All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Çështja ligjore për herbicidin Roundup të Bayer/ Pse Trump po e mbështet Bayer kundër Monsanto-s në SHBA?

Shumica e padive përfshinin limfomën jo-Hodgkin, një kancer gjaku që prokurorët thonë se u zhvillua pas ekspozimit afatgjatë ndaj pesticidit.

5 Janar 2026, 08:51 Nga D.S
All - Paragraf - 1

Çështja ligjore për herbicidin Roundup të Bayer/ Pse Trump

GJERMANI- Në betejën e gjatë ligjore për herbicidin Roundup të Bayer, i cili përmban glifosat, gati 200,000 kërkesa për kancer janë paraqitur në gjykatat e SHBA-së gjatë shtatë viteve të fundit. Çështja është bërë që atëherë një çështje politike. Në rastet e mëparshme të Roundup, Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së, nën Presidentin e atëhershëm Joe Biden, i lejoi konsumatorët të kërkonin kompensim nga gjiganti gjerman i kimikateve. Shumica e padive përfshinin limfomën jo-Hodgkin, një kancer gjaku që prokurorët thonë se u zhvillua pas ekspozimit afatgjatë ndaj pesticidit.

Megjithatë, administrata Trump ndryshoi kursin. Pasi Gjykata Supreme e SHBA-së i kërkoi prokurorit të përgjithshëm federal një mendim, Departamenti i Drejtësisë mbajti anën e Bayer dhe kërkoi të kufizonte dhjetëra mijëra padi në pritje. Bayer ka paguar tashmë rreth 8.53 miliardë euro për të zgjidhur paditë për kancerin në SHBA. Në korrik, kompania njoftoi se do të linte mënjanë edhe 1.2 miliardë euro shtesë, kryesisht për dëmshpërblime ndëshkuese. Bayer bleu Roundup në vitin 2018 si pjesë e blerjes prej 63 miliardë dollarësh të gjigantit amerikan të agrobiznesit Monsanto, një kompani e njohur për farat e saj të modifikuara gjenetikisht dhe agrokimikatet kontroverse.

Çështja po ndiqet nga afër edhe në BE, ku Komisioni Evropian ka zgjatur afatin e përdorimit të glifosatit deri në vitin 2033 pavarësisht kundërshtimit të fortë nga OJQ-të, dhe nga disa shtete anëtare të BE-së, përfshirë Francën dhe Austrinë, ende po bëjnë thirrje për kufizime më të rrepta ose një ndalim të plotë.

SHBA: Shtetet kundër qeverisë federale

Departamenti i Drejtësisë nën Biden argumentoi, se ligji federal i SHBA-së për pesticidet nuk e mbron Bayer nga paditë në gjykatat shtetërore, sepse përgjegjësia dhe mbrojtja e konsumatorit janë tradicionalisht përgjegjësi e shteteve anëtare të SHBA. Mbi këtë bazë, u ngritën padi sipas ligjit shtetëror, me pretendime se përbërësi aktiv glifosati shkakton kancer dhe se Bayer nuk arriti të ofrojë paralajmërime të mjaftueshme. Ligji federal i SHBA-së përcakton standarde kombëtare për miratimin e pesticideve, por nuk i heq fuqitë e shteteve në fushën e sigurisë publike. Prandaj, konsumatorët mund të padisin Bayer pasi glifosati të miratohej nga Agjencia e Mbrojtjes së Mjedisit (EPA) nëse e konsideronin etiketimin e produktit si mashtrues.

Një barrë për industrinë?

Administrata Trumptani i ka kërkuar Gjykatës Supreme të pranojë argumentin e Bayer se ligji federal përjashton padi të tilla. Kjo do ta ngushtonte ndjeshëm fushën për rreth 65,000 paditësit e mbetur. Mbështetësit e kësaj qasje argumentojnë se ajo përcakton rregulla uniforme kombëtare për etiketimin e pesticideve, shmang konfuzionin mbi rregulloret e ndryshme shtetërore dhe përforcon rolin qendror të EPA-s në garantimin e sigurisë. Ekipi i Trump i ka paraqitur paditë Roundup si një barrë të panevojshme për ekonominë, duke e ekspozuar Bayer ndaj rreziqeve të mëdha dhe të paparashikueshme, edhe pasi EPA miratoi produktet e saj.

Megjithatë, kritikët e shohin qëndrimin e Trump si mbështetje të interesave të korporatave të mëdha në kurriz të drejtësisë - në këtë rast, për një numër të madh paditësish, shumë prej të cilëve pretendojnë se vuajnë nga sëmundje terminale ose paaftësi të rënda. "Ky trend i qeverive të ekstremit të djathtë që kufizojnë liritë civile është i frikshëm", tha për DW Martin Dermen, drejtor ekzekutiv i rrjetit PAN Europe, i cili bashkon OJQ-të e dedikuara për eliminimin e pesticideve të rrezikshme dhe promovimin e bujqësisë së qëndrueshme. Kundërshtarë të tjerë të veprimit të Trump thonë se kjo tregon një dështim për të mbrojtur shëndetin publik dhe dobëson fuqitë e shteteve federale duke u hequr gjykatave lokale aftësinë për t'i mbajtur korporatat përgjegjëse.

Bayer kërkon një zgjidhje të shpejtë

Bayer ka lobuar tek ligjvënësit amerikanë kundër padive masive dhe u ka kërkuar gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë të rishikojnë një vendim të gjykatës së Misurit që mbështeti një dëmshpërblim prej 1.25 milion dollarësh për një paditës i cili pretendoi se limfoma e tij jo-Hodgkin ishte rezultat i ekspozimit ndaj herbicidit Roundup. Bayer, një kompani gjermane farmaceutike dhe bioteknologjike me seli në Leverkusen, po citon dekada kërkimesh që thotë se vërtetojnë se Roundup është i sigurt për njerëzit. Ky argument, megjithatë, është dobësuar nga tërheqja e një studimi të vitit 2000 që përdoret shpesh për të mbrojtur sigurinë e glifosatit, duke përmendur ndikimet e pa raportuara nga Monsanto dhe shqetësime të tjera etike.

Megjithatë, shumica e rregullatorëve në të gjithë botën ende besojnë se glifosati, kur përdoret sipas udhëzimeve, nuk është kancerogjen. Drejtori ekzekutiv i Bayer, Bill Anderson, ka paralajmëruar se kompania mund të ndalojë shitjen e Roundup në SHBAnëse paditë nuk zgjidhen së shpejti.

Vendimi mund të kufizojë paditë e ardhshme

Sipas Mary J. Davis, dekane e Shkollës së Drejtësisë Rosenberg të Universitetit të Kentucky-t, Gjykata Supreme tani po rishikon vendimin e saj 20-vjeçar mbi ligjin federal të pesticideve. Në atë vendim të vitit 2005, gjyqtarët thanë se ligji federal dikton se cilat paralajmërime duhet të shfaqen në etiketat e pesticideve dhe se shtetet nuk mund të kërkojnë paralajmërime të ndryshme ose shtesë. Një vendim i favorshëm mund t'i kursente Bayer miliarda euro në kërkesat për dëmshpërblim në pritje. Në të njëjtën kohë, mund ta bëjë më të vështirë për konsumatorët të ngrenë padi për produkte të dëmshme dhe të kufizojë ndjeshëm të drejtën e tyre për kompensim. Davis është një eksperte për përgjegjësinë e prodhuesit dhe ka kaluar dekada duke argumentuar përparësinë e ligjit federal në procese gjyqësore.

Ajo e përmblodhi atë për DW: "Nëse Gjykata Supreme nuk e merr këtë çështje dhe nuk vendos në favor të kompanisë, ka shumë vite të tjera gjyqi përpara." Pavarësisht rezultatit, Chris Hilson, profesor i drejtësisë dhe ndryshimeve klimatike në Universitetin e Reading në Mbretërinë e Bashkuar, paralajmëron se paditë Roundup mund të jenë "vetëm fillimi" i një vale më të gjerë padish kundër sektorit agro-ushqimor. "Paditë gjyqësore për klimën deri më tani janë përqendruar kryesisht në tranzicionin e energjisë dhe kompanitë e karburanteve fosile", tha Hilson për DW. "Mund të presim që lëvizja mjedisore të ngrejë gjithnjë e më shumë padi në të ardhmen - për klimën, biodiversitetin dhe shëndetin e njeriut."/DW

roundup bayer shba trump

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë