Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
DW, shkruan se, për më shumë se dy javë, vendi me shumicë shiite me 93 milionë banorë është përballur me protesta masive mbarëkombëtare , të cilat fillimisht u nxitën nga ankesat ekonomike , por që atëherë janë zhvilluar në një kryengritje kundër regjimit në Teheran.
IRAN- Vendndodhja strategjike kyçe e Iranit në një nga pengesat më të rëndësishme në botë për tregtinë e energjisë - Ngushtica e Hormuzit në Gjirin Persik - së bashku me rezervat e tij të mëdha të naftës dhe gazit, ambiciet e tij politike dhe programin e tij bërthamor, e bëjnë atë një lojtar të rëndësishëm në Lindjen e Mesme.
DW, shkruan se, për më shumë se dy javë, vendi me shumicë shiite me 93 milionë banorë është përballur me protesta masive mbarëkombëtare , të cilat fillimisht u nxitën nga ankesat ekonomike , por që atëherë janë zhvilluar në një kryengritje kundër regjimit në Teheran.
Zyrtarisht, regjimi autoritar i Republikës Islamike ia hedh fajin për protestat armiqve të tij të jashtëm, përkatësisht Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Megjithatë, tani për tani duket më e lehtë për udhëheqjen në Teheran të negociojë me SHBA-në sesa të angazhohet në dialog me popullsinë e vet. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha më 11 janar se Irani ishte i përgatitur të negocionte me administratën e tij.
Që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979 dhe pushtimi pasues i ambasadës amerikane në Teheran, Irani dhe SHBA-të nuk kanë pasur marrëdhënie diplomatike zyrtare. Armiqësia ideologjike, sanksionet, tensionet e sigurisë dhe mosmarrëveshja mbi programin bërthamor të Iranit kanë formësuar marrëdhënien gjatë gjysmës së shekullit të kaluar.
“Udhëheqësit e Iranit duan të negociojnë. Mendoj se janë të lodhur duke u mundur nga Shtetet e Bashkuara”, u tha Trump gazetarëve të dielën në bordin e avionit të tij presidencial, Air Force One. Programi bërthamor i Iranit mbetet pika qendrore e konfliktit në marrëdhëniet e tij me Perëndimin.
Trump ushtron presion mbi Iranin
Trump e ka kërcënuar vazhdimisht Iranin ditët e fundit me ndërhyrje ushtarake amerikane nëse forcat e sigurisë së regjimit vazhdojnë të përdorin dhunë në shtypjen e demonstratave. Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut me seli në SHBA vlerëson se të paktën 2,000 protestues janë vrarë deri më tani.
Me ndërprerjen e internetit që nga 9 janari, është e vështirë të vlerësohet shkalla e brutalitetit që po përdoret nga regjimi për të shtypur protestat. Televizioni shtetëror iranian, i cili i quan protestuesit terroristë në raportimet e tij, duke cituar përfaqësues të Republikës Islamike, ka shfaqur gjithnjë e më shumë pamje që nga e diela të morgjeve të mbushura me trupa demonstruesish të vrarë nga forcat e sigurisë.
Në të njëjtën kohë, familjet po paralajmërohen të mos i lejojnë fëmijët e tyre të afrohen pranë protestave. Ministria e Jashtme iraniane ka thënë se Republika Islamike e Iranit nuk kërkon luftë, por është e përgatitur mirë për të.
“Debati rreth vendimeve të mundshme të Donald Trump ose veprimeve ushtarake të Izraelit kundër Iranit ka më pak të bëjë me qëllimet e shpallura zyrtarisht dhe më shumë me ndikimin real që hapa të tillë do të kishin në strukturën e pushtetit në vend”, tha për DW Fatemeh Aman, një analiste e Lindjes së Mesme me bazë në Uashington.
