LIVE UPDATES
Bota

Çfarë duhet të dimë mbi tarifat e reja të vendosura nga Trump dhe ndikimin e tyre tek biznesi dhe konsumatorët?

Ekspertët thonë se më të goditurit do të jenë konsumatorët dhe bizneset. Kompani të vogla e të mëdha do të përballen me kosto më të larta për mallrat që blejnë nga vendet e tjera – dhe nuk pritet të kenë shumë zgjidhje të tjera veç rritjes së çmimit.

5 Mars 2025, 19:32 Nga r.ll
Çfarë duhet të dimë mbi tarifat e reja të vendosura
foto ilustruese

SHBA- Tarifat, për të cilat Presidenti Trump kishte kërcënuar prej kohësh, hynë në fuqi, duke e zhytur vendin në një luftë tregtare me Kinën, Kanadanë dhe Meksikën. Shtetet e Bashkuara vendosën të martën një tarifë prej 25% për importet nga Kanadaja dhe Meksika, ndërsa dyfishuan në 20% tarifat ndaj Kinës. Si përgjigje, të tre vendet njoftuan se do të vendosin tarifa hakmarrëse.

Ekspertët thonë se më të goditurit do të jenë konsumatorët dhe bizneset. Kompani të vogla e të mëdha do të përballen me kosto më të larta për mallrat që blejnë nga vendet e tjera – dhe nuk pritet të kenë shumë zgjidhje të tjera veç rritjes së çmimit.

Për konsumatorët, tarifat e reja ka të ngjarë të nënkuptojë çmime më të shtrenjta për çdo gjë, nga makinat, pajisjet elektrike e artikuj të tjerë, nga ato të lirat, deri tek më të kushtueshmet. Po kështu rritje pritet të pësojnë artikujt e jetës së përditshme, si benzina, apo ushqimet.

Reagimi i Kanadasë, Meksikës dhe Kinës

Kanadaja, Meksika dhe Kina njoftuan të martën se do të vendosnin tarifa ndaj shumë artikujve amerikanë si kundërpërgjigje. Kina njoftoi për vendosjen e tarifave deri në 15% për një gamë të gjerë prodhimesh bujqësore amerikane, si mishin e pulës, derrit, viçit si dhe sojën. Po kështu Pekini zgjeroi numrin e kompanive amerikane që i nënshtrohen kontrolleve të eksportit, si dhe vendosi një sërë kufizimesh të tjera.

Ndërkohë, Kryeministri kanadez Justin Trudeau tha se gjatë 21 ditëve vendi i tij do të vendosë tarifa ndaj produkteve amerikane në vlerën e më shumë se 100 miliardë dollarëve. Edhe presidentja meksikane Claudia Sheinbaum tha se vendi i saj do të përgjigjet me tarifat e veta hakmarrëse ndaj mallrave amerikane. Por ndryshe nga Kanadaja, apo Kina, ajo tha se nuk do të njoftonte tarifa specifike deri të dielën – një tregues ky ndoshta se Meksika ende shpreson të ulë tensionet me Uashingtonin.

"Të gjitha vendet e përfshira në tarifa do të shohin një rënie të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe rritje të çmimeve të konsumit në përgjithësi", tha Wendong Zhang, asistent profesor i ekonomisë në Universitetin ‘Cornell’.

Kanadaja dhe Meksika do t’i vuajnë pasojat shumë më shumë se Shtetet e Bashkuara, për shkak të madhësisë së ekonomisë amerikane dhe forcimit të dollarit, shton zoti Zhang. Për SHBA-të, të gjitha tarifat e vendosura ndaj Kinës, Kanadasë dhe Meksikës së bashku mund të rezultojnë në një rënie prej rreth 0.4% të PBB-së, ose mbi 100 miliardë dollarë, tha ai.

Tarifat mund të jenë jetëshkurtra nëse ekonomia amerikane dëmtohet. Por Presidenti Trump mund të vendosë gjithashtu tarifa edhe për vende të tjera si India ose vendet e BE-së, si dhe ndaj më shumë artikujve si mikroprocesorët dhe barnat. Presidenti amerikan ka injektuar një ndjesi paqëndrueshmërie e paparashikueshmërie në ekonominë botërore, duke krijuar një çekuilibër që ka nxitur jo pak pikëpyetje rreth asaj çka pritet të ndodhë.

Ndikimi i tarifave tek bizneset amerikane

Ato që do të ndjejnë ndikimin e tarifave do të jenë kompanitë prodhuese dhe shitësit me pakicë të një game të gjerë mallrash.

"Tregtia ndërkombëtare është jashtëzakonisht e rëndësishme për biznesin dhe industrinë tonë", tha të martën Corie Barry drejtor ekzekutiv i kompanisë ‘’Best Buy, që shet pajisje elektronike për konsumatorët.

"Zinxhiri i furnizimit të artikujve elektronikë është tejet global, teknik dhe kompleks. Kina dhe Meksika mbeten përkatësisht burimet nr. 1 dhe nr. 2 për pajisjet që ne shesim", shton ai.

‘Target’, një rrjet gjigand shitjesh me pakicë, shënoi rënie të shitjeve dhe fitimeve gjatë sezonit të rëndësishëm të festave vitin e kaluar, ndërsa konsumatorët blenë më pak. Në takimin vjetor me investitorët të martën, drejtori ekzekutiv Brian Cornell tha se në fillim të vitit 2025, do të ketë "presion domethënës" mbi fitimet e kompanisë, për shkak të tarifave dhe kostove të tjera.

Tarifat ndaj Kinës mund të ndikojnë në një shumëllojshmëri mallrash konsumi, përfshirë telefonat celularë, lodrat për fëmijë si dhe veshjet që amerikanët blejnë çdo ditë.

Disa kompani, në përpjekje për të shtyrë, apo zbutur ndikimin tek konsumatorët, kanë blerë prej kohësh duke mbushur magazinat me artikuj të ndryshëm.

Megjithatë, jo të gjitha mallrat mund të mbahen në magazinë për kohë të gjatë. Madje disa artikuj "të prodhuar në SHBA" mund të përmbajnë përbërës plastikë, apo paketim të bërë në Kinë. Po kështu ndryshimet e mëdha në zinxhirin e furnizimit janë të ndërlikuara dhe nuk mund të kryen lehtë.

Kur bëhet fjalë për artikuj elektronikë "ne presim që kompanitë furnizuese t'ia kalojnë një pjesë të kostos së tarifave shitësve me pakicë, duke e bërë të pashmangshme rritjen e çmimit për konsumatorët amerikanë", thotë zoti Barry.

Në një kohë kur Shtetet e Bashkuara shpenzojnë me miliarda dollarë për fruta dhe perime të importuara nga Meksika dhe Kanadaja çdo vit, konsumatorët mund të përballen me çmime të larta shumë shpejt në dyqane.

Tarifat e reja mund të rrisin gjithashtu çmimin e tekilës, mezkalit, uiskit dhe pijeve të tjera alkoolike të prodhuara në Meksikë apo Kanada.

Tarifat shtojnë një tjetër “ngarkesë mendore” për konsumatorët, që duhet të llogarisin shpenzimet krahas presionit që kanë aktualisht nga çmimet e larta – siç është ai vezëve për shkak të gripit të shpendëve, thotë zoti Zhang. Ai shton se konsumatorët do të duhet t’i ndjekin çdo ditë e me kujdes çmimet për artikujt e përditshëm.

Kur do përballen konsumatorët me rritjen e çmimeve?

Kjo gjë nuk është e qartë, por ka të ngjarë që produktet që do të goditen të parat do të jenë ato që nuk rezistojnë gjatë në magazina.

Gjatë muajve të ftohtë të dimrit, tregtarët me pakicë mbështeten tek prodhimet bujqësore të importit, si fruta dhe perime të freskëta, por magazinimi i tyre afatgjatë nuk është një opsion.

Konsumatorët mund të ndeshen brenda disa ditësh me çmime të larta për prodhime të tilla si avokado, që vijnë nga Meksika, u tha gazetarëve të martën zoti Cornell.

Por ai shtoi se niveli në të cilin do të rriten çmimet varet nga mënyra se si do të zhvillohen gjërat, gjatë javëve të ardhshme.

"Gjërat po ndodhin shumë shpejt", tha zoti Cornell. “Ne do ta ndjekim situatën me kujdes për të kuptuar a janë tarifat afatgjata, apo masa afatshkurtra? Do të shohim zhvillimet në vazhdim. Mendoj se tani për tani të gjithë po spekulojmë. Ndaj do të dëgjojmë dhe mësojmë për t’u siguruar se mund të kontrollojmë atë që mund të kontrollojmë, jo gjithçka. Por nuk duhet të reagojmë me tepri në varësi të një dite apo titulli”, tha ai./VOA

tarifat e trump

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet