LIVE UPDATES
Bota

Dhjetë vajza në Kosovë marrin vaksinën kundër kancerit të qafës së mitrës

Aplikimi i vaksinës është realizuar pasi në Kosovë, në tetor të vitit të kaluar, arritën 300 doza të kësaj vaksine, thanë përfaqësuesit e institucioneve shëndetësore.

8 Janar 2023, 10:10 Nga A.B
Dhjetë vajza në Kosovë marrin vaksinën kundër kancerit
Vaksinim

KOSOVË- Dhjetë vajza në Kosovë janë vaksinuar me vaksinën kundër papilloma virusit (HPV), e cila i mbron ato nga sëmundja e kancerit të qafës së mitrës.

Aplikimi i vaksinës është realizuar pasi në Kosovë, në tetor të vitit të kaluar, arritën 300 doza të kësaj vaksine, thanë përfaqësuesit e institucioneve shëndetësore.

Fetije Fetaj, shefe për imunizim në Institutin Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës, thotë se vaksinimi është bërë në mënyrë vullnetare.

Papilloma virusi transmetohet kryesisht përmes marrëdhënieve seksuale dhe mund të shkaktojë sëmundje të ndryshme te personat e prekur, përfshirë kancerin e qafës së mitrës te gratë.

Në Ministrinë e Shëndetësisë konfirmuan për Radion Evropa e Lirë se kanë siguruar 300 doza të vaksinës, ndërsa nga vitin tjetër thanë se numri i këtyre vaksinave do të rritet ndjeshëm.

Nga viti 2024, sipas MSH-së, planifikohet që vaksina HPV të përfshihet në kalendarin e rregullt të vaksinimit.

Kjo vaksinë, sipas autoriteteve shëndetësore, do t’u jepet vajzave të moshës 12 deri në 16 vjeçe dhe vaksinimi do të jetë i rekomandueshëm, por jo i detyrueshëm.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, vaksinat HPV funksionojnë më mirë nëse administrohen përpara ekspozimit ndaj papilloma virusit.

Andaj, për të parandaluar kancerin e qafës së mitrës, OBSH-ja rekomandon vaksinimin e vajzave të moshës 9 deri në 14 vjeçe, kur, siç thuhet, shumica nuk e kanë filluar ende aktivitetin seksual.

Drejtori i Klinikës Gjinekologjike në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, Zef Ndrejaj, tregon se gjatë vitit 2022, në këtë klinikë, 72 paciente janë trajtuar me kancer të qafës së mitrës.

Ndrejaj thotë se viteve të fundit vërehet një rritje e numrit të rasteve me këtë sëmundje dhe për këtë ai thotë se është i domosdoshëm vaksinimi.

Sipas tij, dozat e para të vaksinave që kanë arritur në Kosovë, fillimisht duhet t’iu jepen vajzave, anëtaret e familjeve të të cilave janë të diagnostikuar me kancer në qafën e mitrës.

“Pasi kanë ardhur vetëm 300 doza, duhet të përzgjidhen rastet, pasi trashëgimia është një nga faktorët. Duhet të gjenden ato vajza që kanë pasur një nga anëtarët e familjes të sëmurë, siç është nëna, tezja apo daja, ose kanë pasur raste të vdekjes të anëtarëve të familjes... këtu duhet të fokusohen këto 300 doza të vaksinave”, thekson ai.

Edhe gjinekologu Blerim Syla, i cili punon në sektorin publik dhe privat të shëndetësisë në Kosovë, thotë se rastet me kancerin e qafës së mitrës janë të shpeshta, por sipas tij, në Kosovë zbulohen vonë.

Zbulimi i vonshëm, sipas tij, është i pashërueshëm dhe parandalimi është mundësia më e fortë që mund të ekzistojë.

Megjithatë, futja e kësaj vaksine në kalendarin e rregullt të vaksinimit, sipas Sylës, duhet të bëhet me rekomandim të Shoqatës së Gjinekologëve dhe jo për këtë të vendosë Ministria e Shëndetësisë.

“Duhet të kemi shumë kujdes, edhe njëherë po them, të marrim shembujt e shteteve që kanë aplikuar... është e mirë, është preventive, por ka shumë pikëpyetje para se të vendoset në kalendarin e imunizimit. Për momentin [vaksinimi] mund të jetë i rekomandueshëm, por në asnjë mënyrë i obligueshëm”, thotë Syla për Radion Evropa e Lirë.

Ai shton se profesionistët shëndetësorë duhet të shikojnë për efektet negative apo pozitive të kësaj vaksine në shtetet që tashmë e aplikojnë atë, para se të vendoset nëse duhet të futet në kalendarin e rregullt të vaksinimit.

Shoqata e Obstetërve dhe Gjinekologëve të Kosovës është e interesuar që sa më shpejt kjo vaksinë të futet në kalendar të rregullt të vaksinimit, thotë Naser Rafuna, kryetar i kësaj shoqate, duke shtuar se këtë rekomandim e kanë paraqitur edhe tek institucionet shtetërore.

Ai shprehet se kjo vaksinë tashmë është testuar në vende të ndryshme të botës dhe të rajonit dhe ka rezultuar efikase në mbrojtjen ndaj kancerit të qafës së mitrës.

Ndërkaq, sipas drejtorit të Klinikës së Onkologjisë në Qendrën Klinike Universitare, Arben Bislimi, Kosova është vonuar që ta fusë në kalendarin e rregullt të vaksinimit vaksinën kundër kancerit në qafën e mitrës.

Ai thotë se Kosova është shteti i vetëm në rajon që këtë vaksinë nuk e ka në kalendarin e rregullt.

“Në bazë të të dhënave, në Klinikën e Onkologjisë numri i pacientëve me kancer të qafës së mitrës brenda vitit sillet nga 50 deri në 60. Dhe ky numër ka tendencë të rritjes në Kosovë, ndoshta pikërisht për shkak të mungesës së vaksinës”, thotë Bislimi.

“Kurse në nivel global, në tri dekadat e fundit, sa i përket vdekshmërisë nga kanceri i qafës së mitrës, ka rënie pikërisht për shkak të përdorimit të këtyre metodave parandaluese, sidomos me vaksinim”, shton ai.


Kanceri i qafës së mitrës, sipas OBSH-së, është lloji i katërt më i zakonshëm i kancerit te gratë, dhe më shumë se 95 për qind e rasteve shkaktohen nga sëmundjet seksualisht të transmetueshme.

Në bazë të studimeve të bëra së voni nga organizata “Cancer Research”, me seli në Britani, vaksina HPV zvogëlon rastet e kancerit të qafës së mitrës për gati 90 për qind.

Shqipëria është shteti i fundit nga rajoni që ka futur vaksinën HPV në kalendarin e detyrueshëm të vaksinimit. Nga muaji nëntor i vitit 2022, ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, Ogerta Manastirliu, ka thënë se vaksina kundër HPV është shpërndarë në të gjitha qendrat shëndetësore.

Edhe në Mal të Zi, në muajin shtator të vitit të kaluar ka nisur aplikimi i kësaj vaksine.

Në Maqedoninë e Veriut, kjo vaksinë është në kalendar, ndërsa nga viti 2013 është obligative për grup-moshën 12 deri në 26 vjeçe dhe jepet në tri doza.


Në kalendarin e vaksinimit të Serbisë është po ashtu HPV, por vaksina nuk është e obligueshme, por rekomandohet.

Vaksina HPV jepet edhe në Bosnje e Hercegovinë, ndonëse nuk është e obligueshme./REL

vaksine per qafen e mitres kosove

Sondazh

Poll

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi