LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët: Fushatat ruse të dezinformimit krijojnë klimë kaosi

Teoritë pro-ruse dhe euro-skeptike nuk përputheshin me raportimet e zakonshme të radios. Por në pamje të parë, faqja e saj e internetit dukej e vërtetë.

1 Nëntor 2024, 15:34 Nga E. D
Ekspertët: Fushatat ruse të dezinformimit krijojnë klimë
fotot ilustruese

SHBA- Për audiencën e radios publike polake ‘Polskie Radio’, titujt kryesorë në faqen e saj të internetit dukeshin të çuditshëm: “E vërteta e papranueshme: BE-ja do t’ia dalë pa Poloninë” dhe “Ukraina do të mbesë jashtë BE-së”.

Teoritë pro-ruse dhe euro-skeptike nuk përputheshin me raportimet e zakonshme të radios. Por në pamje të parë, faqja e saj e internetit dukej e vërtetë.

Nga një vështrim i kujdesshëm i faqes, një gjë binte në sy: adresa e faqes së internetit ishte polskieradio.icu. Adresa e vërtetë e faqes së internetit të ‘Polskie Radio’ është polskieradio.pl. Teoritë pro-ruse ishin vendosur në faqen e klonuar ruse të internetit për të mashtruar lexuesit.

Incidenti, i zbuluar në prill, është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për shfrytëzimin e faqeve të rreme të internetit gjatë dy vite të fundit për të zhvilluar një fushatë “të vazhdueshme” dezinformuese, sipas një artikulli të publikuar në faqen e internetit të Institutit Ndërkombëtarë të Shtypit, me seli në Austri, e cila është nënshkruar edhe nga tre organizata të tjera evropiane që mbrojnë lirinë e shtypit. Këto organizata thonë se agjentët rusë po krijojnë faqe të falsifikuara lajmesh në internet, që imitojnë burimet e respektuara të informacionit dhe postojnë lajme të rreme në këto faqe.

“Është e vështirë ta kuptosh se bëhet fjalë për një faqe interneti të falsifikuar, prandaj po funksionon”, thotë Camille Magnissalis, e cila vëzhgon shkeljet e lirisë së shtypit për Federatën Evropiane të Gazetarëve (EFJ). “Po qe se nuk je i vetëdijshëm, është fare lehtë të mashtrohesh”.

Departamenti amerikan i Drejtësisë njoftoi në shtator se faqet e tilla interneti janë pjesë e “fushatave keqdashëse të ndikimit të orkestruara nga qeveria ruse”, të njohura në gjuhën e përditshme me emrin “Doppelganger”, fjalë e huazuar nga gjuha gjermane për të përshkruar një individ që është pothuajse identik me një tjetër.

Departamenti i Shtetit gjatë asaj periudhe njoftoi për “sekuestrimin në proces e sipër” të 32 adresave të internetit të cilat janë përdorur në fushata të tilla.

Faqet e internetit imitojnë faqet e mediave të besueshme evropiane, por në fakt i mashtrojnë lexuesit me lajme keqdashëse dhe propagandë. Një përmbajtje e tillë shpesh shpërndahet në mediat sociale përmes reklamave ose llogarive të krijuara nga programe kompjuterike (bot).

“Shpeshherë janë çështje politike ngaqë synimi i tyre është të ndikojnë te njerëzit”, i tha Zërit të Amerikës ekspertja Magnissalis. “Në fund, këto lajme integrohen në peizazhin e lajmeve dhe kanë ndikim”.

Konsorciumi ‘Media Freedom Rapid Response’ (MFRR) jep hollësi nga fushata ruse e dezinformimit në raportin e tij për pjesën e parë të vitit 2024, që bën analizën e përmbajtjes së mediave. Dy organizata evropiane për të drejtat e shtypit, EFJ dhe IPI janë pjesë e këtij grupi.

Në vitin 2023, faqet e falsifikuara të internetit ishin kryesisht të mbushura me shkrime të rreme, sipas raportit të MFRR-së. Këtë vit, shumica e sulmeve janë krijuar me përdorimin e inteligjencës artificiale, qoftë përmes fotografive të manipuluara ‘deepfake’ apo audio-regjistrimeve të falsifikuara të gazetarëve të mirënjohur.

Një përmbajtje e tillë minon besimin tek lajmet dhe krijon një “klimë kaosi” për lexuesit evropianë të lajmeve, sipas raportit.

Adresat e këtyre faqeve të falsifikuara të internetit janë blerë përmes transaksioneve me kripto-valuta, duke fshehur identitetin e vërtetë të blerësit. Llogaritë digjitale për valutat kripto ishin të lidhura me Rusinë, sipas raportit të IPI-së.

“Ata po përdorin taktika të sofistikuara për të maskuar faktin që po përpiqen të keq-informojnë të gjithë”, thotë zyrtari Karol Luczka nga dega e IPI-së për Evropën lindore. “Ata përpiqen të fshehin faktin që Rusia qëndron pas këtyre përpjekjeve”.

Ky operacion rus ka vënë në shënjestër Ukrainën, Poloninë dhe Gjermaninë. Edhe Franca para zgjedhjeve presidenciale këtë verë ishte objektiv i tij. Një faqe interneti imitoi faqen e gazetës franceze Le Monde.

Ambasada ruse në Uashington nuk iu përgjigj kërkesës së Zërit të Amerikës për t’i komentuar këto zhvillime.

Ndonëse fushata ruse është e përhapur nëpër tërë Evropën, faqet e falsifikuara të internetit fillimisht u paraqitën në Ukrainë, në përpjekje për të manipuluar opinionin publik për luftën e Rusisë në Ukrainë, sipas ekspertit Luczka.

Sipas tij, lajmet e rreme në këto faqe interneti kryesisht kishin për qëllim të avanconin tre teori ruse: që Ukraina po e humb luftën, që Ukrainës po i mbarojnë burimet, apo që qeveria ukrainase është e korruptuar.

Para vitit 2022, Rusia kryesisht botoi dezinformacion në gjuhën ruse. Fushata aktuale e imitimit të faqeve të internetit të mediave të respektuara, bëhet në gjuhën e vendit që vihet në shënjestër. Kjo formë, i bën shkrimet më të besueshme për publikun, thotë për Zërin e Amerikës eksperti Luczka.

“Taktikat ruse të dezinformimit po bëhen më të mprehta dhe më të rafinuara”, thotë ai. “Kjo do të thotë se ato po bëhen edhe më efikase, fatkeqësisht”.

Platforma sociale Facebook ka luajtur rol thelbësor në përhapjen e këtyre faqeve të internetit dhe informacionin e tyre të rremë, thotë zoti Luczka, duke shtuar se kjo platformë është vendi ku ukrainasit lexojnë pjesën më të madhe të lajmeve.

Rreth 54% e popullsisë ukrainase përdorin platformën Facebook, sipas të dhënave të mbledhura nga Revista për Popullsinë Botërore.

Kjo paraqet një sfidë për kompanitë e mëdha teknologjike si Meta, pronare e platformës Facebook, sipas ekspertes Magnissalis nga EFJ. Këto platforma kanë përgjegjësi për të vëzhguar dezinformimin që postohet në to, thotë ajo, duke përfshirë ato që vijnë nga aktorët rusë.

“Ata krijojnë llogari të rreme dhe shpërndajnë shkrimet përmes këtyre faqeve të internetit gjithandej”, thotë ajo. “Nuk është një metodë e re, por është problematike”./VOA

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet