LIVE UPDATES
Bota

Evropa po digjet nga valët e të nxehtit/ Çfarë është fenomeni i kupolës së nxehtësisë dhe pse konsiderohet një "vrasës i heshtur"?

Në Portugali, një temperaturë prej 46.6°C u regjistrua në Mora, rreth 60 milje në lindje të Lisbonës, një temperaturë që po konsiderohet si një rekord i ri kombëtar për qershorin. Në Itali, paraqitjet në spital në disa nga rajonet më të nxehta, siç është Toskana, u rritën me 20%, me autoritetet që këshilluan banorët dhe vizitorët të qëndronin brenda midis orës 11:00 dhe 18:00.

1 Korrik 2025, 07:25 Nga r.ll
Evropa po digjet nga valët e të nxehtit/ Çfarë
foto ilustruese

EVROPË- Evropa Jugore po përballet me valën e parë të të nxehtit intensiv, me temperatura që arrijnë në 46 gradë Celsius në disa pjesë të Spanjës dhe Portugalisë, ndërsa në disa pjesë të Gjermanisë pritet të rriten 40 gradë Celsius në ditët në vijim. Temperaturat e larta i kanë shtyrë autoritetet në disa vende të lëshojnë paralajmërime shëndetësore dhe të mobilizojnë brigadat e zjarrfikësve për të parandaluar zjarret.

Në Portugali, një temperaturë prej 46.6°C u regjistrua në Mora, rreth 60 milje në lindje të Lisbonës, një temperaturë që po konsiderohet si një rekord i ri kombëtar për qershorin. Në Itali, paraqitjet në spital në disa nga rajonet më të nxehta, siç është Toskana, u rritën me 20%, me autoritetet që këshilluan banorët dhe vizitorët të qëndronin brenda midis orës 11:00 dhe 18:00.

Në Francë, paralajmërimet për valë të nxehti u lëshuan për herë të parë në histori për pothuajse të gjithë kontinentin, me Météo-France që vendosi 88% të rajoneve në një alarm portokalli. Qeveria franceze u ka kërkuar bizneseve të përshtatin orarin e punës për të mbrojtur punëtorët nga nxehtësia, ndërsa 200 shkolla publike janë mbyllur deri nesër.

Në Gjermani, shërbimi meteorologjik i vendit tha se nxehtësia dhe thatësira po rrisnin rrezikun e zjarreve në pyje, me disa qytete që vendosin kufizime në pompimin e ujit pasi temperaturat në disa pjesë të vendit pritet të afrohen në 40°C deri të mërkurën.

Fenomeni i kupolës së nxehtësisë

Ekspertët ia atribuojnë këtë një kupole nxehtësie , e cila ndodh kur një zonë me presion të lartë mbetet mbi një zonë për ditë ose javë. Ky presion bllokon ajrin e nxehtë - si kupola e një furre picash ose kapaku i një tenxhereje - dhe "pjek" ajrin dhe tokën poshtë. Ndërsa toka thahet, ajo thith nxehtësinë, duke i bërë kushtet edhe më të nxehta. Kupola e nxehtësisë gjithashtu bllokon retë dhe ajrin më të freskët, duke rezultuar në qiell të kthjellët dhe nxehtësi të vazhdueshme.

Grafiku i Sky News shpjegon se si funksionon kupola termike

Evropa po digjet nga valët e të nxehtit/ Çfarë

Megjithatë, ajo për të cilën ekspertët nuk kanë një përgjigje përfundimtare është nëse kupolat e nxehtësisë do të bëhen më të zakonshme. "Disa studime sugjerojnë se kupolat e nxehtësisë do të bëhen më të zakonshme ndërsa klima ngrohet, duke çuar në valë më të shpeshta të nxehtësisë, por ende nuk ka konsensus shkencor", thotë eksperti i klimës Michael Byrne për Sky News.

Por ajo që është absolutisht e qartë është se ndryshimi i klimës po ndikon në shanse, kështu që kur ndodh një kupolë nxehtësie, ajo sjell temperatura më të larta dhe më të rrezikshme, shton ai.

Evropa është tashmë 2°C më e ngrohtë se në kohët para-industriale dhe është kontinenti që ngrohet më shpejt në botë, gjë që e bën çdo valë të nxehtësisë dhe kupolë të nxehtësisë më të nxehtë se sa do të ishte ndryshe. Kjo për shkak se gazrat serrë të çliruara nga djegia e lëndëve djegëse fosile bllokojnë më shumë nxehtësi në atmosferën e Tokës, duke rritur temperaturat mesatare.

"Vrasësi i heshtur"

Shkencëtarët i quajnë valët e nxehtësisë "vrasës të heshtur" sepse ato shkaktojnë një rritje të konsiderueshme të vdekjeve, veçanërisht tek njerëzit që janë tashmë të prekshëm. Valët e nxehtësisë janë gjithashtu një rrezik i madh për fëmijët e vegjël, trupat e të cilëve ngrohen më shpejt, dhe për gratë shtatzëna, të cilat janë në rrezik në rritje të lindjes së parakohshme.

Efektet anësore të valëve të nxehtësisë ndikojnë gjithashtu në tokë dhe ndërtesa, pasi nxehtësia i bën kushtet më të favorshme për zjarre dhe mund të dëmtojë të korrat, hekurudhat dhe linjat e energjisë.

Siç thekson Madeleine Thompson nga Wellcome TRUST, "strategjia e reagimit ndaj çdo krize po dështon dhe shkenca na tregon se situata do të përkeqësohet. Ne duhet të drejtohemi drejt veprimeve parandaluese, të shpejta dhe të koordinuara për të zbutur dhe për t'u përshtatur me ndryshimet klimatike. Mjetet janë aty. Provat janë të qarta. "Ajo që mungon është një ndjenjë urgjence. Ne duhet të veprojmë dhe duhet të veprojmë tani."

evrope nxehtesia

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë