Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Ekspozimi ndaj ndotjes, veçanërisht të ajrit, zhurmës dhe kimikateve toksike, po shfaqet gjithnjë e më shumë si një faktor i rëndësishëm që kontribuon në çrregullimet e shëndetit mendor.
Ndotja e ajrit, zhurma mjedisore dhe ekspozimi ndaj kimikateve toksike lidhen me një rrezik më të lartë për probleme të shëndetit mendor, paralajmëron Agjencia Europiane e Mjedisit (EEA).
Ekspozimi ndaj ndotjes, veçanërisht të ajrit, zhurmës dhe kimikateve toksike, po shfaqet gjithnjë e më shumë si një faktor i rëndësishëm që kontribuon në çrregullimet e shëndetit mendor.
Agjencia bën thirrje për “veprim urgjent dhe drastik” kundër ndotjes, duke paralajmëruar se edhe ulje modeste mund të sjellin përmirësime të ndjeshme në shëndetin mendor.
Shëndeti mendor ndikohet nga ndërveprimi i faktorëve të brendshëm, përfshirë gjenetikën, faktorët socialë dhe ekonomikë, si dhe faktorët psikologjikë dhe të stilit të jetesës.
Ndotja është identifikuar si një nxitës i mundshëm i çrregullimeve mendore, duke përkeqësuar simptomat ose duke kontribuar në shfaqjen e tyre përmes ekspozimit afatgjatë.
Ekspozimi ndaj ajrit të ndotur gjatë shtatzënisë, në fëmijëri dhe në adoleshencën e hershme është lidhur me ndryshime strukturore dhe funksionale në tru.
EEA vëren se të gjitha studimet që analizojnë ndikimin e ndotjes së ajrit në depresion tregojnë një lidhje të rëndësishme mes ekspozimit afatgjatë ndaj cilësisë së dobët të ajrit dhe rritjes së rrezikut për depresion.
Provat janë veçanërisht të forta për grimcat e imëta PM2.5 dhe dioksidin e azotit (NO2).
Studime të fundit kanë gjetur gjithashtu një lidhje mes periudhave me ndotje të lartë dhe rritjes së rasteve të depresionit. Rritjet afatshkurtra të ndotjes janë lidhur gjithashtu me përkeqësimin e simptomave të skizofrenisë.
Shumica e kërkimeve për këtë temë janë fokusuar te zhurma nga transporti, përfshirë trafikun rrugor, hekurudhat dhe avionët.
Ekspozimi kronik ndaj kësaj zhurme mund të aktivizojë reagimin e stresit në organizëm, duke rritur inflamacionin dhe stresin oksidativ, çka mund të përkeqësojë shëndetin mendor.
Trafiku rrugor është burimi më i studiuar i zhurmës në lidhje me shëndetin mendor. Studimet tregojnë se për çdo rritje prej 10 decibelësh në nivelin e zhurmës ka një rritje të vogël, por të matshme, të rrezikut për depresion dhe ankth.
Zhurma nga avionët ka lidhjen më të fortë me çrregullimet e shëndetit mendor, veçanërisht me depresionin. Një studim gjeti një rritje prej 12% të rrezikut për depresion për çdo rritje prej 10 decibelësh në zhurmën e avionëve.
EEA thekson gjithashtu se zhurma e avionëve shkakton më shumë shqetësim se format e tjera të zhurmës në nivele të ngjashme dhe ky shqetësim mund të jetë një faktor që çon drejt depresionit dhe ankthit.
“Personat që raportojnë shqetësim ekstrem kanë pothuajse dyfishin e përhapjes së këtyre çrregullimeve, me zhurmën e avionëve si burimin kryesor, ndërsa vulnerabiliteti social i përforcon këto efekte”, thuhet në raport.
Studime të mëparshme të EEA kanë treguar gjithashtu se ekspozimi ndaj zhurmës mjedisore, veçanërisht në shtëpi, lidhet me një nivel më të lartë të problemeve të sjelljes tek fëmijët.
Ekspozimi edhe ndaj sasive të vogla të disa kimikateve mund të ketë pasoja të dëmshme për shëndetin, përfshirë edhe shëndetin mendor.
EEA analizoi studime që lidhin ekspozimin ndaj kimikateve si plumbi dhe substancat që ndërhyjnë në sistemin hormonal me çrregullimet mendore. Analiza u fokusua te metalet e rënda, tymi pasiv i duhanit, kimikatet që ndërhyjnë në sistemin endokrin dhe pesticidet.
Provat më të qëndrueshme lidhen me metalet e rënda, veçanërisht plumbin, dhe me tymosjen pasive. Të dyja janë lidhur me depresionin dhe skizofreninë, sidomos kur ekspozimi ndodh gjatë shtatzënisë ose në fëmijëri.
Studimet gjithashtu lidhin vazhdimisht ekspozimin ndaj pesticideve me depresionin, skizofreninë dhe ankthin.
Kimikatet që ndërhyjnë në sistemin endokrin ndikojnë në hormonet e trupit. Më të zakonshmet përfshijnë bisfenolin A dhe substancat per- dhe polifluoroalkile (PFAS). Ekspozimi para lindjes ndaj bisfenolit A është lidhur me depresionin dhe ankthin në fëmijëri.
Barrë e madhe e problemeve të shëndetit mendor në Europë
Një në gjashtë persona në Europë jeton me një çrregullim të shëndetit mendor dhe një në tre prej tyre nuk merr trajtimin e duhur, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
Në Bashkimin Europian, çrregullimet e shëndetit mendor çuan në humbjen e mbi 11 milionë viteve jetë të shëndetshme në vitin 2023, duke përfshirë vitet e jetës së humbura nga vdekjet e parakohshme dhe vitet e jetuara me sëmundje ose aftësi të kufizuara.
Këto shifra pritet të rriten në vitet e ardhshme, veçanërisht te të rinjtë dhe grupet më të cenueshme./Euronews
Foto ilustruse SHBA- Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump deklaroi se Kuba është afër zhvillimeve të rën...
Friedrich Merz GJERMANI- Kancelari gjerman Friedrich Merz ka paralajmëruar se lufta në Lindjen e Mesme nuk duhet të çojë n&...
Foto ilustruse ARABI- Vendet arabe, të udhëhequra nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, po përpiqen t'i bëjnë presion...
Donald Trump SHBA- Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, i ka kërkuar të premten Irani të dorëzohet pa kushte, një...
Foto ilustruse IRAN- Ushtarët gjermanë dhe punonjësit e ambasadës së Bagdadit janë larguar nga Lindja e Mesme. Gjermania ka t...
Foto ilustruse SHBA- Presidenti Donald Trump ka lënë të hapur mundësinë e sulmeve edhe në tokën amerikane. I pyetur nga ...
Majid Takht-Ravanc IRAN- Zëvendësministri i Jashtëm iranian Majid Takht-Ravanchi ka deklaruar se Teherani e ka paralajmëruar Evrop...
Aleksandar Vuçiq Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, pretendon se nuk mbështet asnjë palë në konfliktin e Shtete...
Foto ilustruse SHBA- Presidenti amerikan, Donald Trump u ka bërë thirrje anëtarëve të ushtrisë dhe policisë iraniane si ...
Foto ilustruse Sulmet amerikane dhe izraelite po i shkaktojnë pasoja ushtarake Iranit, por Uashingtonit ende i mungon një strategji e qartë ...