"Përvoja tregon se presioni i jashtëm, veçanërisht nëse nuk çon në rënien e shpejtë të qeverisë, nuk ka domosdoshmërisht një efekt dobësues dhe ndonjëherë madje ka efektin e kundërt. Për Iranin, ky rrezik është veçanërisht i lartë." Një kërcënim i jashtëm mund të shërbejë si pretekst për forcimin e sigurisë, për të goditur më ashpër protestuesit dhe për të margjinalizuar konfliktet e brendshme brenda strukturës së pushtetit të regjimit.
“Presidenti Trump ka treguar vazhdimisht se i vendos interesat e prekshme amerikane mbi të gjitha konsideratat e tjera”, tha Aman, duke shtuar se Trump nuk duket i interesuar për projekte të kushtueshme pa një përfundim të qartë dhe në përgjithësi preferon të mos përfshihet në luftëra të zgjatura.
Ajo tha se qëllimi i Trump mund të jetë ndryshimi i sjelljes së Republikës Islamike, jo domosdoshmërisht i vetë regjimit. Ky qëllim mund të ndiqet përmes presionit, sanksioneve dhe kërcënimeve, por jo përmes një lufte në shkallë të plotë. Edhe nëse nuk do të çonte drejtpërdrejt në ndryshimin e regjimit, një luftë në shkallë të gjerë midis SHBA-së dhe Iranit do të kishte pasoja të menjëhershme për vendet fqinje.
"Këto përfshijnë një furnizim të paqëndrueshëm me energji, pasiguri në rritje, presion të konsiderueshëm ekonomik dhe rrezikun e përshkallëzimit të mëtejshëm të konflikteve ndërmjetëse. Prandaj, aktualisht nuk pritet mbështetje e gjerë për një luftë në shkallë të gjerë në rajon", shtoi Aman.
Shtetet e Gjirit vëzhgojnë me kujdes
Edhe pse fqinjët arabë të Iranit në Gjirin Persik nuk konsiderohen aleatë të Republikës Islamike, ata kanë një interes të fortë në stabilitetin rajonal dhe në shmangien e përshkallëzimit ushtarak.
Një sulm ndaj Iranit mbart rrezikun që Teherani të përgjigjet me sulme ndaj bazave ushtarake amerikane në rajon, nga të cilat ka dhjetëra në vendet fqinje.
"Para ngjarjeve aktuale, shtetet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit kishin vendosur ta njihnin Republikën Islamike si një realitet politik me të cilin duhej të merreshim", tha për DW Farzan Sabet, një ekspert i Lindjes së Mesme në Qendrën e Qeverisjes Globale të Institutit të Diplomuar të Gjenevës.
"Më vonë, pas ngjarjeve të vitit 2019, ata filluan të ndërtonin forcën e tyre ushtarake dhe të thellonin marrëdhëniet e tyre strategjike me aleatët. Në të njëjtën kohë, ata donin të promovonin diplomacinë dhe të ulnin tensionet me Iranin."
Rivaliteti rajonal midis sundimtarëve shiitë në Iran dhe familjes mbretërore sunite në Arabinë Saudite për supremaci në Lindjen e Mesme, duke përfshirë Sirinë, Irakun dhe veçanërisht Jemenin, u përshkallëzua në vitin 2019 pasi rafineritë që i përkisnin kompanisë shtetërore të naftës Saudi Aramco në Abqaiq dhe Khurais u sulmuan me dronë dhe raketa.
Sulmet përgjysmuan përkohësisht prodhimin e naftës saudite. Rebelët Huthi në Jemen, të cilët mbështeten nga Irani, u fajësuan, edhe pse Teherani mohoi çdo përfshirje të drejtpërdrejtë.
Në vitet e fundit, Irani dhe Arabia Saudite kanë filluar një afrim të kujdesshëm , me Kinën që vepron si ndërmjetësuese. Të dy vendet konsiderohen partnerë të rëndësishëm tregtarë për Kinën, e cila varet nga stabiliteti në Lindjen e Mesme për të siguruar furnizimin e saj me energji.Protestat shtohen në Iran ndërsa regjimi shqyrton bisedimet me SHBA-në
Sanksionet ndaj Iranit shtojnë presionin politik
Për Kinën, e cila ka zgjeruar vazhdimisht ndikimin e saj në Lindjen e Mesme dhe vazhdon të importojë naftë të lirë nga Irani pavarësisht sanksioneve të SHBA-së, protestat dhe sanksionet e reja të SHBA-së nuk janë lajme të mira.Si aleatë të Republikës Islamike, Kina dhe Rusia e kanë kritikuar ashpër mekanizmin e "rikthimit" të aktivizuar në shtator 2025 nga SHBA-të dhe vendet e E3 - Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar - për të rivendosur sanksionet e OKB-së ndaj Iranit.
Këto sanksione u hoqën në vitin 2015 si pjesë e marrëveshjes bërthamore JCPOA midis Iranit dhe pesë fuqive me të drejtë vetoje në Këshillin e Sigurimit të OKB-së plus Gjermanisë. SHBA-të u tërhoqën në mënyrë të njëanshme nga marrëveshja në vitin 2018 gjatë mandatit të parë presidencial të Trump me qëllim sigurimin e një marrëveshjeje më të mirë. Presidenti i SHBA-së vazhdon ta ndjekë këtë qëllim edhe sot e kësaj dite.
Më 12 janar, Trump njoftoi në rrjetet sociale se një tarifë prej 25% do të zbatohej menjëherë për vendet që bëjnë biznes me Iranin . Sipas bazës së të dhënave të Ekonomisë Tregtare, partnerët kryesorë tregtarë të Iranit janë Kina, Turqia, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Iraku.Kina e kritikoi vendimin . Udhëheqja kineze është e bindur se nuk ka fitues në një luftë tarifore, u përgjigj Mao Ning, zëdhënës i Ministrisë së Jashtme në Pekin, kur u pyet për tarifat e reja të SHBA-së ndaj Iranit.
Megjithatë, strategu dhe eksperti i energjisë Umud Shokri nga Universiteti George Mason në Fairfax të Virxhinias i tha DW se Rusia nën Presidentin Vladimir Putin është vendi që ka më shumë frikë nga një Iran i lirë dhe demokratik.
"Rusia ka një ndikim të madh në qeverinë aktuale të Republikës Islamike. Nëse në pushtet vjen një qeveri që rrezikon interesat e Rusisë në rajon ose në politikën e jashtme, një qeveri e tillë do të ishte e padëshirueshme për Moskën", tha Shorki për DW./DW
IRAN- Grupi i të drejtave të njeriut me seli në SHBA , HRANA, tha të hënën se numri i të vde...
IRAN- Një protestues 26-vjeçar iranian, Erfan Soltani , pritet të ekzekutohet sot për pjesëmarrjen e tij n&eum...
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance GROENLAND-Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, do të presë ministrat e ja...
SHBA- Ish-presidenti i SHBA-së Bill Clinton dhe bashkëshortja e tij, ish-Sekretarja e Shtetit Hillary Clinton , njoft...
GJERMANI- Shumë simbolikë dhe demonstrime uniteti nuk u panë: gazetarët që mbërritën me Ministrin e Jashtëm gjerm...
foto ilustruese UKRAINË- “Sigurisht që dua që e gjithë kjo të përfundojë sa më shpejt, por… më d...
Donald Trump SHBA- Donald Trump u ka bërë thirrje aleatëve amerikanë të largohen nga Irani. Trump i dërgoi një mesa...
Foto ilustruse PALESTINA- Një stuhi përfshiu Rripi i Gazës sot, i cili përmbyti qindra shtëpi. Mjekët thanë se...
Foto ilustruse IRAN- Regjimi në Teheran duket i vendosur të shkojë në ekstreme për të ndaluar protestat, të cilat jan&eu...
Foto ilustruse AUSTRI- Një aksident fatal ka ndodhur në alpet austriake. Tre skiatorë u përfshinë nga ortekët, përfshir&...
