LIVE UPDATES
Bota

DW: A do të rishpërthejë lufta midis SHBA-së dhe Iranit?

Ato janë, që Irani të dorëzojë uraniumin e pasuruar dhe të heqë dorë nga pasurimi i mëtejshëm, dhe që Teherani të hapë Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar dhe të mos mbledhë tarifa tranziti.

22 Prill 2026, 21:54 Nga D.S

DW: A do të rishpërthejë lufta midis SHBA-së dhe Iranit?

Skenari 1: afrimi dhe negociatat e mëtejshme
Shtetet e Bashkuara të Amerikës i japin publikut shpresë se një marrëveshje me Iranin do të pasojë menjëherë, se regjimi në Teheran dëshiron një zgjidhje.

Për këtë, nga pikëpamja amerikane, duhet të përmbushen 15 kërkesa, dy prej të cilave janë me interes të veçantë. Ato janë, që Irani të dorëzojë uraniumin e pasuruar dhe të heqë dorë nga pasurimi i mëtejshëm, dhe që Teherani të hapë Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar dhe të mos mbledhë tarifa tranziti.

Në fillim të prillit, Irani paraqiti një plan me dhjetë pika brenda të cilit janë në fokus disa kërkesa nga pala iraniane. Kështu, kërkohet që SHBA-ja dhe Izraeli të heqin dorë në shtigje afatgjatë nga sulmet ndaj Iranit. Meqenëse armëpushimi vlen edhe për Libanin dhe milicinë pro-iraniane Hezbollah, Teherani kërkon më tej që asetet iraniane të zhbllokohen dhe sanksionet të hiqen.

Të dyja palët në këtë konflikt duan ta paraqesin marrëveshjen mbi kërkesat kryesore si një sukses. Por në të kaluarën, negociatat mbi programin bërthamor të Iranit në veçanti kanë rezultuar jashtëzakonisht komplekse. Wall Street Journal dhe CNN raportuan se informacioni i fundit kishte të bënte me periudhën kohore për të cilën Irani do të duhej të hiqte dorë nga pasurimi i uraniumit - Uashingtoni thuhet se kërkoi 20 vjet, Irani ofroi pesë vjet.

Çështje të tjera komplekse që lidhen me këtë përfshijnë se çfarë do të ndodhë me uraniumin tashmë të pasuruar, çfarë do të ndodhë me centrifugat e pasurimit - dhe si do të verifikohet marrëveshja?

Për Presidentin e SHBA-së Donald Trump, do të jetë gjithashtu çështje e paraqitjes së marrëveshjes si më të mirë se marrëveshja bërthamore e Iranit nga e cila ai u tërhoq në vitin 2018. Megjithatë, Teherani mund të konsiderojë se të paturit e një bombe bërthamore siguron mbrojtje më të mirë kundër sulmeve të ardhshme. Por ai ka kuptuar gjatë kësaj lufte se çfarë presioni mund të ushtrojë vetëm përmes kontrollit të Ngushticës së Hormuzit.

Skenari 2: Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar
Është e mundur që situata aktuale të zgjasë për ca kohë: SHBA-ja dhe Irani vazhdojnë të dërgojnë kërcënime të ndërsjella, pa shkelur armëpushimin që ka qenë në fuqi që nga 8 prilli.

Në thelb, ultimatumi i Presidentit të SHBA-së Donald Trump duhet të skadojë këtë të martë në mbrëmje (22 prill) sipas kohës së Uashingtonit. Megjithatë, në një intervistë me agjencinë e lajmeve Bloomberg, Trump tha se armëpushimi përfundon "të mërkurën në mbrëmje sipas kohës së Uashingtonit", pra natën nga e mërkura në të enjte. Kjo i dha atij dhe Iranit më shumë kohë dhe mundësi për t'u rikthyer në negociata.

Nëse është gati të shtyjë ultimatumin e tij, presidenti amerikan dha përgjigje kontradiktore në lidhje me këtë: "Nëse nuk ka marrëveshje, luftimet do të vazhdojnë" tha ai dhe shtoi, "nëse duhet ta bëjmë, atëherë do ta bëja".

Në rast të vazhdimit të armëpushimit pa negociata zyrtare për paqe, bllokada dypalëshe e Ngushticës së Hormuzit do të vazhdonte. Irani aktualisht nuk lejon anijet të kalojnë nëpër këtë kalim detar midis Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit - me pasoja dramatike për ekonominë botërore, sepse që nga fillimi i luftës, vendet e Gjirit Persik nuk mund të transportojnë më naftë dhe gaz të lëngshëm nga deti.

Mungesa e karburantit do të përkeqësohej më tej, ndërkohë që në BE po diskutohet me të madhe se si të veprohet në rast të mungesës së karburanteve për avionë. Kështu, Irani mban një instrument të fuqishëm në duart e tij për të ushtruar presion mbi Trump. Si rezultat i luftës, inflacioni u rrit edhe në SHBA. Ky trend ndoshta do të vazhdonte me vazhdimin e bllokadës.

Por Trump ka edhe një tjetër kartë të fortë në dorë, që e përdor për të ushtruar presion, e të cilën nuk e kishte para raundit të parë të negociatave në Pakistan. Ai ka bllokuar Ngushticën e Hormuzit, ushtria amerikane po e pengon Iranin të shesë naftën e tij - me pasoja përkatëse për ekonominë tashmë të dëmtuar të vendit.

Eksperti i Lindjes së Mesme Hans-Jakob Schindler i Qendrës Ndërkombëtare për Kundër-Terrorizëm e quajti bllokadën amerikane të Ngushticës së Hormuzit "një mjet jashtëzakonisht të fuqishëm për presion financiar" në një deklaratë për programin e dytë të televizionit publik gjerman ZDF. Sipas tij, amerikanët treguan se e marrin seriozisht bllokadën duke sekuestruar një anije iraniane.

Skenari 3: dështimi i negociatave - lufta vazhdon
Në rast se mosmarrëveshjet dhe mosbesimi midis SHBA-së dhe Iranit rezultojnë të pakapërcyeshme për momentin, Trump ka kërcënuar me pasoja drastike: nga shkatërrimi i të gjitha termocentraleve dhe urave në Iran, deri në shkatërrimin e "një qytetërimi të tërë".

Sa larg do të shkojnë Amerika dhe Izraeli me këto kërcënime në rast dështimi mbetet për t'u parë. Mund të supozohet se Shtetet e Bashkuara, përveç sulmeve të reja ajrore ndaj Iranit, do të mbajnë një bllokadë të anijeve dhe porteve iraniane, në mënyrë që ta kthejnë ndoshta mjetin më efektiv të presionit të Iranit në këtë luftë kundër vetë Teheranit.

Në atë rast, Irani ndoshta do të përpiqet të rrisë presionin mbi SHBA-në, vendet perëndimore dhe vendet e Gjirit Persik duke bllokuar Ngushticën e Hormuzit. Në luftimet e deritanishme, Irani ka sulmuar edhe objektet e naftës dhe gazit në vendet fqinje të Gjirit Persik në mënyrë që t'i ndëshkojë ato për aleancën e tyre me SHBA-në dhe kështu të rrisë koston e kësaj lufte.

Nuk dihet se sa raketa dhe dronë ka ende Irani. Gazeta New York Times raportoi të dielën se zyrtarët amerikanë thanë se Irani ende ka 40 përqind të dronëve të tij, 60 përqind të raketahedhësve të tij dhe 70 përqind të raketave. Përveç kësaj, sipas Institutit për Studimin e Luftës, Garda Revolucionare e Iranit po u kërkon aleatëve të saj rajonalë të bashkohen në sulme të reja ndaj Izraelit, shteteve të Gjirit dhe SHBA-së nëse shpërthen përsëri lufta./DW

shba iran

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet