All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Dialogu është thelbësor për një paqe të qëndrueshme midis Greqisë dhe Turqisë

Marrëdhëniet greko-turke duhet dhe mund të shndërrohen në një element stabiliteti në rajonin e gjerë; pavarësisht dallimeve të njohura që na ndajnë.

7 Dhjetor 2023, 08:16 Nga a.d
Dialogu është thelbësor për një paqe të
george papandreu
All - Paragraf - 1

Nga George Papandreu “Kathimerini”

Teksa skena ndërkombëtare po zien nga tensionet e shkaktuara nga lufta në Ukrainë, tensionet në Ballkan, luftërat civile në Afrikë dhe tragjedia e re që po shpaloset në Lindjen e Mesme, merr një dimension të ri politik bashkëpunimi dhe dialogu midis Greqisë dhe Turqisë.

Marrëdhëniet greko-turke duhet dhe mund të shndërrohen në një element stabiliteti në rajonin e gjerë; pavarësisht dallimeve të njohura që na ndajnë. Kjo gjë është arritur në të kaluarën. Të dyja vendet kanë punuar së bashku për të shuar krizat në Ballkan. Edhe në Lindjen e Mesme, ne morëm iniciativën, bashkë me Ministrin e Jashtëm turk Ismail Cem, që të takonim kryeministrin e Izraelit në atë kohë, Ariel Sharon, dhe liderin e Autoritetit Palestines, Yasser Arafat, gjatë asaj që ishte një nga periudhat më të këqija të tensionit mes të dyve.

Kjo marrëdhënie e re buroi nga vendimet historike të marra në samitin e Bashkimit Evropian të vitit 1999 në Helsinki. Në atë kohë Greqia luajti një rol vendimtar në rezultatet finale, që përfshinin udhërrëfyesin për anëtarësimin e Qipros greke, zgjidhjen e disa çështjeve që lidhen me problemin e ishullit të ndarë dhe përcaktimin e shelfit kontinental midis Greqisë dhe Turqisë.

Po ashtu kuadri përfshinte angazhimin nga Turqia në lidhje me sundimin e ligjit, demokracinë dhe të drejtat e njeriut. Dhe nuk kishte thjeshtë optimizëm: U nënshkruan dhjetëra marrëveshje dypalëshe për një sërë çështjesh, nga emigracioni, ndërlidhja në sektorin energjetik, dhe ndalimi i vendosjes së minave në kufijtë tanë, deri tek bashkëpunimi në një mori fushash ekonomike dhe kulturore.

Së bashku me homologun tim Ismail Cem, ne forcuam mijëra nisma të shoqërisë civile, pasi një afrim pa diplomaci dhe pa angazhim të shoqërisë civile, do të kishte qëndruar mbi themele shumë të lëkundshme. Këtu ndikoi shumë solidariteti i shfaqur nga të dy kombet në vazhdën e tërmeteve shkatërruese që goditën të dyja vendet atë vit.

Turizmi midis të dyve - praktikisht joekzistent deri atëherë - u rrit ndjeshëm dhe tregtia dypalëshe u rrit nga 700 milionë dollarë në vitin 1999, në 4 miliardë dollarë në vitin 2018. Njëkohësisht, midis 2 vendeve nisën edhe bisedimet eksploruese, në përpjekje për të përcaktuar një kurs të përbashkët për zgjidhjen e çështjeve që na ndanë në nivel dypalësh.

Gjithçka që u vu në lëvizje, dhe gjithçka që u arrit në afrimin greko-turk të vitit 1999 dhe u zbatua me hapa të caktuar nga qeveritë e mëvonshme, është një trashëgimi e rëndësishme. Ne u afruam në qëndrime mbi çështjet e ndarjes së shelfit kontinental dhe të Qipros.

Por rrethanat politike, siç ishin ndryshimet e qeverisë, e ndaluan atë përparim. Veçanërisht pas tentativës për grusht shteti në Turqi në vitin 2016, marrëdhëniet u përkeqësuan ndjeshëm, dhe ne patëm edhe disa momente tensioni shumë të forta, që të kujtojnë vitet e para Helsinkit.

Kur isha kryeministër, prita në një vizitë në Athinë, në majin e vitit 2010, kreun e qeverisë turke Recep Tayyip Erdogan, për Këshillin e parë të Bashkëpunimit të Nivelit të Lartë Greqi-Turqi. Ne u angazhuam për nisjen e një marrëdhënieje të re bashkëpunimi.

Po atë vit, organizuam së bashku Iniciativën Mesdhetare për Ndryshimet Klimatike, duke bashkuar më shumë se 20 vende mesdhetare për të punuar së bashku në trajtimin e ndryshimeve klimatike dhe më konkretisht, për kalimin tek energjia e rinovueshme.

Tani, 7 vjet pas mbledhjes së fundit të atij këshilli, Athina po përgatitet të mirëpresë sërish Erdoganin për një takimi të ri. A ka ndonjë shpresë për të rindërtuar, siç bëmë atëherë, marrëdhëniet mes dy vendeve, në mënyrë të tillë që të çojë në paqe të qëndrueshme, duke zgjidhur çështjet që na ndajnë?

Vizita të tilla nuk janë të lehta, dhe nuk ofrojnë automatikisht një zgjidhje automatike të problemeve. Ato janë edhe të diskutueshëm, duke nxitur jo pak zëra kundërshtues, ndoshta të nxitur nga dobësia dhe frika. Në përvojën time, nga dialogu ka shumë për të fituar.

Qëndrimet tona janë të drejta dhe “vijat e kuqe” të Athinës janë të njohura, por ato duhet të shprehen në mënyrë të përmbledhur dhe të vazhdueshme. Dialogu ndihmon në përcaktimin e problemeve reale dhe shmangien e hamendjeve fantazioze të nxitura nga shpërthimet në publik. Ai mund t'i ndihmojë të dyja palët të kuptojnë frikën e vërtetë të tjetrit, dhe të përcaktojnë interesat e përbashkëta, kombëtare dhe gjeopolitike. Dialogu i sinqertë zbulon synimet dhe kufijtë e secilës palë.

Edhe kur një situatë duket se ka hyrë në një rrugë pa krye, dialogu mund të çojë në një “modus vivendi” (në mënyrë bashkëjetese të përshtatshme) të përkohshme, me shpresën e sheshimit në të ardhmen të dallimeve dhe në rrethana të ndryshme. Për shembull, çështja e shfrytëzimit të hidrokarbureve, do të ketë pak ose aspak rëndësi pas disa vitesh, për shkak të kalimit të detyrueshëm drejt burimeve të tjera të energjisë.

Arritja e një axhende pozitive, kërkon një qasje të pjekur e cila të mos pengohet nga presioni i jashtëm. Ajo kërkon një përgatitje të mirë dhe një konsensus kombëtar. Kjo është mënyra e vetme për të ndërtuar një marrëdhënie të qëndrueshme dhe paqësore midis 2 vendeve që mund t'i rezistojë kohës.

Është absolutisht thelbësor, respekti i ndërsjellë midis të dyja palëve. Ndërprerja e fluturimeve në Egje gjatë muajve të fundit është një shembull pozitiv, por ai nuk mjafton. Në një fjalim të mbajtur në vitin 2010, Erdogan vuri në dukje se vendi i tij kishte humbur shumë energji dhe shpresë ndaj armiqve imagjinarë.

“Turqia ka harxhuar vite të tëra duke u përballur me armiq imagjinarë që ishin një krijesë e brendshme dhe e huaj, në vend se t'ia kushtonte energjitë e saj “gjësë më të rëndësishme, dinamikës njerëzore, të rinjve, të ardhmes së saj”- tha ai. Unë do të shtoja se në politikën e jashtme është shumë e lehtë të rrëzosh progresin e arritur, por shumë më e vështirë ta ndërtosh atë.

Shënim:George Papandreu, kryeministër i Greqisë në vitet 2009-2011, dhe Ministër i Jashtëm në vitet 2009-2010 dhe 1999-2004.

george papandreu

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale