LIVE UPDATES
Bota

DW: Pse Somalia po e lejon Turqinë të shfrytëzojë rezervat e saj të naftës?

Stërvitja synon të arrijë një thellësi prej 7,500 metrash (4.5 milje) në fundin e Oqeanit Indian, duke e bërë atë një nga operacionet më të thella në det të hapur të këtij lloji në botë.

15 Prill 2026, 20:24 Nga D.S

DW: Pse Somalia po e lejon Turqinë të shfrytëzojë rezervat e

Turqia është gati të kërkojë naftë në brigjet e Somalisë : Anija e vendit për eksplorim në det të thellë, Cagri Bey, mbërriti në brigjet e Mogadishut javën e kaluar, gati për të nxjerrë ar të zi mes mungesave të vazhdueshme globale për shkak të luftës së Iranit .

Stërvitja synon të arrijë një thellësi prej 7,500 metrash (4.5 milje) në fundin e Oqeanit Indian, duke e bërë atë një nga operacionet më të thella në det të hapur të këtij lloji në botë.

Korporata Turke e Naftës (TPAO), në pronësi të qeverisë, do të përqendrohet në tre blloqe eksplorimi në det të hapur pranë bregdetit somalez, secili prej të cilëve mat afërsisht 5,000 kilometra katrorë (1,930 milje katrorë). Sipas Reuters , do të duhen 10 muaj për të arritur në rezervat e detit të thellë dhe për të filluar nxjerrjen.

Kush do të përfitojë më shumë nga ky partneritet?

A mund ta çojë eksplorimi i naftës Somalinë nga lecka në pasuri?
Presidenti i Somalisë, Hassan Sheikh Mohamud, beson se marrëveshja mund të ndryshojë gjithçka: "Burimet tona natyrore vlejnë miliarda - nëse jo triliona - dollarë dhe ato nuk duhen keqmenaxhuar", tha ai në inaugurimin në fillim të prillit.

Sikur të mos kishte qenë konflikti dhe konflikti në rajon, "nafta e Somalisë mund të kishte arritur në tregjet ndërkombëtare shumë më herët". Fitimet nga burimet, tha Mohamud, "do t'u sjellin dobi të gjithë somalezëve, kudo që jetojnë në vend".

Ndërkohë, Ministri i Naftës dhe Burimeve Minerale i Somalisë,  Dahir Shire Mohamed, e shënoi mbërritjen e anijes eksploruese Cagri Bey si një "ditë historike", e cila tregoi "një fillim të ri në eksplorimin e naftës dhe shfrytëzimin e burimeve natyrore".

Deputetja Aisha Koos Mohamud Omar tha se projekti do ta transformonte "varfërinë në prosperitet" në të gjithë Somalinë. "Sot, ne fillojmë të përfitojmë nga burimet natyrore që kanë qenë nën tokën tonë për miliona vjet", tha ajo për DW. 

I njëjti lloj entuziazmi është i dukshëm në rrugët e Mogadishut, ku banorët i thanë DW se kishin shpresa të mëdha për të ardhmen. Shumë prej tyre thjesht japin një shenjë miratimi sa herë që përmendet Turqia këto ditë.

"Unë besoj se nëse procesi i shpimit është i suksesshëm, shumë gjëra do të ndryshojnë. Në veçanti, çmimet e energjisë mund të bien, varësia jonë nga karburanti i importuar mund të ulet dhe mund të shohim përmirësime reale në zhvillimin e infrastrukturës", tha shoferi i taksisë Zakaria Ahmed Aden.

Megjithatë, ndjenja e përgjithshme e entuziazmit në Somali ende nuk i përgjigjet pyetjes se çfarë fiton partneri tjetër në këtë ekuacion - Turqia - nga kjo marrëveshje.

Si e arriti Turqia rrugën e saj drejt Mogadishu-t me magji
Turqia kishte fituar për herë të parë një pikëmbështetje në Bririn e Afrikës  një dekadë e gjysmë më parë, sipas korrespondentit të DW, Mohamed Kahiye në Mogadishu.

"Marrëdhëniet e Turqisë me Somalinë datojnë që nga viti 2011, kur Turqia nisi një reagim humanitar në shkallë të gjerë , duke ofruar ndihmë shumë të nevojshme për komunitetet e prekura në kulmin e një thatësire të rëndë", shpjegoi ai.

Që atëherë, Somalia është shfaqur si partneri më i madh rajonal i Turqisë në Afrikë. Në vitin 2024, të dy vendet nënshkruan një Marrëveshje Kornizë 10-vjeçare për Mbrojtje dhe Bashkëpunim Ekonomik , në të cilën Turqia, anëtare e NATO-s  , ra dakord të mbronte vijën bregdetare të Somalisë, e cila ishte përfshirë nga rreth dy dekada piraterie.

Kjo çoi në krijimin e bazës së saj më të madhe ushtarake jashtë shtetit nga Turqia në Somali, duke trajnuar ushtarë somalezë për të luftuar piraterinë dhe grupet islamike si  al-Shabab  dhe kryengritësit e lidhur me rajonin separatist të Somalilandit .

Fokusi tani është në aksesin në fushat masive të naftës në brigjet e vendeve të Afrikës Lindore: Sondazhet gjeologjike dhe sizmike tregojnë se rajoni mbështetet në të paktën 30 miliardë fuçi rezerva nafte dhe gazi, të gatshme për t’u shfrytëzuar.

"Shumë somalezë e shohin përfshirjen e Turqisë në vend si kryesisht pozitive... Megjithatë, ka edhe pikëpamje të ndryshme, veçanërisht në lidhje me menaxhimin dhe implikimet e burimeve të zbuluara rishtazi në det të hapur", tha Kahiye.


Volkan Ipek, një shkencëtar politik në Universitetin Yeditepe në Stamboll, i tha DW se iniciativa e Turqisë në Somali nxjerr në pah nevojën në rritje të qeverisë "për të gjetur burime shtesë energjie".

Marrëveshjet e planifikuara në Gjirin e Adenit, Oqeanin Indian dhe Detin e Zi  e pasqyrojnë më tej këtë ambicie.

Sipas Ministrit të Energjisë të Turqisë, Alparslan Bayraktar, nisja e iniciativës për eksplorimin e naftës në Somali shënoi "një epokë të re në eksplorimin turk të naftës".

Me një popullsi prej 86 milionë banorësh, Turqia ka një uri të madhe për naftë. Rreth tre të katërtat e furnizimeve me energji të vendit mbështeten në importet e huaja gjatë një kohe kur po bëhet e vështirë - dhe e kushtueshme - për Ankaranë të vazhdojë të blejë nga Rusia dhe Irani, vende me interesa të ndryshme gjeopolitike.

Me Sirinë fqinje të shkatërruar nga më shumë se një dekadë luftë , Iranin tani në luftë dhe  luftën e vazhdueshme të Rusisë në Ukrainë , Turqia po kërkon në mënyrë aktive alternativa, pasi një krizë e madhe e kostos së jetesës e ka mbajtur gjithashtu popullsinë e saj në ankth vitet e fundit.

A po i bën Turqia tinëz Somalisë?
Sipas Afyare Abdi Elmi, një profesor kërkimesh në Universitetin e Qytetit të Mogadishut, marrëdhënia midis dy vendeve është ende mirëdashëse. Angazhimi i Turqisë në rajon është një "bashkëpunim fitimprurës" nga të dyja palët, tha ai për transmetuesin shtetëror turk TRT.

"Somalia ofron si një vend strategjik një portë hyrëse për pjesën më të madhe të Afrikës Lindore ... ndërsa Turqia është gjithashtu e interesuar ekonomikisht dhe tregtarisht në atë pjesë të botës", tha ai.

 Megjithatë, analisti Arman Sidhu, në një artikull të botuar nga Geopolitical Monitor i Kanadasë  , tha se Turqia është ngulitur qëllimisht dhe thellë në çdo nivel të bashkëpunimit të saj me Somalinë - aq shumë sa terma si "bashkëpunim" dhe "partneritet" nuk pasqyrojnë natyrën e marrëveshjes.

“Turqia ka mbledhur kontroll operacional mbi pothuajse çdo aset strategjik ekonomik në Somali”, shkroi Sidhu, duke theksuar se qeveria turke “e ka pozicionuar veten në rrjedhën e sipërme të fluksit të të ardhurave të Somalisë” ndryshe nga aktorët e tjerë në Afrikë si Kina  dhe Rusia, të cilët ndjekin një qasje më të qetë në projektet e tyre të investimeve.

Sipas Sidhu, Turqia është “ngulitur aq thellë sa nxjerrja e saj do të rrezikonte kolapsin institucional” në Somali, pasi pjesa më e madhe e vendit tani varet nga Turqia - nga ndihma te zhvillimi e deri te mbështetja ushtarake, duke u zgjeruar tani deri në kushtet e ndërmarrjes së nxjerrjes së naftës.

Vetëm rrethimi i sigurisë së anijes Cagri Bey tregon se sa e rëndësishme është integriteti dhe qëndrueshmëria e projektit të naftës për Ankaranë. Task forca detare turke e vendosur për të siguruar anijen përbëhet nga tre anije luftarake - TCG Sancaktar, TCG Gokova dhe TCG Bafra - dhe avionë të ndryshëm luftarakë./DW

somalia turqia

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet