LIVE UPDATES
Bota

BBC: Banorët e Groenlandës përgatiten për një samit që mund të formësojë të ardhmen e Arktikut

Një kasetë e madhe dixhitale lajmesh ndodhet sipër qendrës tregtare të mbuluar me borë në kryeqytetin e ishullit, Nuuk.

14 Janar 2026, 08:14 Nga D.S
BBC: Banorët e Groenlandës përgatiten për një samit
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance

GROENLAND-Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, do të presë ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, si dhe homologun e tyre amerikan, Marco Rubio, në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën.

Fokusi i bisedimeve: e ardhmja e ishullit më të madh në botë, Groenlandës.

BBC shkruan se, një kasetë e madhe dixhitale lajmesh ndodhet sipër qendrës tregtare të mbuluar me borë në kryeqytetin e ishullit, Nuuk. Nuk keni nevojë të flisni groenlandisht për të kuptuar fjalët "Trump", "Groenlandë" dhe "sovranitet" që shfaqen vazhdimisht, me shkronja të kuqe të forta.

Donald Trump thotë se e dëshiron këtë vend dhe do ta zgjedhë "në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë". Pas veprimit të tij të fundit ushtarak kontrovers në Venezuelë, njerëzit në Groenlandë po i besojnë fjalës së tij.

Numërimi mbrapsht i ankthshëm për takimin në Uashington ka vazhduar prej ditësh.

Kalimtarët më thonë se më duket sikur kanë kaluar vite. "Do të doja ta inkurajoja (Donald Trump) që t’i përdorë të dy veshët me mençuri, të dëgjojë më shumë dhe të flasë më pak. Ne nuk jemi në shitje. Vendi ynë nuk është në shitje", tha Amelie Zeeb, duke hequr dorezat e saj të trasha, të bëra tradicionalisht këtu me lëkurë foke dhe të njohura si pualuuk, për të tundur duart për të theksuar diçka.

"Shpresa ime është që vendi ynë të jetë i pavarur dhe i menaxhuar mirë dhe jo të blihet", tha shkrimtari dhe muzikanti inuit, Sivnîssoq Rask. Ndërsa Maria, me foshnjën e saj shtatëjavëshe, të mbështjellë fort brenda palltos së dimrit, më tha: "Shqetësohem për të ardhmen e familjes sime të re. Nuk duam gjithë këtë vëmendje këtu!"

Por vëmendja ndërkombëtare ndaj Groenlandës nuk do të zhduket së shpejti. Shumë më tepër gjëra varen në fije të perdes sesa vetëm fati i këtij ishulli. Debati për Groenlandën i vë kundër njëra-tjetrës vendet e NATO-s, Danimarkën dhe SHBA-në.

Groenlanda është një territor gjysmë-autonom i Danimarkës. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se nëse SHBA-të marrin kontrollin e ishullit me forcë, ky do të jetë fundi i aleancës transatlantike të mbrojtjes, mbi të cilën Evropa është mbështetur për siguri për dekada të tëra.

Do të jetë gjithashtu një tjetër goditje dëmtuese për marrëdhëniet SHBA-Evropë, të cilat janë dëmtuar rëndë që nga rikthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë. Dhe mos harroni: Udhëheqësit e Evropës mezi presin ta mbajnë administratën Trump në krah, të mbështesin një marrëveshje paqeje të qëndrueshme edhe për Ukrainën.

Pasojat e mundshme të një konflikti mbi Groenlandën janë të mëdha, por nuk është e qartë se si Uashingtoni synon ta trajtojë takimin e së mërkurës. A do të jetë fryma e kompromisit apo e konfrontimit? Presidenti Trump këmbëngul se i duhet Groenlanda për sigurinë kombëtare. Nëse SHBA-të nuk e marrin Groenlandën, atëherë do ta bëjnë Kina ose Rusia, thotë ai.

Të vetëdijshëm për këtë, fuqitë e mëdha evropiane, të cilat e kanë mbështetur hapur sovranitetin danez mbi Groenlandën, janë përpjekur gjithashtu të dalin me propozime ushtarake për të rritur praninë e NATO-s rreth ishullit dhe në Arktik në përgjithësi. Më është thënë se Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania kanë marrë drejtimin këtu.

"Ne ndajmë shqetësimet e SHBA-së se kjo pjesë e Danimarkës ka nevojë për mbrojtje më të mirë. Ne thjesht duam ta përmirësojmë së bashku situatën e sigurisë në Groenlandë.", tha të hënën kancelari gjerman Friedrich Merz. 

Kryetari i Shoqatës së Rezervistëve Gjermanë, Patrick Sensburg, ka bërë thirrje që të paktën një brigadë evropiane të vendoset në Groenlandë sa më shpejt të jetë e mundur. Ai theksoi se Gjermania do të "mbante përgjegjësi të veçantë në këtë përpjekje" dhe vuri në dukje se ushtria gjermane do të fitonte avantazhe strategjike duke stërvitur ushtarët në kushtet sfiduese të Arktikut.

Qeveria britanike është gjithashtu në bisedime me aleatët evropianë në lidhje me vendosjen e mundshme të forcave ushtarake në Groenlandë, veçanërisht në përgjigje të kërcënimeve të perceptuara nga Rusia dhe Kina.

Çfarë ka sugjeruar NATO në lidhje me sigurinë në Arktik?

Bisedimet janë në një fazë paraprake. Numri i trupave nuk është përcaktuar, por diskutimet tashmë përfshijnë vendosjen e mundshme të ushtarëve, anijeve luftarake, avionëve, nëndetëseve dhe aftësive anti-dronë në rajon. Një sugjerim konkret është formimi i një “Roje Arktike” detare të NATO-s, duke pasqyruar “Rojen Baltike” të krijuar nga aleanca në Detin Baltik pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Shtrati detar si i Baltikut ashtu edhe i Arktikut është i mbushur me infrastrukturë nënujore, siç janë tubacionet e energjisë dhe kabllot e internetit, të cilat janë thelbësore për komunikimet dhe transaksionet financiare me vlerë miliarda dollarë çdo ditë. Të gjitha janë të ndjeshme ndaj sulmeve hibride.

"Shumë më tepër mund të bëhet në Arktik", më tha Oana Lungescu. Deri në vitin 2023 ajo ishte zëdhënësja më jetëgjatë e NATO-s. Tani ajo është një Anëtare e Shquar në organizatën kërkimore të mbrojtjes dhe sigurisë RUSI.

"Nuk parashikoj që Mbretëria e Bashkuar ose Gjermania do të dërgojnë një numër të konsiderueshëm trupash në Groenlandë, por ato mund të zhvillojnë më shumë ushtrime në rajon ose të zgjerojnë ato ekzistuese. Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e tjerë të NATO-s kanë filluar tashmë të vendosin asete detare për një stërvitje të madhe dyvjeçare të udhëhequr nga Norvegjia në Veriun e Epërm, të quajtur "Reagim i Ftohtë". Arktiku u bë një përparësi strategjike për NATO-n pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Por duhet bërë më shumë."

Groenlanda ndodhet midis SHBA-së dhe Kanadasë nga njëra anë dhe Rusisë dhe Evropës nga ana tjetër. Uashingtoni e përjetoi për herë të parë vlerën strategjike të Groenlandës gjatë Luftës së Dytë Botërore. SHBA-të pushtuan ishullin për të ndaluar marrjen e tij nga Gjermania naziste pas pushtimit të Danimarkës.

SHBA-të u përpoqën ta blinin Groenlandën pas luftës, por Kopenhageni refuzoi. Jo shumë kohë më pas, të dy vendet u bënë anëtarë themelues të NATO-s dhe në vitin 1951 ata nënshkruan një marrëveshje mbrojtjeje, e vlefshme edhe sot, duke i lejuar Shteteve të Bashkuara të mbanin bazat e tyre ushtarake në Groenlandë dhe të sillnin sa më shumë trupa të dëshironin në ishull.

Groenlanda ndodhet në rrugën më të shkurtër midis SHBA-së kontinentale dhe Rusisë, gjë që e bën atë thelbësore për mbrojtjen nga raketat. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991, SHBA-të e reduktuan shumë praninë e tyre këtu, duke mbajtur vetëm një bazë ushtarake, Bazën Hapësinore Pituffik, një nga stacionet më të rëndësishme të radarëve të Uashingtonit./Dosja.al 

groenland shba jdvanc

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë