon praninë e tij ushtarake në Lindjen e Mesme.

Muajin e kaluar, Shtetet e Bashkuara dislokuan të paktën gjashtë bombardues B-2 në bazën e përbashkët ushtarake SHBA-Britani në Diego Garcia, një ishull i vogël në Oqeanin Indian. Këtë javë, aeroplanmbajtësja USS Carl Vinson u dislokua për të forcuar praninë e aeroplanmbajtëses USS Harry S. Truman, e cila veçse ndodhet në rajon.

Analistët besojnë se Irani i merr seriozisht kërcënimet e Trumpit, por mbetet e paqartë nëse Teherani është i gatshëm të rrezikojë që të përballet me sulme ajrore ndaj objekteve të tij kryesore bërthamore.

Trump ka deklaruar se Izraeli do të luajë një rol kryesor në çdo sulm të tillë. Sipas The New York Times, Izraeli ka qenë duke u përgatitur për të ndërmarrë sulme ajrore kundër Iranit – me ndihmën e SHBA-së – që në muajin maj, por është ndaluar nga vetë Trumpi, i cili vendosi të ndjekë fillimisht rrugën e diplomacisë./ REL

shba iran

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet